Κίτρινες κάρτες σε Κατρούγκαλο

Μία σειρά από επιφυλάξεις στο κυβερνητικό σχέδιο του Ασφαλιστικού διατυπώνει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής στην τριμηνιαία έκθεσή του, παρότι τονίζει πως «με τα σημερινά του χαρακτηριστικά, το ασφαλιστικό σύστημα δεν είναι βιώσιμο».

«Γιατί πρέπει να προστατευθούν οι σημερινοί συνταξιούχοι και όσοι έχουν “ώριμα” δικαιώματα (π.χ., μέσω της «προσωπικής διαφοράς») εις βάρος των σημερινών εργαζομένων που τα χρηματοδοτούν;» διερωτώνται οι συντάκτες της έκθεσης.

Οπως επισημαίνει το Γραφείο, οι δημόσιες δαπάνες για συντάξεις ανέρχονται σε 14,5% του ΑΕΠ, έναντι 7,9% που είναι ο μέσος όρος στον ΟΟΣΑ.

Οι προτάσεις της κυβέρνησης, επισημαίνεται, είναι ένα πολιτικά επώδυνο (για την ίδια και την αντιπολίτευση) βήμα διόρθωσης του συστήματος, αν εφαρμοστούν σωστά. Ωστόσο, συνεχίζει το Γραφείο, υπάρχουν και συζητήσιμες επιλογές και ορισμένες ρυθμίσεις εκπέμπουν λάθος μηνύματα (π.χ., «προσωπική διαφορά»).

Μεταξύ των άλλων, η έκθεση επισημαίνει αρνητικές παρενέργειες από τις υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές (μέτρο για το οποίο έχουν αντίρρηση και οι δανειστές), καθώς μπορεί να επιβραδύνουν την επιστροφή στην ανάπτυξη και να αποτελέσουν κίνητρο για απόκρυψη αποδοχών.

Εκφράζει επίσης επιφυλάξεις για την ενοποίηση των Ταμείων σε έναν γιγαντιαίο Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ), καθώς στην Ελλάδα η εμπειρία στη διοίκηση τόσο μεγάλων φορέων δεν είναι ενθαρρυντική.

Ακόμη οι συντάκτες της έκθεσης αναγνωρίζουν ότι δεν μπορούν να απαντήσουν στο ερώτημα αν η μεταρρύθμιση λύνει και σε ποιο βάθος χρόνου το Ασφαλιστικό ή θα χρειαστεί και νέα μεταρρύθμιση σε μερικά χρόνια, μεταξύ των άλλων και λόγω των δημογραφικών εξελίξεων, δηλαδή του γεγονότος ότι η κοινωνία μας γηράσκει γρήγορα και λόγω των κινδύνων φτωχοποίησης.

Ανοιχτό αφήνουν επίσης οι συντάκτες το ενδεχόμενο να χρειαστούν νέα δημοσιονομικά μέτρα το 2016. Οπως επισημαίνουν, ναι μεν η μέχρι τώρα καλή πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού του 2015 δεν δημιουργεί θέμα δημοσιονομικού κενού, αλλά υπάρχουν καθυστερήσεις στη θέσπιση νομοσχεδίων που έπρεπε να είχαν ψηφιστεί το 2015, με αποτέλεσμα να προκαλούνται ανησυχίες. Εκτός του Ασφαλιστικού, εκκρεμούν παρεμβάσεις στο Φορολογικό (ενοίκια, αγρότες, νέα κλίμακα κ.ά.), αλλά και η μείωση των αμυντικών δαπανών κατά 500 εκατ. ευρώ.

Οσον αφορά το χρέος, οι οικονομολόγοι του Γραφείου προβλέπουν ότι η διαπραγμάτευση θα αρχίσει ίσως τον Απρίλιο και θα αφορά τη μείωση της εξυπηρέτησής του. Κατά τη γνώμη του Γραφείου, ωστόσο, «το τεράστιο συσσωρευμένο χρέος θα επικρέμαται ως “δαμόκλειος σπάθη” πάνω από την ελληνική οικονομία και θα απειλεί να θολώνει τις προοπτικές κάθε φορά που θα αντιμετωπίζει εξωτερικές διαταραχές».

Το Γραφείο ασκεί ευθέως κριτική στην κυβέρνηση για τη διαπραγματευτική τακτική της το πρώτο εξάμηνο του 2015, αναφέροντας ότι «θα καταγραφεί στην ιστορία ως μια διαδικασία πολιτικής προσαρμογής που, παρότι βελτίωσε ορισμένους στόχους (π.χ., στα πρωτογενή πλεονάσματα) κόστισε στη χώρα και περιέπλεξε τα προβλήματα».

Κατά το Γραφείο, σημασία τώρα έχει η εφαρμογή του νέου Μνημονίου και των μεταρρυθμίσεων. Αν αποτύχει, η επιστροφή στην ανάπτυξη διακυβεύεται.