Το ιστορικό βιβλιοπωλείο Foyles επέλεξε ο πρώην υπουργός Οικονομικών για να υπογράψει, το απόγευμα της περασμένης Τρίτης, αντίτυπα του νέου του βιβλίου «And the Weak Suffer What They Must?» (Εκδ. The Bodley Head).
Ως τσάρος της (ρημαγμένης) ελληνικής οικονομίας, ο Βαρουφάκης ήξερε πώς να κερδίζει τις εντυπώσεις. Συχνά η φήμη του προηγούνταν της φυσικής του παρουσίας. Την περασμένη Τρίτη στο εντυπωσιακά ηλιόλουστο Λονδίνο, εκείνο που προηγήθηκε ήταν το… μπουφάν του.
«Οποιος μπει στη λίστα προτεραιότητας για υπογραφή του βιβλίου θα μπει επίσης στην κλήρωση για να κερδίσει το διάσημο δερμάτινο μπουφάν του Γιάνη Βαρουφάκη!» έλεγε η πρόσκληση του Foyles. Ισως αυτό εξηγεί το γεγονός ότι το γυναικείο φύλο κυριαρχούσε έναντι του ανδρικού στην ουρά αναμονής.
Το μπουφάν όμως το κέρδισε άντρας: ο Μάρτιν Πίντερ, ένας ευτραφής Αγγλος 70 ετών με εμφάνιση που μάλλον παρέπεμπε στα παιδιά των λουλουδιών, ο οποίος ποζάρισε με υπερηφάνεια τεντώνοντας το μπουφάν σχεδόν πάνω από το κεφάλι του πρώην υπουργού. «Τι θα το κάνεις;» τον ρώτησε ο Βαρουφάκης. «Μάλλον θα το χαρίσω στον γιο μου» απάντησε.
Οι πρώτοι αναγνώστες είχαν αρχίσει να προσέρχονται στον έκτο όροφο του βιβλιοπωλείου από τις 5 το απόγευμα, μία ώρα πριν από την προγραμματισμένη ώρα έναρξης. Το Foyles περιέγραφε τον Βαρουφάκη ως τον «ροκ σταρ της ευρωπαϊκής εξέγερσης κατά της λιτότητας». Και, ασφαλώς, ένας σταρ δεν έχει πολύ χρόνο στη διάθεσή του. «Λόγω χρονικού περιορισμού, δεν θα ποζάρει για φωτογραφίες (με τους θαυμαστές του)» προειδοποιούσε το βιβλιοπωλείο τους επίδοξους κυνηγούς σέλφι.
Ο Βαρουφάκης έφτασε με καθυστέρηση 11 λεπτών φορώντας τζιν, μπλε πουκάμισο και μαύρο σακάκι και καταχειροκροτήθηκε κατά την είσοδό του. Προσπέρασε όμως γρήγορα το μεγάλο τραπέζι στο οποίο επρόκειτο να υπογράψει τα βιβλία και κατευθύνθηκε προς το μέρος των φωτογράφων, που εκστασιασμένοι του ζητούσαν διαρκώς ένα (ακόμη) βλέμμα προς τον φακό τους. «Θα έρθω σε όλους, μην ανησυχείτε» είπε με το γνωστό του μειδίαμα.
Τέσσερα λεπτά αργότερα και ύστερα από εκατοντάδες κλικ κάθησε τελικά στη θέση του. Ωστόσο, προσέλκυσε και πάλι τα φλας υψώνοντας ένα πλακάτ που έγραφε «We support academics from Turkey» (αναφορά στις συλλήψεις τριών τούρκων πανεπιστημιακών με την κατηγορία της «προπαγάνδας υπέρ της τρομοκρατίας»).
Λίγο μετά άρχισε να υπογράφει τα αντίτυπα που του πήγαιναν, ένας ένας, όσοι περίμεναν υπομονετικά στην ουρά με τα βιβλία ανά χείρας, τα οποία προηγουμένως είχαν αγοράσει προς 17 λίρες (21 ευρώ) το καθένα. «Θα πληρώσετε με μετρητά ή με κάρτα;» ρωτούσε μονότονα ο υπάλληλος του Foyles όσους έπαιρναν τη θέση τους στην ουρά.
«Ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταρρεύσει»
Πλησιάζοντας τον Βαρουφάκη για να υπογράψει και το δικό μου αντίτυπο, δεν έχασα την ευκαιρία να ζητήσω τη γνώμη του για τη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα. «Απελπιστική έως αυτοκτονική» μου απάντησε χωρίς να το σκεφτεί πολύ. «Ο Τσίπρας έχασε τη μεγάλη ευκαιρία να αξιοποιήσει την αποκάλυψη του Wikileaks για το ΔΝΤ» (σ.σ. τη στιχομυθία Τόμσεν – Βελκουλέσκου, στην οποία γίνεται αναφορά σε καθυστέρηση της αξιολόγησης ώστε η Ελλάδα να κινδυνεύσει με χρεοκοπία), συνέχισε ο Βαρουφάκης, ο οποίος, λίγες ημέρες νωρίτερα είχε προβλέψει, στον «Economist», ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ θα πέσει από το 40% στο 4%. Θα καταρρεύσει».
Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο πρώην υπουργός έγραφε αφιερώσεις υπό το άγρυπνο βλέμμα της συζύγου του Δανάης Στράτου. Η συντριπτική πλειονότητα των παρευρισκομένων δεν ήταν Ελληνες – απόδειξη ότι το κοινό του Βαρουφάκη είναι εδώ και καιρό πολυεθνικό (ο ίδιος, άλλωστε, προσπαθεί να εξαργυρώσει τη δημοφιλία του προωθώντας, όπου σταθεί κι όπου βρεθεί, τον νεοϊδρυθέντα πανευρωπαϊκό πολιτικό του φορέα «Κίνημα για τη Δημοκρατία στην Ευρώπη 2025 – DiEM25»).
