Το πεντάγωνο των 60άρηδων της ΝΔ

Σε άλλες εποχές και σε ένα κόμμα με στρατιωτική δομή, η επικράτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζικές αποστρατείες. Τα παλαιά γαλόνια σχεδόν αναγκαστικά χάνουν τη λάμψη και δυναμική τους, η νεότερη γενιά αναλαμβάνει το τιμόνι, φέρνοντας νέα πρόσωπα στο προσκήνιο, οι συμμαχίες του παρελθόντος δοκιμάζονται ή διαλύονται. Στη νέα σελίδα της ΝΔ, ωστόσο, οι αλλαγές που προγραμματίζονται δεν μπορούν να είναι ραγδαίες, όχι μόνο επειδή ο νεοεκλεγείς πρόεδρος προκρίνει την εσωκομματική ηρεμία σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αβεβαιότητας, αλλά και γιατί ακόμη κι αν προτιμούσε ριζικές αλλαγές σε όλα τα πεδία, γνωρίζει καλά ότι ο νέος κύκλος άνοιξε με δεδομένη τη σύνθεση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, με την οποία θα προχωρήσει όσο υπάρχει η παρούσα Βουλή.

Ο ίδιος γνωρίζει επίσης καλά ότι για να διαχειριστεί αποτελεσματικά μια Κοινοβουλευτική Ομάδα που δεν έχει τη δική του σφραγίδα, θα πρέπει πρωτίστως να διαχειριστεί τη γενιά των 60άρηδων της ΝΔ που αφήνει πίσω η εκλογή του – και οι οποίοι θα μπορούσαν, υπό συνθήκες και στη βάση των δικών τους σχεδιασμών, να υψώσουν αναχώματα στη δική του πορεία.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για τη διαχείριση των γαλάζιων βαρόνων της εποχής του Κυριάκου – και σε αυτήν τη λίστα θα μπορούσαν να ενταχθούν τουλάχιστον πέντε πρόσωπα με αυξημένη ισχύ και παρεμβατικότητα στο κομματικό στερέωμα: οι δύο πρώην πρωθυπουργοί Κώστας Καραμανλής και Αντώνης Σαμαράς προφανώς βρίσκονται στην κορυφή του καταλόγου, καθώς από αυτούς αναζητούν ακόμη «επιφοίτηση» οι περισσότεροι βουλευτές της ΝΔ. Με την ιδιότητα του πρώην προέδρου, πρόσωπο ειδικού χειρισμού θεωρείται πλέον και ο ηττημένος της πρόσφατης εσωκομματικής μάχης Βαγγέλης Μεϊμαράκης, ενώ στην ίδια ομάδα συγκαταλέγεται για πολλούς λόγους και η Ντόρα Μπακογιάννη. Θέση στην ίδια λίστα έχει, αν και δεν τη διεκδικεί, και ο Προκόπης Παυλόπουλος, καθώς τουλάχιστον για τα επόμενα τέσσερα χρόνια θα αποτελεί τη μοναδική ίσως σταθερά σε ένα ευμετάβλητο πολιτικό σκηνικό. Η μακρά κομματική διαδρομή του Προέδρου της Δημοκρατίας, άλλωστε, μετατρέπει το Προεδρικό Μέγαρο σε πόλο έλξης για αρκετά γαλάζια στελέχη. Τον κατάλογο θα μπορούσε να συμπληρώνει και ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, εάν δεν είχε επιλέξει την αποστασιοποίηση που προσφέρουν οι Βρυξέλλες από το εγχώριο πολιτικό σύστημα.

Η διαχείριση της γενιάς που άφησε πίσω δεν αποτελεί πρόβλημα που αντιμετωπίζει μόνο ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Σε ανάλογο βαθμό το είχε αντιμετωπίσει και ο Κώστας Καραμανλής το 1997, όταν έπρεπε να διαχειριστεί τους Μιλτιάδη Εβερτ, Γιώργο Σουφλιά, Γιάννη Βαρβιτσιώτη, ακόμη και τον Κώστα Μητσοτάκη. Οπως και ο Καραμανλής στο ξεκίνημα, ο Κυριάκος αναζητεί μια νέα εσωκομματική ισορροπία, αλλά φρόντισε ήδη να διαμηνύσει χωρίς περιστροφές ότι μπορεί να ακούει απόψεις, ιδίως από τους παλαιότερους, και να δέχεται εισηγήσεις, αλλά πλέον οι αποφάσεις είναι δικές του. Η μοναχικότητα της αρχηγικής θέσης είναι αδιαπραγμάτευτη.

