«Ολα τα ιδανικά μου διαψεύστηκαν»

Πίσω από την ιστορία των αδελφών Κούρσκι διαγράφεται η ίδια η πρόσφατη ιστορία της χώρας, η ιστορία του αγώνα εναντίον του κομμουνισμού και μιας περίπλοκης, επώδυνης μετάβασης στη δημοκρατία. Κατάγονται από μια συντηρητική οικογένεια και ποτίστηκαν με πατριωτισμό από πολύ μικρή ηλικία. Η μητέρα τους ήταν από τους πρώτους που εντάχθηκε σε αυτό: χρόνια αργότερα, διετέλεσε δύο φορές γερουσιαστής του PiS. Ο Γιάροσλαβ ήταν μέλος των προσκόπων, της πατριωτικής νεολαίας και ορκιζόταν μόνο στο «Θεός, Τιμή, Πατρίδα». Ο αδελφός του Γιάτσεκ ήταν μακράν ο πιο ακομπλεξάριστος από τους δύο. Η κιθάρα του, στην οποία έπαιζε αντιστασιακά τραγούδια, δεν βρισκόταν ποτέ μακριά.

Αρχές της δεκαετίας του 1980 βρίσκονται μαζί στη μάχη εναντίον του κομμουνισμού, στο πλαίσιο της Αλληλεγγύης. Μαζί πήγαιναν στις διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας, στις ίδιες παράνομες εφημερίδες έγραφαν. Ο Γιάροσλαβ συνελήφθη από την αστυνομία, έκανε δύο μήνες φυλακή. Το 1998 ο Γιάτσεκ γνωρίζει τους αδελφούς Κατσίνσκι. Γοητεύεται αμέσως από τη ρητορική τους. Είναι η εποχή που η δημοκρατική αντιπολίτευση διασπάται, ανάμεσα στους υπέρμαχους μιας μετάβασης που θα είχε ως κύριο χαρακτηριστικό της τον συμβιβασμό με το παλιό καθεστώς και στους υπέρμαχους μιας βίαιης ρήξης. Οι αδελφοί Κούρσκι βρίσκονται για πρώτη φορά αντιμέτωποι. Ο Γιάροσλαβ γίνεται το 1989 εκπρόσωπος του Λεχ Βαλέσα. Ενα πόστο που δεν θα διατηρήσει παρά μόνο μερικούς μήνες: απογοητευμένος από τις μάχες για την εξουσία στην κορυφή της αναδυόμενης πολωνικής δημοκρατίας θα γράψει ένα μπεστ σέλερ ιδιαίτερα επικριτικό απέναντι στον μελλοντικό πρόεδρο. «Ο Βαλέσα με εμβολίασε για πάντα ενάντια στον ιό της πολιτικής. Ολα τα ιδανικά μου διαψεύστηκαν» θα πει. Το 1992 εντάσσεται στο δυναμικό της «Γκαζέτα Βιμπόρσκα», δεν θα την εγκαταλείψει ποτέ.

Ο Γιάτσεκ, πάλι, παίρνει τον αντίθετο δρόμο. «Ηταν πεπεισμένος πως τον περίμενε μια σπουδαία πολιτική καριέρα. Η φιλοδοξία του ήταν υπέρμετρη, το ίδιο και το εγώ του» λέει ένας άνθρωπος του στενού του περιβάλλοντος εκείνη την περίοδο. Η πολιτική του διαδρομή θα είναι ελικοειδής, γεμάτη στροφές που θα του εξασφαλίσουν φήμη μεγάλου κυνικού. «Είναι ευφυέστατος, αλλά ο χαρακτήρας του τον καταστρέφει. Είναι ένας αδίστακτος καριερίστας» θα πει για αυτόν το 2003 ο Λεχ Κατσίνσκι, πρόεδρος της Πολωνίας από το 2005 έως τον θάνατό του το 2010.

Απέναντι στους αδελφούς Κατσίνσκι, ο Γιάτσεκ Κούρσκι δεν θα είναι κανένα πρότυπο αφοσίωσης. Το 2002 εντάσσεται στην Ενωση Πολωνικών Οικογενειών και τάσσεται υπέρ του «όχι» στο δημοψήφισμα για την ένταξη στην ΕΕ. Θα οργανώσει για λογαριασμό αυτού του κόμματος μία ιδιαίτερα αποτελεσματική επικοινωνιακή εκστρατεία ενόψει των ευρωπαϊκών εκλογών, προτού επιστρέψει αμέσως στο PiS. «Ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι δεν θα πάψει να του συγχωρεί προδοσίες και να του δίνει τελευταίες ευκαιρίες. Αλλά στο PiS δεν έχει παρά μόνο εχθρούς» διαβεβαιώνει ένα στέλεχος του κόμματος. «Ο Κατσίνσκι περιβάλλεται από αφοσιωμένους ανθρώπους, που δεν λάμπουν όμως διά της ευφυΐας τους. Ο Κούρσκι είναι για αυτόν ένας καλός συνομιλητής. Αλλά τώρα πια και ένας καλός στρατιώτης» επισημαίνει ο Μάρεκ Μιγκάλσκι, πρώην ευρωβουλευτής του PiS.

Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για τις προεδρικές εκλογές του 2005, ο Γιάτσεκ Κούρσκι θα κατηγορήσει τον Ντόναλντ Τουσκ πως ο παππούς του είχε υπηρετήσει στη Βέρμαχτ, γεγονός που του κοστίζει μια σύντομη εκδίωξη από το PiS. «Ολοι αυτοί που λένε πως κάποιος θέλει να σηκώσει το χέρι στον Γιάροσλαβ Κατσίνσκι πρέπει να ξέρουν πως ο Γιάτσεκ Κούρσκι θα κόψει αυτό το χέρι» θα διακηρύξει στη συνέχεια.

Στις 18 Ιανουαρίου ο Γιάτσεκ Κούρσκι ανήγγειλε την ίδρυση ενός δημόσιου, αγγλόφωνου, διεθνούς ειδησεογραφικού τηλεοπτικού δικτύου, του Poland24. Τρέλα του μεγαλείου; Ισως επιθυμία να απολαύσει ο πλανήτης ολόκληρος τις επιτυχίες του PiS.