Η διπλή πολιορκία του Κέντρου
Πίσω στο 2004, όταν ο Γιώργος Παπανδρέου είχε πετύχει τη μεγαλύτερη – και αμφιλεγόμενη – αμφίπλευρη διεύρυνση για το ΠΑΣΟΚ, συνδυάζοντας τη συνεργασία με τη Μαρία Δαμανάκη και τους Στέφανο Μάνο και Ανδρέα Ανδριανόπουλο, που πάντως δεν είχε δώσει την εκλογική νίκη στο κόμμα του
Η μάχη των διευρύνσεων έχει αρχίσει στον άξονα κυβέρνησης – αξιωματικής αντιπολίτευσης, έστω κι αν οι επιτελάρχες σε Μέγαρο Μαξίμου και Λεωφόρο Συγγρού κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους και διαβεβαιώνουν ότι η προσέλκυση στελεχών που κινούνται εκτός των δικών τους κομματικών τειχών δεν είναι άμεσης προτεραιότητας. Σχέδια διεύρυνσης σε στελέχη και, συνακόλουθα, πολιτικό ακροατήριο έχουν τεθεί επί τάπητος και στα δύο επιτελεία και αν υπάρχει μια διαφοροποίηση αυτή αφορά κυρίως τον χρόνο εφαρμογής τους. Ως προς την κατεύθυνση, είναι κοινή παραδοχή ότι σε ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ έχουν το βλέμμα στραμμένο προς το Κέντρο.
Η εκλογή νέας ηγεσίας και το πλάνο επανεκκίνησης της ΝΔ από τον Κυριάκο Μητσοτάκη άνοιξαν έναν νέο κύκλο συζητήσεων για τη διεύρυνση του ζωτικού χώρου του κόμματος, αλλά στην πραγματικότητα φαίνεται να είναι ο Αλέξης Τσίπρας εκείνος που βιάζεται περισσότερο για την προσέγγιση όμορων δυνάμεων ή την επανάκαμψη παλαιότερων στελεχών στον ΣΥΡΙΖΑ. Ο λόγος είναι προφανής: ο Πρωθυπουργός δεν αποσκοπεί μόνο στο να διευρύνει το ακροατήριο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά πρωτίστως θέλει να ενισχύσει τα κυβερνητικά στηρίγματα και, ει δυνατόν, να αυξήσει στη Βουλή την κυβερνητική πλειοψηφία.
Ο ΚΟΥΒΕΛΗΣ. Η συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Φώτη Κουβέλη και οι δηλώσεις στήριξης που πρώην προέδρου της ΔΗΜΑΡ δεν είναι αποσυνδεδεμένες από το σχέδιο του Μαξίμου για ανακάτεμα της πολιτικής τράπουλας, που μπορεί να αρχίσει και μέσα από έναν ανασχηματισμό πριν επεκταθεί σε κινήσεις μιας πιο καθαρής προσέγγισης δυνάμεων ή στελεχών του κεντροαριστερού χώρου. Τον ίδιο σχεδιασμό δε, εξυπηρετεί και το «φιλικό κλίμα» που επιδιώκει να καλλιεργήσει το Μαξίμου και με τη Χαριλάου Τρικούπη, με αφετηρία τη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τη Φώφη Γεννηματά, η οποία συνέπεσε με τη συνάντηση Τσίπρα – Κουβέλη.
Οι ενδείξεις μιας πολιορκίας της Κεντροαριστεράς, πολύ περισσότερο μέσα στο εκρηκτικό τοπίο που διαμορφώνουν το Ασφαλιστικό, το Αγροτικό και άλλα ανοιχτά μνημονιακά ζητήματα, έδωσαν την ευκαιρία σε κυβερνητικά στελέχη, ιδίως σε εκείνα που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ όπως ο Παναγιώτης Κουρουμπλής, να ταχθούν χωρίς περιστροφές υπέρ ενός ανοίγματος του ΣΥΡΙΖΑ προς το πολιτικό Κέντρο, παράλληλα με την προώθηση ενός αναλογικότερου εκλογικού νόμου. Οπως αναγνωρίζουν και στελέχη της Κουμουνδούρου, ωστόσο, το εγχείρημα αντιμετωπίζει δύο δυσκολίες. Πρώτον, μια πρόσκληση Τσίπρα προς το ΠΑΣΟΚ ή ακόμη και προς μεμονωμένα στελέχη της Κεντροαριστεράς δεν θα έχει την προσδοκώμενη ανταπόκριση μέσα σε ένα σκηνικό κυβερνητικής υποχώρησης και αδυναμίας. Δεύτερον, ο σχεδιασμός μιας κεντροαριστερής σύμπλευσης πρέπει να παρακάμψει τον Πάνο Καμμένο και τους ΑΝΕΛ – είτε από εκείνον που θα απευθύνει είτε από όσους λάβουν την πρόσκληση. Στη βάση αυτή, κομματικές πηγές δεν αποκλείουν το σχέδιο διεύρυνσης να μην εκδηλωθεί στον άξονα Δεξιάς – Αριστεράς, αλλά να μεταφερθεί σε ένα πεδίο σύγκρουσης με τον «νεοφιλελευθερισμό» – στον οποίο έχει επικεντρωθεί ήδη το πλάνο σύγκρουσης του Αλέξη Τσίπρα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ. Με στόχο την κατάληψη του Κέντρου κινείται και η ΝΔ υπό τη νέα ηγεσία της, εκτιμώντας ότι η ρευστότητα που καταγράφεται σε αυτό τον χώρο αργά ή γρήγορα θα οδηγήσει σε εξελίξεις, είτε με τη συγκρότηση νέου φορέα που θα μπορεί να συστεγάσει κόμματα και πρόσωπα είτε με μετακινήσεις προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει διακηρύξει σε όλους τους τόνους ότι η ΝΔ θα στραφεί προς το Κέντρο, αναγκάζοντας να συνομολογήσουν ακόμη και στελέχη με άλλες στοχεύσεις όπως ο Αδωνις Γεωργιάδης. Τα θερμά λόγια του νέου αρχηγού για το ασφαλιστικό νομοσχέδιο του Τάσου Γιαννίτση και οι διαχρονικοί δίαυλοί του με την Αννα Διαμαντοπούλου επιτρέπουν να συντηρείται μια συζήτηση για προσέγγιση με πρώην στελέχη του ΠΑΣΟΚ, ιδίως της σημιτικής ομάδας, ή με στελέχη του Ποταμιού. Αλλά από τη Συγγρού επιμένουν ότι τουλάχιστον προς το παρόν δεν υπάρχουν επαφές ούτε ευνοούνται από την κομματική ηγεσία επαφές προ αυτή την κατεύθυνση.
Το επιχείρημα είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενδιαφέρεται πρωτίστως να ανασυγκροτήσει το κόμμα, όλα τα άλλα θα ακολουθήσουν μετά το Συνέδριο της ΝΔ (15-17 Απριλίου). Ακόμη και τότε, όμως, οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος της ΝΔ δεν θα κινηθεί με στόχο τη στρατολόγηση στελεχών, αλλά θα επιδιώξει να διευρύνει την κοινωνική βάση του κόμματος. «Η διεύρυνση για να έχει αποτέλεσμα θα πρέπει να ξεκινήσει από κάτω προς τα πάνω» είναι το δικό του μήνυμα. Είναι προφανές, ωστόσο, ότι μπροστά σε ένα ενδεχόμενο ραγδαίων πολιτικών εξελίξεων, το σχέδιο διεύρυνσης μπορεί να διαφοροποιηθεί – και η ΝΔ να επιταχύνει.