Ενας άσος στο μανίκι του Μπαράκ Ομπάμα για μια νέα Αμερική

Χρειάστηκαν αρκετές εβδομάδες περισυλλογής και έντονων διαβουλεύσεων. Τελικά ο πρόεδρος Ομπάμα αποφάσισε να ρίξει το γάντι στους Ρεπουμπλικανούς και ανακοίνωσε την πρότασή του για την πλήρωση της ένατης θέσης του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας που έμεινε κενή μετά τον θάνατο του Αντονιν Σκαλία τον Φεβρουάριο. Πρόκειται για τον Μέρικ Γκάρλαντ, εφέτη και πρώην εισαγγελέα που, όπως είπε ο Ομπάμα, «χαίρει του σεβασμού και των δύο κομμάτων», διαθέτει «κοφτερό νομικό μυαλό» κι έχει επιδείξει «σεμνότητα, ακεραιότητα και αμεροληψία».

Ο 63χρονος Μέρικ Γκάρλαντ θεωρείται μετριοπαθής προοδευτικός και σήμερα είναι ο επικεφαλής δικαστής του Εφετείου της Ουάσιγκτον. Εάν επικυρωθεί η επιλογή του – αν δηλαδή οι Ρεπουμπλικανοί αναστείλουν την απόφασή τους να μπλοκάρουν τη διαδικασία έως ότου ορκιστεί ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ που θα προκύψει από τις εκλογές του Νοεμβρίου και εκείνοι ελπίζουν ότι θα είναι Ρεπουμπλικανός – ο Γκάρλαντ θα αντικαταστήσει ένα από τα πιο συντηρητικά μέλη του Ανώτατου Δικαστηρίου, οι απόψεις του οποίου αποτυπώθηκαν σε πολλές συντηρητικές αποφάσεις τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς η πλειονότητα των δικαστών ήταν συντηρητικοί.

Σήμερα όμως ο αμερικανός πρόεδρος έχει τη δυνατότητα να προτείνει έναν δικαστικό που θα αλλάξει τα πράγματα και την ισορροπία μεταξύ των μελών του Δικαστηρίου. Μέχρι τώρα οι πέντε δικαστές ήταν συντηρητικοί και οι τέσσερις πιο προοδευτικοί. Ο Μπαράκ Ομπάμα τόνισε ότι θα ήταν λανθασμένη η επιλογή να μετατραπεί σε πολιτική διαμάχη ο διορισμός του Γκάρλαντ. Προειδοποίησε ότι το Κογκρέσο θα πρέπει να αντιμετωπίσει με σοβαρότητα τη διαδικασία και να αρθεί υπεράνω της μικροπολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι δεν θα είχε προηγούμενο μια απόφαση του Σώματος να μην εξετάσει καν την υποψηφιότητα – όπως απειλούν οι Ρεπουμπλικανοί.

Ο Μέρικ Γκάρλαντ αναμένεται από σήμερα κιόλας να ξεκινήσει επαφές με γερουσιαστές και των δύο κομμάτων. Πρόκειται για έναν πολύ έμπειρο δικαστικό που έχει αναλάβει στο παρελθόν ως εισαγγελέας πολύ σημαντικές ποινικές έρευνες όπως την υπόθεση του Τίμοθι Μακβέι, του δράστη της βομβιστικής επίθεσης στην Οκλαχόμα Σίτι το 1995, όπου σκοτώθηκαν 168 άνθρωποι. Συμμετείχε επίσης στην έρευνα για τον Τεντ Καζίνσκι, τον επονομαζόμενο Unabomber, που σκότωσε τρεις ανθρώπους και τραυμάτισε δεκάδες άλλους με τα παγιδευμένα δέματα που έστελνε επί πολλά χρόνια σε πανεπιστήμια και εταιρείες υψηλής τεχνολογίας.

Επιλέγοντάς τον ο Ομπάμα ουσιαστικά στριμώχνει τους Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές «προκαλώντας» τους να αρνηθούν την επικύρωση σε έναν δικαστικό τον οποίο οι ίδιοι επανειλημμένα όλα αυτά τα χρόνια έχουν επαινέσει δημόσια. Ιδιαίτερα εάν στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου κερδίσει ο Δημοκρατικός υποψήφιος, θα είναι πολύ δύσκολο για τους Ρεπουμπλικανούς να επιμείνουν στην άρνησή τους.