«Τον θαυμάζω γιατί έχει ιδέες που σοκάρουν. Γι’ αυτό κάποιοι στην ευρωζώνη ήθελαν να τον ξεφορτωθούν» μου λέει ένας Αγγλος γύρω στα 60, ο οποίος έφυγε κρατώντας τρία αντίτυπα του βιβλίου. «Ο Βαρουφάκης είναι κεφάλαιο για την ευρωπαϊκή πολιτική. Ηρθα εδώ σήμερα μόνο και μόνο για να τον συναντήσω» εξομολογείται μια σαφώς νεότερη κυρία.
Ο τίτλος του βιβλίου («And the Weak Suffer What They Must?») είναι δανεισμένος από τον Θουκυδίδη (Ιστορίαι, Ε’ 89): «Δυνατά δε οι προύχοντες πράσσουσι και οι ασθενείς ξυγχωρούσιν» είπαν οι Αθηναίοι στους Μηλίους. Σε ελεύθερη απόδοση: «Οι ισχυροί κάνουν ό,τι θέλουν και οι αδύναμοι υποτάσσονται».
Οσοι αγόρασαν το βιβλίο για να διαβάσουν πιπεράτες περιγραφές από τις συνεδριάσεις του Eurogroup, μάλλον απογοητεύτηκαν: ο Βαρουφάκης δεν αναφέρεται στα έργα και τις ημέρες του ως υπουργού Οικονομικών, τα οποία «θα ειπωθούν, όπως τους αξίζει, από μια μεγαλύτερη (χρονικά) απόσταση».
«Αύριο θα δω τον Γιάνη με σάρκα και οστά. Γιούπι!»
Η εβδομάδα που πέρασε ανήκε, χωρίς αμφιβολία, στον Γιάνη Βαρουφάκη: παρουσίαση βιβλίου, δύο ομιλίες στο Λονδίνο, άρθρο 5.247 λέξεων στην «Γκάρντιαν», πολλές συνεντεύξεις σε ραδιόφωνα και τηλεοράσεις.
Οπως ήταν αναμενόμενο, το twitter πήρε φωτιά. «Ο Βαρουφάκης επέστρεψε και θα μας ξεπαστρέψει όλους» έγραψε ο Marc Echhert. Δεν έλειψαν, βέβαια, οι… βαρουφίτσες (ανεξαρτήτως φύλου): «Είμαι η μεγαλύτερη φαν του Βαρουφάκη» έγραψε η Pouneh Ahari, ενώ η Alexandra Kilcran τιτίβισε: «Αύριο θα δω τον Γιάνη Βαρουφάκη με σάρκα και οστά. Γιούπι!». «Κατάφερα να κάνω χειραψία με τον Γιάνη Βαρουφάκη. Σήμερα ήταν μια καλή ημέρα» τιτίβισε ο Matthew Scarborough.
Σε εκδήλωση της «Γκάρντιαν» που διοργανώθηκε το βράδυ της Πέμπτης, όσοι ήθελαν να απολαύσουν τον Βαρουφάκη έπρεπε να πληρώσουν: οι τιμές των εισιτηρίων άρχιζαν από 16 λίρες (20 ευρώ) και έφταναν τις 25 (31 ευρώ). Ολα είχαν εξαντληθεί αρκετές ημέρες νωρίτερα και οι περίπου 1.000 θεατές αποζημιώθηκαν με το παραπάνω: στη συζήτηση που διήρκεσε μιάμιση ώρα, ο Βαρουφάκης υποστήριξε ότι «δεν υπάρχει δημοκρατία στις Βρυξέλλες» και κάλεσε τους Ευρωπαίους σε «πολιτική ανυπακοή», παρακινώντας τους να εκλέξουν «αντικαθεστωτικές κυβερνήσεις για να ασκήσουμε βέτο σε κάθε απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Eurogroup». Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ο Βαρουφάκης αναφέρθηκε στην ΠΓΔΜ χρησιμοποιώντας το όνομα Μακεδονία (έκανε λόγο για «ελληνομακεδονικά σύνορα»).
Μία ημέρα νωρίτερα συμμετείχε σε ακόμη μία εκδήλωση στην εκκλησία Γιούνιον Τσάπελ (εκεί όπου πέντε ημέρες πριν είχε δώσει συναυλία ο Γιάννης Κότσιρας), αποκαλύπτοντας ότι μπορεί να κατέβει για πρωθυπουργός της Ελλάδας «αν τον καλέσει το καθήκον»!
Με αφιέρωση στα «ΝΕΑ»
Στη σύντομη συνομιλία που είχαμε με τον πρώην υπουργό Οικονομικών, ο Γιάνης Βαρουφάκης δήλωσε «πολύ παλιός και πιστός αναγνώστης των “ΝΕΩΝ”» που όμως «σήμερα έχει απογοητευθεί». Παίρνοντας, μάλιστα, στα χέρια του το βιβλίο που κρατούσα, έγραψε μία αφιέρωση προς την εφημερίδα λέγοντας ότι «περιμένει να δει αν θα δημοσιευθεί»: «Αφιερωμένο στα «Τα Νέα» με την ευχή να επιστρέψει στη δημοσιογραφία που κάποτε χαιρόμουν». Δίνοντάς μου πίσω το βιβλίο, είπε ότι το θέμα δεν είναι προσωπικό καθώς «όλες οι εφημερίδες στην Ελλάδα δεν θυμίζουν σε τίποτα αυτό που ήταν κάποτε».