«Καμιά φορά αντιστέκεσαι φεύγοντας»

Είχε προβλεφθεί τόσες φορές η παραίτησή της αφότου ανέλαβε τον θώκο, στις 12 Μαΐου του 2012, για να διαψευστεί στη συνέχεια, που κανείς πια δεν περίμενε πως η Κριστιάν Τομπιρά, η υπουργός Δικαιοσύνης του Φρανσουά Ολάντ, θα εγκατέλειπε πρόωρα την έδρα της, στην Πλατεία Βαντόμ του Παρισιού. Κι ας απαιτούσαν ανά (πολύ) τακτικά χρονικά διαστήματα την αποπομπή της οι τενόροι της γαλλικής Δεξιάς και Ακροδεξιάς. Η είδηση που «έπεσε» λοιπόν χθες το πρωί αιφνιδίασε τους πάντες. Μία «σημαντική πολιτική διαφωνία» με την κυβέρνηση επικαλέστηκε ως αιτία της παραίτησής της η Τομπιρά. Δεν την διευκρίνισε αλλά όλοι γνωρίζουν: αφορά το σχέδιο να επεκταθεί η ποινή της στέρησης της γαλλικής υπηκοότητας και στους γεννημένους Γάλλους, πέραν των πολιτογραφημένων, που καταδικάζονται για τρομοκρατία.

«Καμιά φορά αντιστέκεσαι μένοντας. Καμιά φορά αντιστέκεσαι φεύγοντας. Ώστε να είσαι πιστός σε σένα, σε εμάς. Για να έχει την τελευταία λέξη η δεοντολογία και το δίκαιο», έγραψε στο twitter αυτή η γεννημένη στη Γαλλική Γουιάνα κυρία που συνήθιζε, ως υπουργός, να διανθίζει τις ομιλίες της με λογοτεχνικές αναφορές, από μνήμης, παραθέτοντας άλλοτε Ζακ Πρεβέρ, άλλοτε Πολ Ελιάρ, και άλλοτε, όπως έκανε χθες το απόγευμα κλείνοντας την τελευταία συνέντευξη Τύπου της και αναφερόμενη στους τρομοκράτες, Εμέ Σεζέρ, τον μεγάλο διανοητή της Μαρτινίκας: «Δεν θα παραδώσουμε τον κόσμο στους δολοφόνους των χαραυγών».

Ο γαλλικός Τύπος συνόδευε συχνά το όνομα της 64χρονης Κριστιάν Τομπιρά, που ξεκίνησε το 1978 τη σταδιοδρομία της ως ακτιβίστρια υπέρ της ανεξαρτητοποίησης της Γαλλικής Γουιάνας, και διεκδίκησε το 2002 τη γαλλική προεδρία ως υποψήφια του Ριζοσπαστικού Κόμματος της Αριστεράς, με τον χαρακτηρισμό «ελεύθερο ηλεκτρόνιο». Δεν ήταν άλλωστε λίγες οι φορές που είχε διαφωνήσει ανοικτά με χειρισμούς της κυβέρνησης. Αλλά η τελευταία ρήξη ήταν ανεπανόρθωτη. Μέσα Νοεμβρίου, η  υπουργός Δικαιοσύνης είχε διαβεβαιώσει δημοσίως πως το επίμαχο μέτρο περί στέρησης της γαλλικής υπηκοότητας δεν θα περιλαμβανόταν στο σχέδιο συνταγματικής αναθεώρησης που άρχισε να συζητείται χθες στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή της Εθνοσυνέλευσης -προβλέποντας επίσης την εγγραφή της κατάστασης έκτακτης ανάγκης στο Σύνταγμα. Δυο μέρες αργότερα, ωστόσο, την είχαν διαψεύσει (κοινώς αδειάσει) επισήμως τόσο ο πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς όσο και ο Φρανσουά Ολάντ.   

Μόλις το περασμένο Σάββατο, απευθυνόμενη σε δικαστικούς, η Τομπιρά επέκρινε εκ νέου, έστω και κεκαλυμμένα, το μέτρο: «Ζούμε μια συλλογική στιγμή εξαιρετικά δύσκολη, που θα μπορούσε να μας κλονίσει αν δεν παραμείνουμε πιστοί στις θεμελιώδεις αξίες μας, αν φανούμε πρόθυμοι να χάσουμε λίγο από τον εαυτό μας». Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τον γαλλικό Τύπο, είχε ήδη πάρει την απόφαση να φύγει. Και το είχε ήδη συζητήσει με τον Ολάντ. Απλώς ανέμεναν και οι δύο την επιστροφή του γάλλου προέδρου από την Ινδία. Χαιρετίζοντας χθες στη διάρκεια του υπουργικού συμβουλίου το έργο της υπουργού Δικαιοσύνης του, ο Ολάντ υπογράμμισε την αναγκαιότητα για «συνοχή στη δράση» και «συλλογική δεοντολογία» στους κόλπους της κυβέρνησης. Λίγο αργότερα, η Τομπιρά – εισηγήτρια το 2001, ως απλή βουλευτής, του νόμου που αναγνωρίζει το δουλεμπόριο και τη δουλεία ως εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας, εισηγήτρια δώδεκα χρόνια αργότερα, ως υπουργός Δικαιοσύνης πλέον, και του νόμου που έγινε παγκοσμίως γνωστός ως Γάμος για Όλους, εμπνεύστρια κατόπιν μιας σημαντικής μεταρρύθμισης του ποινικού κώδικα – εγκατέλειψε για τελευταία φορά το μέγαρο της Πλατείας Βαντόμ με το ποδήλατο, το αγαπημένο της μεταφορικό μέσο.

Στη γαλλική Εθνοσυνέλευση, η Αριστερά της χάρισε ένα παρατεταμένο, θερμό χειροκρότημα. Εκπρόσωποι της ΛΟΑΔ κοινότητας έσπευσαν να ευχαριστήσουν δημοσίως ένα «είδωλό» τους. Η Δεξιά και η Ακροδεξιά, πάλι, δεν μπορούσαν να κρύψουν τον ενθουσιασμό τους για την απομάκρυνση αυτής της «μαλθακής», στα μάτια τους, υπουργού. Για ένα «καλό νέο για τη Γαλλία» μίλησε η Μαρίν Λεπέν. Ως «τη χειρότερη υπουργό Δικαιοσύνης της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας» τη χαρακτήρισε ο δεξιός Γκιγιόμ Λαριβέ. Η Κριστιάν Τομπιρά είχε γίνει πλείστες όσες φορές στόχος ρατσιστικών ύβρεων από τη (ακρο)δεξιότερη, πλέον οπισθοδρομική πτέρυγα της γαλλικής κοινωνίας. Η αντίδρασή της δεν ήταν ποτέ κάτι λιγότερο από υπόδειγμα αξιοπρέπειας.