Ρύθμιση του χρέους ή περισσότερα μέτρα

O Πολ Τόμσεν είχε ξεκαθαρίσει τη θέση του – η οποία είναι και θέση του ΔΝΤ – για το τι πρέπει να γίνει με την Ελλάδα, στο άρθρο του της 11ης Φεβρουαρίου: είτε να ληφθούν περισσότερα μέτρα από την Ελλάδα (4,5% του ΑΕΠ της) είτε να γίνει γενναιόδωρη ρύθμιση του χρέους της από την Ευρώπη.

Στη συνομιλία του με την Ντέλια Βελκουλέσκου, που διέρρευσε στο Wikileaks, δεν αλλάζει γραμμή ως προς αυτό. Θεωρεί ότι τα μέτρα που συζητιούνται σε συμφωνία Ελλάδας – Ευρώπης (3% του ΑΕΠ) δεν είναι αρκετά και δηλώνει ότι ο ίδιος δεν είναι διατεθειμένος να δεχθεί ένα τέτοιο πακέτο. «Δεν θα δεχθώ ένα πακέτο μικρών μέτρων. Δεν πρόκειται» λέει χαρακτηριστικά.

Το ενδιαφέρον όμως της διαρροής είναι ότι αποκαλύπτει με ποιο τρόπο βλέπει ο Τόμσεν να εξελίσσεται η διαπραγμάτευση προκειμένου να οδηγηθεί σε συμφωνία. Ο τρόπος είναι η άσκηση πίεσης  στη Γερμανία ώστε να δεχθεί μια γενναιόδωρη ρύθμιση του ελληνικού χρέους τώρα, υπό την απειλή της αποχώρησης του ΔΝΤ από το πρόγραμμα και – αν αυτό δεν πετύχει η παράταση της διαπραγμάτευσης έως τον Ιούλιο, όταν η χώρα θα κινδυνεύει να ξεμείνει από ρευστό.

   

«Κοιτάξτε, κυρία Μέρκελ…». Ισως το πιο χαρακτηριστικό απόσπασμα της διαρροής είναι εκείνο που ο Δανός απευθύνεται στη γερμανίδα καγκελάριο σε έναν υποθετικό διάλογο μαζί της και της λέει: « Κοιτάξτε, κυρία Μέρκελ, αντιμετωπίζετε ένα ερώτημα, πρέπει να σκεφτείτε τι έχει μεγαλύτερο κόστος για σας: να συνεχίσετε χωρίς το ΔΝΤ – θα δεχόταν το γερμανικό Κοινοβούλιο να πει “το ΔΝΤ δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα”; – ή να επιλέξετε την ανακούφιση του χρέους που εμείς νομίζουμε ότι η Ελλάδα χρειάζεται για να μας κρατήσετε στο πρόγραμμα;».

Εναλλακτικά, ο Τόμσεν δεν κρύβει μιλώντας στη συνεργάτιδά του πως το μόνο που πιστεύει ότι θα οδηγήσει σε απόφαση είναι να φτάσει η Ελλάδα κοντά στο σημείο εξάντλησης της ρευστότητάς της.

Αυτό – κατά το ΔΝΤ – θα συμβεί τον Ιούλιο, όταν πρέπει να πληρωθεί οφειλή στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 2,5 δισ. ευρώ. «Τι θα το φέρει όλο αυτό σε σημείο να ληφθεί απόφαση;» διερωτάται ο Δανός. «Στο παρελθόν, υπήρξε μόνο μία φορά που ελήφθη η απόφαση και αυτό ήταν όταν κόντευαν στα σοβαρά να ξεμείνουν από λεφτά και να χρεοκοπήσουν. Σωστά; Και πιθανώς αυτό θα συμβεί ξανά. Σε αυτή την περίπτωση, θα τραβήξει έως τον Ιούλιο και σαφώς οι Ευρωπαίοι δεν πρόκειται να κάνουν οποιεσδήποτε συζητήσεις έναν μήνα πριν από το Brexit. Επομένως, κάποια στιγμή θα θελήσουν να κάνουν ένα διάλειμμα και μετά θα ξεκινήσουν πάλι μετά το δημοψήφισμα».

