[Κραυγές και ψίθυροι] Η ζάλη των τάξεων

Τους αστούς πολλοί εμίσησαν. Τον αστικό πολιτισμό ουδείς. Ο οποίος δεν έχει να κάνει με τους κώδικες συμπεριφοράς μιας τάξης αλλά με την κληρονομιά μιας κουλτούρας που αφορά ηθικές αρχές, κοινωνικές νοοτροπίες, εξοικείωση με τις τέχνες και τα γράμματα. Αυτός ο υπόκωφος πολιτισμός δεν προσδιορίζεται από την ταξική καταγωγή, αλλά από μια έννοια συνέχειας. Ετσι, όταν «ράβεται» κατά παραγγελία ως κοστουμάκι, δημιουργεί ένα εφέ που προσομοιάζει στον λεγόμενο κλαρινογαμπρό. Το βλέπουμε σε πρώην κοσμικούς που κάνουν βουτιές στα νάματα της διανόησης για να ξεπλύνουν τη λασπουριά του λάιφσταϊλ, σε νυν αριστερούς που ανακαλύπτουν όψιμα την ούγια του cool wool, σε υπουργούς που τσαλαβουτάν άγαρμπα στο ευ ζην, σε ημιμαθείς «φουλαράκηδες» και ημιτελείς «εσπρεσάκηδες», σε χώρους που θέλουν να τους επιβάλλουν λάθρα ως κέντρα αστικής κουλτούρας, σε λάθος αποτιμήσεις και χρήσεις της τέχνης, στην απατηλή λάμψη μιας βίαιης ματαιοδοξίας.

Διαβάζω πώς περιγράφει ο Καραγάτσης στον «Γιούγκερμαν» ένα παλαιοαστικό αλλά όχι πλούσιο σπίτι: «…Ολα αυτά ήσαν πραγματικά παλιά, φτασμένα στη σημερινή μέρα σε κοινή ομάδα κι όχι μαζεμένα από διαφορετικές προελεύσεις και σε ετερόκλητο σύνολο (…) Βρίσκονταν στο δωμάτιο και πράματα νεώτερα. Κι ήταν φανερό πως τα νεώτερα προστέθηκαν στα παλιότερα για συμπλήρωση βιοτικών αναγκών κι όχι τα παλιότερα στα νεώτερα για ικανοποίηση ανόητων ματαιοδοξιών (…) Το σερβίτσιο στο τραπέζι των Σκλαβογιάννηδων θα μαρτυρούσε πως αγοράστηκε μόλις χτες για εκατό λίρες. Στο τραπέζι των Καραμάνων έλεγε πως αγοράστηκε το 1850 για δέκα λίρες». Με δυο λόγια, δεν είναι κακό να μην είσαι αστός. Είναι θλιβερό να τον προσποιείσαι.