Μισό δισ. ευρώ «ξέχασε» το Δημόσιο

Φαινομενικά ο προϋπολογισμός όχι απλώς κινείται εντός των μνημονιακών δεσμεύσεων, αλλά το υπουργείο Οικονομικών έχει καταφέρει να εμφανίσει τριπλάσιο πρωτογενές πλεόνασμα σε σχέση με το στόχο τον πρώτο μήνα του 2016.

Στην πράξη όμως τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους αποδεικνύουν ότι δύο στα τρία ευρώ του πρωτογενούς πλεονάσματος του 1,2 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 307 εκατ. ευρώ, οφείλονται αφενός στην πρακτική της υπερσυγκράτησης των δαπανών καθώς το Δημόσιο δεν πληρώνει τις υποχρεώσεις του αφετέρου σε αυξημένες εισροές κοινοτικών κονδυλίων (υψηλότερα κατά 400 εκατ. ευρώ), ενώ τα φορολογικά έσοδα κινούνται στην κόψη του ξυραφιού. Ενδεικτικό είναι ότι τον Ιανουάριο οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού συμπιέστηκαν σχεδόν μισό δισ. ευρώ κάτω από τον στόχο.

Στο σκέλος των εσόδων, τον Ιανουάριο εισπράχθηκαν 69 εκατ. ευρώ λιγότερα σε σχέση με τον στόχο, ενώ οι επιστροφές φόρων είναι επίσης χαμηλότερες κατά 50 εκατ. ευρώ.

Με αυτά τα δεδομένα, ενδεχόμενη πρόθεση διαπραγμάτευσης στη βάση καλύτερων δημοσιονομικών αποτελεσμάτων εκτιμάται ότι θα έχει περιορισμένη τύχη όταν κυβέρνηση και δανειστές βρεθούν γύρω από το ίδιο τραπέζι.

Η πρακτική τού «δεν πληρώνω» του ελληνικού Δημοσίου έχει φέρει ήδη στα πρόθυρα της επιβίωσης εκατοντάδες προμηθευτές του Δημοσίου. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς ιδιώτες έκλεισαν το 2015 στα 5,380 δισ. ευρώ, με αύξηση 50% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2014 όταν είχαν διαμορφωθεί σε 3,076 δισ. ευρώ. Ο λογαριασμός δεν μπορεί παρά να αυξήθηκε περαιτέρω τον Ιανουάριο, όταν το σύνολο των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε 3 δισ. ευρώ, χαμηλότερα κατά 469 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Οι δαπάνες δεν μπορούν διά παντός να μην καταβάλλονται στο σύνολό τους, διότι ήδη η οικονομία απειλείται με έκρηξη υπό το βάρος της έλλειψης ρευστότητας. Αν υπήρχαν άλλωστε περιθώρια να μην πληρώνονται δαπάνες της τάξεως του μισού δισ. ευρώ τον μήνα, τότε θα είχαν μετουσιωθεί ήδη σε περικοπές.

Από την άλλη, η υπεραπόδοση των εισπράξεων από την ΕΕ, στο πλαίσιο της υλοποίησης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, κρίνεται συγκυριακή.

Οι αναμενόμενες εισροές από την ΕΕ είναι κουκιά μετρημένα (4,170 δισ. ευρώ στο σύνολο του έτους) αλλά τον Ιανουάριο, αντί για 150 εκατ. ευρώ, εισέρευσαν περίπου 400 εκατ.

Κάπως έτσι τον Ιανουάριο χτίστηκε πρωτογενές πλεόνασμα 1,193 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 307 εκατ. ευρώ, ενώ ορισμένες πηγές υπαινίσσονται προσπάθεια του υπουργείου Οικονομικών να κάνει οικονομία στη ρευστότητα του Δημοσίου όσο ο ορίζοντας ολοκλήρωσης της διαπραγμάτευσης παραμένει θολός.

Το ελληνικό Δημόσιο δεν αντιμετωπίζει άμεσα πρόβλημα ρευστότητας και με την πρακτική τού «δεν πληρώνω», εκτιμάται ότι μπορεί να πορευτεί έως τον Ιούνιο.