Ομως κανένα από όλα αυτά τα προσόντα δεν φαίνεται προς το παρόν να συγκινεί τους Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι θέλουν να διαδεχθεί τον Σκαλία ένας εξίσου συντηρητικός δικαστικός, δεδομένων των σημαντικών αποφάσεων που λαμβάνει το Ανώτατο Δικαστήριο. Για παράδειγμα, μια από τις πλέον κρίσιμες – που πρέπει να ληφθεί έως τον Ιούνιο – είναι η συνταγματικότητα του προεδρικού διατάγματος του Ομπάμα για την προστασία από απέλαση 5 εκατομμυρίων παράνομων μεταναστών επειδή είναι γονείς αμερικανών πολιτών ή νόμιμων κατοίκων της χώρας. Αλλες σημαντικές αποφάσεις που έχει μπροστά του το Δικαστήριο είναι η πρώτη μεγάλη υπόθεση για τις αμβλώσεις τα τελευταία 10 χρόνια, καθώς και υποθέσεις για το δικαίωμα ψήφου και το δικαίωμα οπλοκατοχής.

Εάν ζούσε ο Σκαλία είναι προφανές προς τα πού θα έγερνε η πλάστιγγα σε θέματα όπως η οπλοκατοχή καθώς εκείνος ήταν που έγραψε την ιστορική απόφαση η οποία για πρώτη φορά διατύπωνε την προστασία του δικαιώματος των πολιτών να κατέχουν όπλα. Είχε εκφράσει ανοιχτά και άλλες συντηρητικές απόψεις όπως το ότι οι πολιτειακές Αρχές πρέπει να έχουν το δικαίωμα να θέτουν εκτός νόμου το σεξ μεταξύ ομοφύλων. Με τις ακραίες απόψεις του αλλά και τον οξύθυμο χαρακτήρα του είχε γίνει συχνά στόχος των Δημοκρατικών, κάτι που δεν τον πτόησε ποτέ. «Εάν ήταν αδύνατο για τους ανθρώπους ή και για ομάδες ανθρώπων να λειτουργήσουν αυτόνομα στην αναζήτηση ενός κοινού στόχου, το ποδόσφαιρο δεν θα υπήρχε», είχε γράψει το 1996.

Πολύ μελάνι χύθηκε στα αμερικανικά ΜΜΕ για την επιλογή Γκάρλαντ από τον Μπαράκ Ομπάμα. Κάποιοι αναλυτές έκαναν λόγο για «σοφή επιλογή» καθώς οι αποφάσεις του Γκάρλαντ είναι πολύ μελετημένες, δεν υιοθετούν ακραίες νομικές απόψεις και ακολουθούν πιστά τις συνταγματικές επιταγές. Και μάλιστα αρκετοί παρατηρούν πως πληροί όλες τις προϋποθέσεις για ένα τόσο σημαντικό αξίωμα ενώ η επικύρωση του διορισμού από το Κογκρέσο θα ήταν μια σχετικά εύκολη υπόθεση εάν δεν έμπαιναν στη μέση οι πολιτικές αντιπαραθέσεις.

Υπάρχουν όμως κι εκείνοι που διαφωνούν. Και παρατηρούν ότι ο Γκάρλαντ δεν θα περνούσε το τεστ αντιπροσωπευτικότητας που είχε φτιάξει ο άνθρωπος τον οποίο καλείται να αντικαταστήσει, ο Σκαλία. Και όχι επειδή ο Γκάρλαντ είναι άλλος ένας λευκός. Πέρσι ο Σκαλία είχε παρατηρήσει πως τα μέλη του Ανώτατου Δικαστηρίου δεν αντιπροσωπεύουν τον πληθυσμό της Αμερικής ώστε να έχουν το δικαίωμα να νομοθετούν. Ο αποθανών δικαστής σημείωνε ότι τα μέλη είναι όλα δικηγόροι που έχουν σπουδάσει στο Χάρβαρντ και το Γιέιλ, όλοι εκτός ενός μεγάλωσαν σε παράλιες πολιτείες και κανείς τους δεν ήταν προτεστάντης (όλοι οι δικαστές ήταν ή καθολικοί ή Εβραίοι).