Ωτοβλεψίες

Οι ορίζοντες των «Καθεδρικών»
Να που η δεξιοτεχνία του στα πλήκτρα του πιάνου και οι συνθέσεις του ανοίγουν νέους δρόμους στον νεότατο Γιάννη Χριστοδουλόπουλο (πρόσφατα υπέγραψε μουσικά την ταινία «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης»). Από τις 22 Απριλίου και από τον ναό του St. James στο Πικαντίλι του Λονδίνου, την παγκόσμια περιοδεία – πιανιστική και συνθετική έως αυτοσχεδιαστική – «Cathedrals», με συμμετοχή κατά τόπους διάσημων προσκεκλημένων.

Ας μιλήσουμε για ματαιότητα. Για καθημερινότητα. Για το επουσιώδες του καναπέ και του κλισέ. Ας μιλήσουμε για το έργο της Λένας Κιτσοπούλου με τον τίτλο σιδηρόδρομο – πάντα θέλει να διαφέρει – «Μια μέρα, όπως κάθε μέρα, σε ένα διαμέρισμα από τα χιλιάδες διαμερίσματα της Αθήνας, αυτά με τα κουφώματα ασφαλείας και τους βολικούς καναπέδες τους, σε κατάσταση αμόκ. Ή η ανουσιότητα του να ζεις». Το οποίο έργο, με την ίδια (προτού ενδυθεί τον ρόλο της Λυσιστράτης στην αριστοφανική κωμωδία κατά Μιχαήλ Μαρμαρινό, το καλοκαίρι) και τον Γιάννη Κότσιφα, επανέρχεται στη σκηνή: από την Τετάρτη 4 Μαΐου, για 15 παραστάσεις, στο Μικρό Παλλάς. Για να δούμε – επί σκηνής – πώς «παθαίνουμε αμόκ και καταλαμβανόμαστε από οργή, σε μια προσπάθεια να δραπετεύσουμε από τους ίδιους μας τους εαυτούς». Τα Αθηναϊκά Θέατρα, που ζήτησαν από την Κιτσοπούλου την επανάληψη του «Μια μέρα…», βλέποντας και τη μεγάλη επιτυχία του γαλλικού «Για όνομα» που διαμόρφωσε εξαιρετικά στα ελληνικά ο Θοδωρής Πετρόπουλος και σκηνοθέτησε ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης (σκίζει και με τον «Θεό της σφαγής» της Γιασμίνα Ρεζά στο Αθηνών), αποφάσισαν να το δοκιμάσουν και στη Μονή Λαζαριστών της Θεσσαλονίκης από το Πάσχα. Ομως δεν θα είναι μόνοι στη Θεσσαλονίκη οι Χρήστος Χατζηπαναγιώτης, Φάνης Μουρατίδης, Βίκυ Σταυροπούλου, Αντώνης Λουδάρος, Μαρία Κωνσταντάκη. Διότι ανεβαίνει και ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης, με τους Γεράσιμο Σκιαδαρέση, Μπέσυ Μάλφα, Βάσω Γουλιελμάκη και το ξεκαρδιστικό «Σώσε» στο Αριστοτέλειον, η Κάτια Δανδουλάκη με το «Μάντεψε ποιος θα πεθάνει απόψε» στο Ράδιο Σίτυ, «Το καπλάνι της βιτρίνας» της Αλκης Ζέη στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (τέλη Μαΐου).

