Τα χαμένα όνειρα των 20άρηδων

Ξεκίνησαν τις σπουδές τους πριν από μερικά χρόνια, με όνειρο να μπουν δυναμικά στην αγορά εργασίας. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά, η Ευγενία και ο Γιάννης, δύο νέοι που αντιπροσωπεύουν τη γενιά τους, έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα όνειρά τους και να προσαρμοστούν στις δυσμενείς καταστάσεις της οικονομικής κρίσης.

Οταν συμπλήρωνε το Μηχανογραφικό της για την είσοδο στο πανεπιστήμιο, η δεύτερη επιλογή της ήταν το Τμήμα Φιλολογίας. Αλλωστε, φανταζόταν πως η θέση της μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της θα ήταν στις σχολικές αίθουσες. Η οικονομική κρίση όμως δεν άφησε την 26χρονη, σήμερα, Ευγενία Μπέλλου να εκπληρώσει μέχρι τώρα τις επαγγελματικές της επιθυμίες. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την απόκτηση του πτυχίου της από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, έπειτα από δεκάδες βιογραφικά που έστειλε για δουλειά και αφού έκανε αμέτρητες προσπάθειες να ασχοληθεί με το αντικείμενο των σπουδών της, εδώ και περίπου δύο χρόνια εργάζεται ως πωλήτρια σε κατάστημα ενδυμάτων μεγάλης αλυσίδας. «Εψαχνα για δουλειά και το μόνο που μπόρεσα να κάνω είναι μερικά ιδιαίτερα. Κανένα σταθερό εισόδημα. Οσο κι αν έψαξα, δεν βρήκα κάτι και πλέον εργάζομαι part time πωλήτρια» λέει στα «ΝΕΑ».

Τα στοιχεία για τη νεανική ανεργία είναι απογοητευτικά: μόλις 4 στους 10, ηλικίας 15-34 ετών, εργάζονται, ενώ 30,6% δηλώνουν άνεργοι, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της έρευνας In4youth που διεξήγαγε το Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Παγιδευμένοι στην ανεργία

«Οι νέοι άνθρωποι εμπλέκονται πλέον σε πιο πολύπλοκες τροχιές και μεταβατικές καταστάσεις, όπως αυτές της συνεχιζόμενης επισφαλούς απασχόλησης, της ανεργίας μακράς διάρκειας, των επαναλαμβανόμενων κύκλων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, της εξαιρετικά καθυστερημένης ολοκλήρωσης της οικογενειακής ζωής, αλλά και των νέων μορφών σχέσεων και συμβίωσης με συνομηλίκους» επισημαίνει ο καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και επικεφαλής της έρευνας Σωτήρης Χτούρης. Η ανεργία μακράς διάρκειας, όπως προκύπτει από την έρευνα, αφορά το 53% των άνεργων νέων. Μάλιστα, το ποσοστό των νέων, ηλικίας 25-29 ετών, που είναι άνεργοι για περισσότερο από 12 μήνες πλησιάζει το 60%.

Οπως εξηγούν οι ειδικοί, οι περισσότεροι νέοι στη χώρα μας είναι «εγκλωβισμένοι» σε μια παρατεταμένη «αναμονή» για μια ποιοτική θέση εργασίας. «Παρατηρούμε λοιπόν μια τάση για την προσωρινή αποδοχή των ευέλικτων μορφών εργασίας, την προσωρινή απασχόληση, την πολυαπασχόληση και την αναγκαστική προσαρμογή στις χαμηλές αποδοχές, κυρίως με τη διαρκή υποστήριξη της οικογένειας, όταν αυτή είναι δυνατή. Παράλληλα, αυτή η φάση μετάβασης από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας συνδέεται με τη Διά Βίου Εκπαίδευση και την προσπάθεια βελτίωσης των τυπικών και ουσιαστικών προσόντων των νέων, με κύριο στόχο την τοποθέτησή τους στο “επιθυμητό επάγγελμα”».  

Εχουν αναγκαστεί να αναβάλλουν τα όνειρά τους, να στηρίζονται οικονομικά από τις οικογένειές τους, ενώ ακόμη και οι δουλειές που βρίσκουν, προκειμένου να μην επιβαρύνουν τους γονείς, είναι του ποδαριού. Παράλληλα, η οικονομική κρίση έχει κάνει τους νέους να αναθεωρήσουν και να αναβάλουν πολλά πράγματα στη ζωή τους: από τα έξοδα που έκαναν για αγορές μέχρι και την ανάγκη για δημιουργία οικογένειας. Τα τελευταία χρόνια, ακόμη και ο χάρτης της διασκέδασης των νέων έχει αλλάξει λόγω της κρίσης. Πολλοί νέοι έχουν βρει εναλλακτικούς τρόπους διασκέδασης, πιο οικονομικούς, όπως είναι οι συγκεντρώσεις φίλων στα σπίτια.

«Τα έξοδα που μπορεί παλιότερα να έκανα, τώρα πια ούτε που διανοούμαι να τα κάνω. Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι δεν υπάρχουν χρήματα για σπατάλες, αλλά πλέον δεν υπάρχει και η διάθεση για κάτι τέτοιο, όταν γύρω σου βλέπεις τι περνάει ο κόσμος» τονίζει η Ευγενία.

Η νεολαία στη χώρα μας κάνει άλμα στο κοινωνικό κενό, λέει ο κοινωνιολόγος Χαράλαμπος Στέρτσος. «Τα τελευταία χρόνια οι νέοι βιώνουν τη ματαίωση των προσδοκιών τους, τη στέρηση των ευκαιριών τους, τη δυσοίωνη οπτική για τη ζωή τους» σημειώνει.

Επαγγελματικός συμβιβασμός

Το 2011 τελείωσε τεχνικός ιατρικών μηχανημάτων σε δημόσιο ΙΕΚ. Για περισσότερο από έναν χρόνο έψαχνε δουλειά στο αντικείμενό του, αλλά έβρισκε παντού κλειστές πόρτες, αφού όλοι ζητούσαν προϋπηρεσία. Ο νεαρός Γιάννης Γιαννούσης αποφάσισε να ασχοληθεί με κάτι που τουλάχιστον θα του εξασφάλιζε μια θέση εργασίας: έγινε επαγγελματίας ναυαγοσώστης και για περίπου τρεις σεζόν – από Απρίλιο έως Σεπτέμβριο – είχε έναν βασικό μισθό. «Και πάλι, όμως, δεν ήταν κάτι σταθερό. Γι’ αυτό και αποφάσισα να πάρω πιστοποίηση ως ειδικός σύμβουλος άσκησης και πλέον εργάζομαι στον τομέα αυτόν» λέει ο 27χρονος.

Διέξοδο διαφυγής για τη νέα γενιά μπορεί να δώσουν η αναζήτηση εργασίας στο εξωτερικό αλλά και ο επαγγελματικός συμβιβασμός να κάνουν πράγματα τα οποία δεν είχαν προετοιμαστεί και προγραμματίσει να κάνουν.