«Υποτίμηση» μισθών για τη Φινλανδία

Στο αποκορύφωμα της κρίσης χρέους της Ευρώπης η εσωτερική υποτίμηση, ο γνωστός ευφημισμός των οικονομολόγων για το κούρεμα μισθών, ήταν η συνταγή για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης.

Επειτα από χρόνια εφαρμογής της εσωτερικής αυτής υποτίμησης πολλές χώρες που βρέχονται από τη Μεσόγειο ή τον Ατλαντικό προσπάθησαν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά τους με μεικτά αποτελέσματα. Οι προσπάθειες αυτές βέβαια είχαν πολύ μεγάλο πολιτικό κόστος για τις κυβερνήσεις, όπως μπορούν να παραδεχθούν ηγέτες πολλών μεγάλων κομμάτων στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιταλία. Τώρα, τη συνταγή της εσωτερικής υποτίμησης ετοιμάζεται να δοκιμάσει και η Φινλανδία, κάτι που πριν από λίγα χρόνια φάνταζε αδιανόητο.

ΣΧΕΔΙΟ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ. Επειτα από τρία χρόνια ύφεσης και καθώς δεν υπάρχουν πολλές επιλογές από το μέτωπο των δαπανών, ο κυβερνητικός συνασπισμός της Φινλανδίας υποστηρίζει ότι πρέπει να μειωθεί το εργατικό κόστος, αφού σε αντίθετη περίπτωση θα κινδυνεύσει με νέες υποβαθμίσεις η πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας.

Το σχέδιο τεσσάρων σημείων της κεντροδεξιάς κυβέρνησης συνασπισμού του πρώην επιχειρηματία Γιούχα Σίπιλα και των υπουργών Οικονομικών και Οικονομίας Αλεξάντερ Στουμπ και Ολι Ρεν είναι το εξής:

n Να πειστούν τα εργατικά σωματεία ότι τα συμφέρει μια συνολική μείωση του εργατικού κόστους κατά 5%, αφού μια τέτοια μείωση θα αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές. Μέχρι τον Ιούνιο του 2016 θα πρέπει να υπάρχει συμφωνία κυβέρνησης, εργαζομένων και εργοδοτών για τις μειώσεις.

n Να απειλήσει η κυβέρνηση ότι θα νομοθετήσει τα σχετικά μέτρα εάν συνδικάτα, εργαζόμενοι και εργοδότες δεν βρουν λύση. Βέβαια η κυβέρνηση αφήνει περιθώρια για συμβιβασμούς. Εξετάζεται μεταξύ άλλων να αυξηθούν τα ωράρια εργασίας χωρίς υπερωρίες και να μειωθούν οι αργίες στον δημόσιο τομέα.

n Να συμφωνήσουν εργαζόμενοι και σωματεία σε προσωρινό πάγωμα μισθών – για ελάχιστο χρονικό διάστημα ενός έτους.

n Να αυξηθεί η ευελιξία στην αγορά εργασίας.

Μέχρι τώρα οι Φινλανδοί έχουν αντιδράσει ψύχραιμα. Σε αντίθεση με άλλες χώρες της ευρωζώνης, η κυβέρνηση του Σίπιλα εξακολουθεί να διατηρεί μεγάλο μερίδιο της δημοτικότητάς της. Σε αυτό πάντως έχει συμβάλει και το γεγονός ότι οι Φινλανδοί εξακολουθούν να απολαμβάνουν ένα γενναιόδωρο δίχτυ κοινωνικής ασφάλισης.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν θα παρουσιαστούν στην πορεία προβλήματα και αντιδράσεις. Υπάρχει, για παράδειγμα, το πολύ πιθανό ενδεχόμενο ότι εργατικά συνδικάτα θα θελήσουν να μην προχωρήσει μια τέτοια συμφωνία με την κυβέρνηση. Επιπλέον, ακόμη και εάν το εργατικό κόστος μειωθεί κατά 5% ή κατά περίπου 4% εάν κάνει λίγο πίσω η κυβέρνηση, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η μείωση θα οδηγήσει αυτόματα και σε αύξηση της ανταγωνιστικότητας της χώρας μέσω της ενίσχυσης των εξαγωγών.

Οπως έχουν αναφέρει στελέχη της αντιπολίτευσης, το μεγαλύτερο πρόβλημα της Φινλανδίας είναι ότι η χώρα δεν έχει εταιρείες που να παράγουν προϊόντα και υπηρεσίες με μεγάλη ζήτηση από τις διεθνείς αγορές.

Υπάρχει επίσης ένας άλλος κίνδυνος. Εάν μειωθεί το διαθέσιμο εισόδημα των Φινλανδών, μπορεί να δεχθεί ισχυρό πλήγμα η εσωτερική ζήτηση και να μειωθούν ακόμη περισσότερο οι πιθανότητες να ανακάμψει σύντομα η οικονομία. Πρακτικά η Φινλανδία μπορεί να υποστεί το βάρος της μείωσης των μισθών βραχυπρόθεσμα, χωρίς να είναι σίγουρο ότι η χώρα θα ωφεληθεί μακροπρόθεσμα.

© Bloomberg News