Η αστική ευγένεια του νέου αρχηγού, ο οποίος έχει γαλουχηθεί και σε ένα πολιτικό περιβάλλον, δίνει τον τόνο και δεν επιτρέπει να διαμορφωθεί ένα κλίμα αντιπαράθεσης στα πρώτα βήματα της δικής του ηγεσίας. Ωστόσο, σε ένα κόμμα μηχανισμών, γνωρίζει καλά ότι είναι απαραίτητο ο αρχηγός να ελέγχει όλα τα επίπεδα της εσωκομματικής πυραμίδας. Ο διαγκωνισμός καραμανλικών και σαμαρικών που υπήρξε την προηγούμενη περίοδο θα πρέπει να έχει ημερομηνία λήξης – και αν αυτό δεν μπορούσε να επιτευχθεί στις κάλπες της κομματικής βάσης, μπορεί να επιδιωχθεί στο επικείμενο Συνέδριο (22-24 Απριλίου), όπου προφανώς θα υπάρξει ριζική ανανέωση του κομματικού μηχανισμού.

Η αλήθεια είναι ότι η εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη βραχυκύκλωσε το γαλάζιο κουιντέτο. Στον χειρισμό του ο νέος αρχηγός δεν ακολουθεί την ίδια συνταγή – κάθε πρόσωπο έχει τις ιδιαιτερότητές του. Στην πραγματικότητα, όμως, το πρόβλημα δεν είναι του Κυριάκου, όπως παρατηρούν και στελέχη του νέου κομματικού επιτελείου, αλλά των άλλων που πρέπει να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες.

Αντώνης Σαμαράς
Περιμένει «δικαίωση» του έργου του
Με την εκλογή Μητσοτάκη ενίσχυσε τη θέση του, κερδίζοντας το εσωκομματικό μπρα ντε φερ με τον Καραμανλή. Με τον νέο αρχηγό έχει σταθερή επικοινωνία, αλλά είναι βέβαιο ότι προβληματίστηκε με την περιορισμένη αξιοποίηση των σαμαρικών στελεχών. Οπως δεν τον ενθουσιάζει και ο αναβαθμισμένος κομματικός ρόλος της Ντόρας Μπακογιάννη. Αναγνωρίζει ωστόσο το δικαίωμα κάθε αρχηγού να στελεχώνει το κόμμα με τα δικά του κριτήρια, ενώ το βασικό ζητούμενο από την πλευρά του είναι η στήριξη του έργου της δικής του πρωθυπουργίας. Σε αυτό το πεδίο, η μάχη του Κυριάκου απέναντι στον Τσίπρα δίνεται επαρκώς, ενώ – παρά την αρχική αμηχανία – θετικά καταγράφεται από το σαμαρικό μπλοκ και η αντίδραση της ΝΔ στην υπόθεση Μπόργιανς.                

Κώστας Καραμανλής
Δεν υψώνει εμπόδια στον νέο αρχηγό
Ο Κώστας Καραμανλής επένδυε στην εκλογή Μεϊμαράκη κυρίως για να μη θαμπώσει η λάμψη του καραμανλικού οικοσήμου. Η υπεροπλία στη μάχη των γαλάζιων συστημάτων θα μπορούσε να μείνει αλώβητη, μαζί με τον τίτλο του «ιδιοκτήτη», ενώ στο νέο σκηνικό θα είχε τη δυνατότητα και ο ίδιος να επεξεργαστεί ένα σχέδιο ολικής επαναφοράς, σε συνδυασμό με τις γενικότερες πολιτικές εξελίξεις. Υπό αυτό το πρίσμα, η ενεργοποίηση Καραμανλή αναδείκνυε μια «προσωρινότητα» του Μεϊμαράκη – που σε έναν βαθμό υπονόμευσε την υποψηφιότητά του. Ο δίαυλος Καραμανλή – Μητσοτάκη είναι ανοικτός, με τη συνδρομή και της Ντόρας Μπακογιάννη, χωρίς αυτό να σημαίνει πως οι δυο τους βρίσκονται και σε ανοικτή γραμμή. 
Ο πρώην πρωθυπουργός, πάντως, διαβεβαιώνει ότι δεν θα υψώσει εμπόδια στον νέο αρχηγό.

