Το τσουνάμι των φόρων καταπίνει τη μεσαία τάξη

Οταν ξεκινούσε το ταξίδι των φορολογουμένων στη χώρα των Μνημονίων, μάλλον κανείς δεν μπορούσε να διανοηθεί το τσουνάμι των φόρων που θα ακολουθούσε.

Ακόμα και σήμερα όμως, έπειτα από έξι χρόνια κρίσης, βαθιάς ύφεσης, ανεργίας, ανέχειας και μιζέριας, ίσως πολλοί από τους κυβερνώντες δεν έχουν συνειδητοποιήσει τις επιπτώσεις της τέλειας φοροκαταιγίδας που τροφοδοτούν με κύριο στόχο τη μεσαία τάξη. Οχι ότι υπάρχει αμφιβολία για το μέγεθος της υπερφορολόγησης σε οποιαδήποτε εισοδηματική τάξη. Το 2010, ένας μισθωτός με ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 30.000 ευρώ έπρεπε να πληρώσει στην Εφορία 4.500 ευρώ. Με αφορολόγητο 12.000 ευρώ, η φορολογική επιβάρυνση για το εισόδημά του ήταν 15%. Την ίδια χρονιά, την έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης δεν την είχαμε διανοηθεί ούτε ως έννοια.

Τώρα, για να βγει ο λογαριασμός της Εφορίας, χρειάζεται ένα μηνιάτικο ακόμα. Σε εισόδημα 30.000 ευρώ οι αλλαγές τις οποίες προωθεί η κυβέρνηση φέρνουν φόρο 6.500 ευρώ, συν 676 ευρώ – μόνιμη πλέον – εισφορά αλληλεγγύης.  Η συνολική επιβάρυνση για εισόδημα 30.000 ευρώ φτάνει τα 7.176 ευρώ, με αύξηση 2.676 ευρώ σε σχέση με το 2010 ή ποσοστιαία μεταβολή 59,47%.

Κατά την κυβερνητική προσέγγιση, οι έχοντες εισόδημα 30.000 ευρώ είναι πλούσιοι. Μικρό το κακό, θα μπορούσε να θεωρήσει κανείς με μια προσέγγιση ακραία ταξική. «Υπάρχει κρίση, απαιτούνται πρόσθετα έσοδα, όσοι κερδίζουν περισσότερα πρέπει να συνδράμουν περισσότερο στην προσπάθεια εξόδου από τα Μνημόνια» είναι το σκεπτικό που αναλύουν σε συζητήσεις κυβερνητικές πηγές.

Ας δούμε λοιπόν τι συμβαίνει και στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια. Στα 20.000 ευρώ ετήσιου φορολογητέου εισοδήματος, όπου ουδείς μπορεί να υποστηρίξει ότι 1.400 ευρώ τον μήνα (μεικτά χωρίς ασφαλιστικές εισφορές) συνιστούν εισόδημα πλουσίου.

Το 2010, μισθωτός ή συνταξιούχος με δηλωθέν εισόδημα 20.000 ευρώ καλούνταν να πληρώσει για φόρο 2.000 ευρώ. Για το ίδιο εισόδημα φέτος, φόρος εισοδήματος και εισφορά αλληλεγγύης θα απαιτήσουν 2.576 ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 28,8%. Επειδή, δε, φόρος εισοδήματος και εισφορά αλληλεγγύης παρακρατούνται απευθείας από τον μισθό ή τη σύνταξη, η επικείμενη νέα αύξηση των φόρων θα οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση των μηνιαίων αποδοχών. Αν ανέβουμε σε πιο υψηλά εισοδηματικά κλιμάκια, η εικόνα παραμένει εφιαλτική αλλά, όσο παράξενο και εάν φαίνεται, οι σχεδιαζόμενες αλλαγές στο Φορολογικό (και όσες έχουν προηγηθεί) καταλήγουν να πλήττουν περισσότερο όσους κερδίζουν 30.000 ευρώ, σε σχέση με αυτούς που κερδίζουν και δηλώνουν στην Εφορία 50.000 ευρώ.

Στα 30.000 ευρώ η ποσοστιαία επιβάρυνση σε σχέση με το 2010 είναι 59,47%, στα 50.000 ευρώ η ποσοστιαία επιβάρυνση είναι 52,40% καθώς ο φόρος εισοδήματος από 11.500 ευρώ το 2010 θα φτάσει τα 17.526 ευρώ. Η Εφορία σε κάθε περίπτωση έχει γίνει συνεταίρος.

Κι όλα αυτά χωρίς να λαμβάνεται υπόψη καμία άλλη φορολογική υποχρέωση. Ούτε ο ΕΝΦΙΑ, ούτε οι αυξήσεις των έμμεσων φόρων στα καύσιμα, τα ποτά και τα τσιγάρα, ούτε ο ΦΠΑ τον οποίο οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών (χωρίς η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ να διαφοροποιείται στο ελάχιστο) αυξάνουν διαρκώς αλλά καμία δεν έχει καταφέρει να περιορίσει δραστικά την ετήσια κλοπή εσόδων από αυτόν.

