Η ασπιρίνη πάντα στο προσκήνιο

Πολλές φορές η στήλη αυτή ασχολήθηκε με την ασπιρίνη, αποκαλώντας την μάλιστα φάρμακο των φαρμάκων διά πάσαν νόσον.

Άλλοτε γιατί υπήρξαν μελέτες που υποστήριζαν ότι η αντιπηκτική της (αντιαιμοπεταλιακή) δράση είναι ισάξια των καταξιωμένων κλασικών αντιπηκτικών, άλλοτε γιατί η ασπιρίνη αποδείχθηκε από τις μεταναλύσεις των μεγαλύτερων πολυκεντρικών καρδιολογικών μελετών ότι δρα ως φάρμακο πρόληψης διαφόρων μορφών καρκίνων όπως του εντέρου, του προστάτη, του μαστού, άλλοτε γιατί αποδείχθηκε ότι προστατεύει ακόμη και τους ηλικιωμένους από την έκπτωση της εγκεφαλικής λειτουργίας, το γνωστό γεροντικό Alzheimer.

Βέβαια, η κλασική δράση της ασπιρίνης, η αναμφισβήτητη από όλους τους επιστημονικούς κύκλους, είναι η πρόληψη των καρδιαγγειακών συμβάντων, δηλαδή με απλά λόγια του εμφράγματος και του εγκεφαλικού επεισοδίου. Υστερα από όλα αυτά είναι εύκολα αντιληπτό ότι είναι δύσκολο για έναν γιατρό να μη χορηγήσει ένα τέτοιο υπερφάρμακο φοβούμενος τις παρενέργειές του, η σπουδαιότερη των οποίων είναι η αιμορραγία κυρίως από το πεπτικό σύστημα και ιδιαίτερα το στομάχι.

Ομως μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ της Αυστραλίας με αναγκάζει να επανέλθω στο φάρμακο αυτό για άλλο λόγο. Εχει αποδειχθεί ότι ορισμένα πανεπιστήμια διαθέτουν, πέραν της ικανότητας, υψηλή αξιοπιστία όσον αφορά τις μελέτες που δημοσιεύουν. Ομολογώ ότι εάν η ίδια μελέτη προερχόταν από άλλα πανεπιστήμια όπως πολλά μεσογειακά, ορισμένων ελληνικών μη εξαιρουμένων, δεν θα ήμουν πρόθυμος να αναπαραγάγω την επιστημονική αυτή είδηση.

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ παρακολούθησαν για 15 χρόνια περίπου 2,5 χιλιάδες ασθενείς (2.389) μέσης ηλικίας γύρω στα 60, οι οποίοι ελάμβαναν χρονίως ασπιρίνη για διάφορους λόγους. Αυτό που παρατήρησαν οι ερευνητές ήταν ότι σημαντικό ποσοστό ασθενών (9,3%) παρουσίασε εκφύλιση της θηλής του αμφιβληστροειδούς συγκριτικά με εκείνους που δεν έπαιρναν ασπιρίνη (3,7%), δηλαδή ποσοστό άνω του διπλασίου.

Η εκφύλιση της θηλής του αμφιβληστροειδούς είναι κατ’ εξοχήν πάθηση της γεροντικής ηλικίας και θεωρείται η πρώτη αιτία τύφλωσης σε αυτή την ηλικία.

Πάντως και αυτοί οι ίδιοι οι ερευνητές δεν τολμούν να συστήσουν τη διακοπή της χρόνιας λήψης ασπιρίνης. Ομως το πρόβλημα για γιατρούς και καρδιοπαθείς είναι υπαρκτό. Το τι δηλαδή θα πράξουν όταν οι άρρωστοι που ήδη πάσχουν από εκφύλιση της θηλής του αμφιβληστροειδούς είναι ταυτόχρονα υποχρεωμένοι ως καρδιοπαθείς ή αγγειοπαθείς να παίρνουν και ασπιρίνη.

Γενικά, βέβαια, ισχύει το νομικό δόγμα «εις μάρτυς, ουδείς μάρτυς», που στην ιατρική επιστήμη σημαίνει ότι μια μελέτη, από οπουδήποτε και εάν προέρχεται, χρειάζεται να επιβεβαιωθεί και από άλλες μελέτες. Μια μοναδική μελέτη χωρίς επιβεβαίωση δεν λέει τίποτα.