Ντόρα Μπακογιάννη
Διπλωματία εντός και εκτός κόμματος
Η τελική μάχη για τη γαλάζια ηγεσία θα είχε μόνο νικητές για την Ντόρα Μπακογιάννη, αφού είτε με τον Κυριάκο είτε με τον Μεϊμαράκη, είχε εξασφαλίσει δυναμική επιστροφή στην κομματική έδρα. Πλέον, η επιτυχία του Κυριάκου αποτελεί αναγκαστικά οικογενειακό στοίχημα, αφού «το αίμα νερό δεν γίνεται», ενώ ο συντονισμός των τομέων Εξωτερικών – Αμυνας της επιτρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες που αναδεικνύουν ακόμη περισσότερο την επιστροφή. Με πρωτοβουλία της αποτελεί δίαυλο του νέου αρχηγού και με το τρίγωνο Καραμανλή – Μεϊμαράκη – Παυλόπουλου, ενώ υπεραμύνεται της στροφής του κόμματος στο μετριοπαθές Κέντρο, προκαλώντας σύγχυση στους σαμαρικούς. Ο Κυριάκος θα έδινε στην Ντόρα τη διπλωματία ακόμη κι αν δεν ήταν αδελφή του, αλλά πιθανότατα κάπου εδώ εξαντλείται ο ρόλος της στο νέο σκηνικό.           

Βαγγέλης Μεϊμαράκης
Αγεφύρωτο χάσμα λόγω και Αδωνη
Η σχέση Μητσοτάκη – Μεϊμαράκη τραυματίστηκε προεκλογικά και παραμένει η πιο προβληματική μετεκλογικά. Δύο προσπάθειες του νέου αρχηγού να γεφυρωθεί το χάσμα δεν έφεραν αποτέλεσμα. Ο Μεϊμαράκης αρνείται να εμφανιστεί ακόμη και στο νέο συντονιστικό κοινοβουλευτικό όργανο που, ουσιαστικά, συγκροτήθηκε για τη δική του επιστροφή στα κομματικά δρώμενα. Η αντιπροεδρία του Αδωνη Γεωργιάδη συντηρεί μια εστία διαμάχης – πολύ περισσότερο από τη στιγμή που δεν προηγήθηκε αντίστοιχη πρόταση στον ίδιο – όπως και η διατήρηση Παπαμιμίκου στο κόμμα. Με ερείσματα στην καραμανλική πτέρυγα, αλλά και αυτόνομη διασύνδεση με γαλάζιους συνδικαλιστές και στελέχη της Αυτοδιοίκησης, ο πρώην πρόεδρος της Βουλής αναζητεί στρατηγική και προετοιμάζεται για έναν… τρίτο εκλογικό γύρο στο επικείμενο Συνέδριο.

Προκόπης Παυλόπουλος
Θεσμική συνύπαρξη και βλέπουμε
Ο πάγος ανάμεσά τους έσπασε έπειτα από δύο συναντήσεις, αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν συγκαταλέγεται στους σταθερούς συνομιλητές του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η εναντίωση του Κυριάκου στην ανάδειξη του Προκόπη στο ύπατο πολιτειακό αξίωμα δεν ξεπερνιέται εύκολα, αλλά και οι δύο γνωρίζουν καλά ότι είναι αναγκασμένοι να συνυπάρξουν και να συνεργαστούν θεσμικά. Τα θετικά σχόλια του νέου αρχηγού της ΝΔ για την ουσιαστική συμβολή του Παυλόπουλου στην προσπάθεια να παραμείνει η χώρα σε ευρωπαϊκή τροχιά, βοηθούν για περαιτέρω εξομάλυνση των σχέσεων. Ωστόσο, η ιδιαίτερη σχέση του Προκόπη με τον Αλέξη Τσίπρα συντηρεί και τις επιφυλάξεις της Συγγρού για μεγαλύτερα ανοίγματα. Στην τελευταία συνάντησή τους, πάντως, υπήρξε κοινός τόπος για την ανάγκη να συναντηθούν άμεσα οι πολιτικοί αρχηγοί.