Ανάσα στο Λονδίνο από τις Βρυξέλλες

Επέστρεψε η Βρετανία πιο κοντά στην παραμονή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση μετά τις προτάσεις του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ; Ετσι φαίνεται – αν και οριστική απάντηση δεν μπορεί να δοθεί πριν ανοίξουν οι κάλπες του δημοψηφίσματος που, όπως συμβαίνει με όλες τις εκλογές, είναι κι αυτή μια δυναμική και άρα απρόβλεπτη διαδικασία. Είναι γεγονός, πάντως, ότι ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον έκανε λόγο για «πραγματική πρόοδο». Ηταν το σχόλιό του στο twitter, ενώ είχε προηγηθεί ένα σχόλιο του Τουσκ από το ίδιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης. «Το θέμα είναι εάν είμαστε μαζί ή όχι» έγραψε ο πολωνός αξιωματούχος. «Το σχέδιο επαναδιαπραγμάτευσης της ΕΕ παρουσιάζει σημεία πραγματικής προόδου στους τέσσερις τομείς όπου το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ανάγκη από αλλαγή, αλλά μένει ακόμη να γίνει δουλειά» απάντησε ο βρετανός πρωθυπουργός.

Ο Ντέιβιντ Κάμερον φαίνεται να πιστεύει ότι οι προτάσεις Τουσκ, ή τουλάχιστον μια βελτιωμένη εκδοχή αυτών των προτάσεων, μπορούν να γείρουν την πλάστιγγα στη Βρετανία υπέρ της παραμονής. Κάτω από αυτό το πρίσμα θα πρέπει να ερμηνευθεί η δήλωση του ίδιου του Κάμερον, ότι το δημοψήφισμα μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη και μέσα στους επόμενους μήνες. Η επιθυμία της Ντάουνινγκ Στριτ είναι να γίνει το δημοψήφισμα το ερχόμενο καλοκαίρι και όχι το 2017 όπως πιθανολογούνταν αρχικά. Ο λόγος είναι ότι θέλει να δοθεί τέλος στην αβεβαιότητα που προκαλείται στην οικονομία από την παράταση του θέματος της παραμονής. «Τώρα μπορεί να έχουμε μόλις λίγους μήνες πριν πραγματοποιήσουμε αυτό το δημοψήφισμα. Η προϋπόθεση είναι να επιτύχουμε αυτή τη συμφωνία και αυτή η συμφωνία να περάσει» δήλωσε ο Κάμερον.

Οι προτάσεις του Ντόναλντ Τουσκ έχουν ήδη αποσταλεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Και όπως σημειώνουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», προσφέρουν μια ανάσα στον Ντέιβιντ Κάμερον αφού αναγνωρίζουν το δικαίωμα στο Λονδίνο να δημιουργήσει για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια ένα κράτος πρόνοιας δυο ταχυτήτων: ένα που θα παρέχει πλήρεις υπηρεσίες στους εργαζομένους στη Βρετανία κι ένα πιο φειδωλό για τους ευρωπαίους πολίτες που έχουν μεταναστεύσει πρόσφατα στο νησί. Ο μηχανισμός αυτός, πάντως, έχει τον χαρακτήρα του προσωρινού, ενώ δεν έχει καθοριστεί ακόμη πότε θα σταματήσει να λειτουργεί.

Το άλλο μεγάλο θέμα που καίει τον Ντέιβιντ είναι η ευχέρεια της ευρωζώνης να λαμβάνει έκτακτα μέτρα σε περίπτωση χρηματοπιστωτικής κρίσης για την προστασία του ευρώ. Το Λονδίνο θα ήθελε να μπορεί να ασκεί βέτο σε περίπτωση που θεωρεί ότι αυτά τα μέτρα είναι βλαπτικά για τα δικά του συμφέροντα – και ειδικά του Σίτι. Από τις Βρυξέλλες έχει ξεκαθαριστεί ότι ένα τέτοιο δικαίωμα δεν μπορεί να αναγνωριστεί, ενώ επισημαίνεται ότι τίποτα και κανένας δεν μπορούν να καθυστερούν αυτές τις αποφάσεις. Στην πρόταση Τουσκ, πάντως, υπάρχει δέσμευση ότι θα λαμβάνονται υπόψη και οι τυχόν επιπτώσεις από τη λήψη μέτρων στις εννέα χώρες που δεν είναι μέλη της ευρωζώνης, ενώ γίνεται αναφορά σε έναν μηχανισμό μέσω του οποίου αυτές οι εννέα χώρες θα μπορούν να διατυπώσουν τις ενστάσεις τους και να λάβουν τις «αναγκαίες διασφαλίσεις» επί των αποφάσεων των υπόλοιπων δεκαεννέα χωρών – μελών.

Οι άλλοι δυο τομείς στους οποίους έγινε αναφορά στο πρωθυπουργικό tweet είναι αυτοί της εθνικής κυριαρχίας και της ανταγωνιστικότητας. Αλλά είναι πολύ μικρότερα εμπόδια σε σχέση με τα προνοιακά δικαιώματα των μεταναστών και την προστασία του Σίτι.

Με στόχο τον Ιούνιο
Ο Ντέιβιντ Κάμερον ευελπιστεί ότι η τελική συμφωνία θα επιτευχθεί στη Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες στις 18 και 19 Φεβρουαρίου. Ενα ευνοϊκό αποτέλεσμα στη βελγική πρωτεύουσα θα ανοίξει τον δρόμο για την πραγματοποίηση του δημοψηφίσματος τον Ιούνιο