   

Σύμμαχος της Ελλάδας. Επί της ουσίας, οι θέσεις του ΔΝΤ για το χρέος είναι σύμφωνες με τα ελληνικά συμφέροντα. Η ίδια η κυβέρνηση μέχρι πρότινος το αναγνώριζε αυτό, θεωρώντας το Ταμείο σύμμαχό της στο συγκεκριμένο θέμα. Συν τω χρόνω, όμως, επέλεξε πολιτικά να είναι με την Ευρώπη, ως πιο φυσικό σύμμαχό της, και επιπλέον να στοχοποιήσει το ΔΝΤ. Το τελευταίο έγινε ξεκάθαρο πριν από δύο εβδομάδες κατά την ολοκλήρωση του προηγούμενου γύρου της διαπραγμάτευσης, όταν ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος επιτέθηκε κατά του Ταμείου για έλλειψη σοβαρότητας και κοινωνική αναλγησία. Η συνομιλία Τόμσεν – Βελκουλέσκου έγινε – και καταγράφηκε – μία ημέρα  μετά.

Οπως προκύπτει από το κείμενο της απομαγνητοφώνησης, το ΔΝΤ υποστηρίζει ότι ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος το 2018 πρέπει να κατέβει από το 3,5% του ΑΕΠ που είναι σήμερα στο 1,5% του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει λιγότερα μέτρα, αλλά προϋποθέτει μεγαλύτερο κούρεμα χρέους. Ο Τόμσεν λέει ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα αρκούσαν μέτρα 2,5% του ΑΕΠ (αντί του 4,5% του ΑΕΠ που ζητά τώρα το Ταμείο και αντί του 3% του ΑΕΠ που θεωρούν αρκετό η Ευρώπη και η Ελλάδα). Ουσιαστικά, δηλαδή, αν η Γερμανία δεχόταν τις θέσεις του ΔΝΤ η Ελλάδα θα γλίτωνε μέτρα 0,5% του ΑΕΠ ή 900 εκατ. ευρώ (από τα 5,4 δισ. ευρώ που συζητά τώρα).

Η ειρωνεία είναι ότι η Γερμανία είναι ταυτόχρονα αυτή που υποστηρίζει με τον πλέον ένθερμο τρόπο την παραμονή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, αλλά και αυτή που αρνείται να προχωρήσει σε γενναιόδωρη ρύθμιση χρέους.

  Αναλυτές εκτιμούν ότι μετά τη δημοσιοποίηση των αποκαλυπτικών διαλόγων, χαμένη κινδυνεύει να βρεθεί η Ελλάδα. Κι αυτό γιατί ούτε το ΔΝΤ θα θελήσει να υποχωρήσει και να εμφανιστεί ότι μαλάκωσε τη θέση του ούτε η Ευρώπη να υποκύψει στις πιέσεις του Ταμείου για το χρέος. Ετσι, το μπαλάκι απειλείται να επιστρέψει στην Ελλάδα για περισσότερα μέτρα και μάλιστα υπό την πίεση του χρόνου, καθώς θα πλησιάζει η στιγμή της πληρωμής της ΕΚΤ τον Ιούλιο.

Η αποκάλυψη των διαλόγων ρίχνει οπωσδήποτε τη σκιά της στις διαπραγματεύσεις με τους εκπροσώπους των δανειστών, που αρχίζουν σήμερα. Σύμφωνα με πληροφορίες από το περιβάλλον του, ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος εξέφραζε την έκπληξή του για τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται το ΔΝΤ θεωρώντας ότι οι θέσεις του – ύστερα από όσα έκανε η Ελλάδα αλλά και με δεδομένο το προσφυγικό πρόβλημα – βρίσκονται εκτός οικονομικής και κοινωνικής πραγματικότητας.