Επτά πόλεις, 3 χώρες, 2 γλώσσες. Αυτό είναι το πλάνο του πολυσυζητημένου στη Γερμανία διαδραστικού «Lebensraum» (ζωτικός χώρος) του Θεσσαλονικιού Θανάση Τριαρίδη, που έσκισε και στην Αθήνα – ακόμη και στη γερμανόφωνη εκδοχή – και ετοιμάζεται για Θεσσαλονίκη, Κύπρο (πατρίδα της 29χρονης σκηνοθέτιδάς του Ελενας Σωκράτους), Βρυξέλλες, Βερολίνο και περιοδεία στη Γερμανία. Πάντα με τους εξαιρετικούς δεύτερης γενιάς «Γερμανούς» Κωστή Καλλιβρετάκη και Κωνσταντίνο Γεράκι, που τα καταφέρνουν σε δύο γλώσσες με το παράξενο πείραμα που έφερε στο Θυσιών η ομάδα της – γερμανικής – παραγωγής και ξεπούλησε (και για μία επιπλέον παράσταση) σε χρόνο ρεκόρ. Πατάς, λοιπόν, ένα κουμπί στην… Κουάλα Λουμπούρ της υδρογείου και γίνεσαι πλούσιος. Μόνο που ένας από τους θεατές πυροβολείται επιτόπου. Ιδού το πείραμα. Θα το κάνεις; Ή θα σε προλάβει το κοινό; «Ο δολοφόνος είναι πάντοτε το ήσυχο, αμέτοχο κοινό, που περιμένει να χειροκροτήσει» μου λέει ο Θανάσης Τριαρίδης (του επιτυχημένου «Μένγκελε»). «Αυτό συμβαίνει από τις απαρχές του θεάτρου. Πριν τον διθύραμβο θυσιαζόταν ο αποδιοπομπαίος τράγος. Αυτόν που θυσιάζει το κοινό όταν νιώσει ότι απειλείται ο ζωτικός του χώρος. Είμαστε πλάσματα γεννημένα για να σκοτώνουμε όταν νιώθουμε τέτοια απειλή». Σύμφωνα και με το πείραμα του «Lebensraum», με ευκολία παραχωρούμε τον ζωτικό χώρο του νου μας σε κάθε τι που μπορεί παροδικά να μας πείσει ως «λύση». Ακόμη και στον ναζισμό. Ή τον Διαφωτισμό που λέει ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και, κατά Τριαρίδη, «τον δεχτήκαμε με χαρά, αλλά στην πραγματικότητα δεν τον πιστεύουμε». Αυτά συζήτησε στο Θησείον και με το κοινό. Οπου και η Πηγή Δημητρακοπούλου, η οποία πήρε τα δικαιώματα για να ανεβάσει το «Lebensraum» από το φθινόπωρο σε αθηναϊκή σκηνή, με γνωστούς πρωταγωνιστές (που δεσμεύθηκα να μην αποκαλύψω ακόμη). Εντυπωσιακό: το κοινό τής ζήτησε να επαναλάβει σε άλλο θέατρο την «Ισορροπία του Νας», έργο για τη βία που βασίστηκε – κατά παραγγελία της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού – και στο βιβλίο του Σάββα Ξηρού και έφτασε (φευ) να κατέβει από τον Στάθη Λιβαθινό.

Ανέβηκε κατηγορία η Νατάσσα Μποφίλιου με τη «Βαβέλ» της, στον Βοτανικό. Αλλά και ο συνοδοιπόρος της (στιχουργός) Γεράσιμος Ευαγγελάτος, που φρόντισε το πρόγραμμα και τα νέα τραγούδια, μαζί με τον – σεμνό, αυτή τη φορά και παραγωγικό – Θέμη Καραμουρατίδη. Μαζί τους στο στήσιμο, ο δραστήριος Αγγελος Τριανταφύλλου που υπογράφει τα τραγούδια στους αριστοφανικούς «Ορνιθες» κατά Νίκο Καραθάνο και Θέατρο Τέχνης, τα οποία θα φέρουν την Μποφίλιου (μόνο) στην Επίδαυρο. Ας επιτραπεί στον γράφοντα η διατύπωση της άποψης ότι τέτοιας πνοής – και στόχου ή ευστοχίας – πρόγραμμα είχαμε να δούμε από την εποχή του «Γκαζιού» των Βουτσινά, Νικολακοπούλου, Κρανουνάκη, Πρωτοψάλτη. Και εις άλλα…