Στην Ελλάδα, για κάθε 100 ευρώ ΦΠΑ που επιβάλλεται σε προϊόντα και υπηρεσίες, στη διαδρομή έως το ταμείο του Δημοσίου χάνονται τα 35 και οι ετήσιες απώλειες αγγίζουν τα 7 δισ. ευρώ. Τα μισά εάν εισπράττονταν, δεν θα χρειαζόταν καν η κυβέρνηση να μπει στη διαπραγμάτευση με τους δανειστές για το εάν θα αυξηθεί εκ νέου ο ΕΝΦΙΑ, ο οποίος θεωρητικά θα καταργούνταν. Τα δυνητικά έσοδα από τη φοροδιαφυγή μόνο στο μέτωπο του ΦΠΑ καλύπτουν δύο ΕΝΦΙΑ. Αλλά το όπλο της κυβέρνησης για την αύξηση της εισπραξιμότητας του ΦΠΑ εξαντλήθηκε στην αύξηση των συντελεστών στα νησιά και στις εξ αντανακλάσεως θετικές επιπτώσεις από τα capital controls που έφεραν αύξηση της χρήσης πιστωτικών και χρεωστικών καρτών. Το παράλληλο σχέδιο για το πλαστικό χρήμα ακόμα συζητείται. Οι έξτρα φόροι όμως έρχονται.

Ακόµα πιο στενό
το νέο κοστούµι

Κλειδωμένο δεν μπορεί να θεωρείται τίποτα όσο συνολικά η διαπραγμάτευση είναι ανοιχτή. Τόσο η κυβερνητική πλευρά όμως όσο και η πλευρά των δανειστών δηλώνουν ότι έχουν σχεδόν συμφωνήσει στις αλλαγές επί της φορολογίας εισοδήματος. Το καλό νέο είναι ότι οι αλλαγές αυτές δεν θα εφαρμοστούν αναδρομικά στα εισοδήματα του 2015. Το κακό νέο είναι ότι οι αλλαγές αυτές οδηγούν σε νέες επιβαρύνσεις της τάξεως των 1,9 δισ. ευρώ.

Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης, η οποία με βάση τον ισχύοντα νόμο διανύει φέτος τον τελευταίο χρόνο ζωής της, όχι μόνο δεν καταργείται αλλά θα αποτελεί επί της ουσίας μια δεύτερη συμπληρωματική κλίμακα φορολογίας εισοδήματος. Στη διπλή αυτή κλίμακα ο ανώτατος συντελεστής διαμορφώνεται στο 55%. Στο 45% αυξάνεται ο ανώτατος συντελεστής στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος και σε αυτόν έρχεται να προστεθεί καπέλο έως και 10% από την εισφορά αλληλεγγύης για τα πολύ υψηλά εισοδηματικά κλιμάκια.

Οι επιβαρύνσεις χτυπούν κυρίως τη μεσαία τάξη. Φέρνουν όμως επιβαρύνσεις και στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια.

Αν εξεταστεί μεμονωμένα η νέα κλίμακα ειδικής εισφοράς, οδηγεί σε μειώσεις φορολογικών επιβαρύνσεων από 9 έως και 69 ευρώ σε όσους δηλώνουν εισοδήματα έως 17.000 ευρώ. Οι μειώσεις αυτές όχι μόνο εξαφανίζονται, αλλά δίνουν τη θέση τους σε επιβαρύνσεις όταν εξεταστούν αθροιστικά οι αλλαγές τόσο στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος όσο και στην κλίμακα της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης. Η μέγιστη επιβάρυνση σε εισοδήματα έως 20.000 ευρώ είναι με βάση τα τρέχοντα σενάρια, τα οποία δεν αποκλείεται να αλλάξουν και πάλι, 136 ευρώ. Στη μεσαία τάξη οι νέες αυξήσεις φόρων χτυπούν κόκκινο. Στα 30.000 ευρώ φορολογητέου εισοδήματος η Εφορία θα ζητήσει 856 ευρώ παραπάνω, στα 40.000 ευρώ η επιβάρυνση ξεπερνά τα 1.400 ευρώ, στα 50.000 ευρώ ο λογαριασμός εισφοράς και φόρου εισοδήματος αυξάνεται κατά 2.226 ευρώ.

Η ακτινογραφία
των πληρωµών

Οπως προκύπτει από την επεξεργασία των περσινών φορολογικών δηλώσεων, εισόδημα από 30.000 έως και 100.000 ευρώ εμφάνισαν 249.000 φορολογούμενοι. Εισόδημα από 10.000 έως 30.000 ευρώ δήλωσαν 2,5 εκατομμύρια φορολογούμενοι (29,4% του συνόλου), ενώ στα πολύ χαμηλά εισοδηματικά κλιμάκια 4,6 εκατομμύρια φορολογούμενοι δήλωσαν έως 10.000 ευρώ και 1,2 εκατομμύρια φορολογούμενοι δήλωσαν μηδενικό εισόδημα.

Το 2010, εισοδήματα από 30.000 έως 100.000 ευρώ δήλωσαν 859.106 φορολογούμενοι. Η μεσαία και ανώτερη τάξη στην Ελλάδα ήταν κάποτε πλατιά. Φαινόταν ακόμα και στα δηλωθέντα εισοδήματα στην Εφορία, με τη φοροδιαφυγή παραδοσιακά να οργιάζει.

Χρόνο με τον χρόνο συρρικνώνονται και όλοι τελικά φλερτάρουμε με ένα σκαλοπάτι – ή πολλά – χαμηλότερα στα εισοδήματα και ένα σκαλοπάτι υψηλότερα στους φόρους.