Από τους «βλαχοδημάρχους» στον «Mr Selfrigde»

«Τώρα ρίχνουμε μπετά»! Συνειρμικά η φράση παραπέμπει σε γιαπί. Οταν όμως εκφράζεται από ερτικά χείλη, γίνεται αντιληπτό πως όσοι μιλούσαν στα τέλη του περασμένου Μαΐου για «ερειπιώνα», μάλλον είχαν το δίκιο με το μέρος τους. Στον έναν χρόνο ΣΥΡΙΖΑ, η ΕΡΤ μετρά επτά μήνες λειτουργίας. Αλλά στο ραδιοτηλεοπτικό οικοδόμημα μόλις τώρα αρχίζει επί της ουσίας το «καλούπωμα». Αν για την κυβέρνηση η επανασύσταση του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα ήταν ένα στοίχημα, φάνηκε ότι επένδυσε περισσότερο στον συμβολισμό που του είχε προσδώσει παρά στην ουσία του. «Το στοίχημα για την ΕΡΤ τέθηκε στην επισφάλεια ακριβώς πριν από έναν χρόνο. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε σχέδιο για την επόμενη μέρα της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Απόδειξη ότι όταν επαναλειτούργησε η ΕΡΤ, μπήκε κόσμος που διεκδικούσε δάφνες στο όνομα της αντίστασης κατά του “μαύρου”. Δεν έκανε όμως αγώνα για να πάει ένα βήμα μπροστά. Εδώ εντοπίζεται η ευθύνη της κυβέρνησης που είχε αναπτύξει ρητορική δικαίωσης της ΕΡΤ Open» λέει ερτικός. Ενδεικτικό άλλωστε είναι ότι ώς τον περασμένο Δεκέμβριο λειτουργούσε ακόμη με δομές ΝΕΡΙΤ.
Στο εσωτερικό του νέου φορέα επικράτησε αναβρασμός τον πρώτο καιρό εξαιτίας της απουσίας σχεδιασμού από την κεντρική διακυβέρνηση. Οι εργαζόμενοι που είχαν βρεθεί στον δρόμο με την κατάργηση του οργανισμού στις 11 Ιουνίου 2013, ξαναπέρασαν την κεντρική πύλη της Μεσογείων στις 27 του περασμένου Απριλίου. Στους περίπου 1.000 που ήδη εργάζονταν (από την εποχή της πάλαι ποτέ ΔΤ και κατόπιν της ΝΕΡΙΤ) προστέθηκαν περίπου 1.300. Και παρά τις παραινέσεις για ειρηνική συνύπαρξη και τη ρητορική για δικαίωση του αγώνα από την πρώην πρόεδρο της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου και τον τότε υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Παναγιώτη Λαφαζάνη, αρκετοί κοιτούσαν με μισό μάτι εκείνους που στελέχωσαν το τηλεοπτικό «μόρφωμα», όπως αποκαλούσαν τη ΔΤ οι απολυμένοι της ΕΡΤ και όσους προσλήφθηκαν επί ΝΕΡΙΤ. Στο μεταξύ η ΕΡΤ – με νέο νόμο που ψηφίστηκε ύστερα από δύο ημέρες – επέστρεψε στις τηλεσυχνότητες τυπικά και χάριν συμβολισμού στις 11 Ιουνίου 2015. Ώς εκείνη τη στιγμή από τους τηλεοπτικούς δέκτες οι θεατές έβλεπαν το λογότυπο της ΝΕΡΙΤ, η οποία λειτουργούσε ένα κανάλι και τρία ραδιόφωνα (με προοπτική να αποκτήσει δύο κανάλια και πέντε ραδιοσταθμούς).
Η διοίκηση Τσακνή – Ταγματάρχη όταν εγκαταστάθηκε στον τέταρτο όροφο του Ραδιομεγάρου βρέθηκε αντιμέτωπη με την ακόλουθη κατάσταση: δεν λειτουργούσε κανένας περιφερειακός σταθμός, κεραίες και πομποί χρειάζονταν συντήρηση, οι κινητές μονάδες (βαν) δεν είχαν περάσει ΚΤΕΟ, υπήρχαν συχνότητες που είχαν «περάσει» σε γειτονικές χώρες, οι δορυφορικές συχνότητες με τις οποίες γινόταν μετάδοση ερτικού προγράμματος σε Ευρώπη, ΗΠΑ / Καναδά, Αφρική, Αυστραλία, Ασία είχαν απολεσθεί εξαιτίας του «μαύρου» και την κατάργηση της ΕΡΤ World. Βρέθηκε όμως αντιμέτωπη και με μια σειρά από δυσμενείς συγκυρίες που δεν άφησαν περιθώρια για σχεδιασμούς. Η ΕΡΤ έπρεπε να λειτουργήσει διαχειριστικά στο ασφυκτικό περιβάλλον που διαμόρφωσαν η διαπραγμάτευση με την τρόικα, το δημοψήφισμα, τα capital controls, η δεύτερη διαπραγμάτευση, η παραίτηση της κυβέρνησης και οι εκλογές του Σεπτεμβρίου. Η έμφαση δόθηκε στην κάλυψη της επικαιρότητας, με την ΕΡΤ1 να σηκώνει το βάρος της ενημέρωσης με 19 ώρες ειδησεογραφικό πρόγραμμα ημερησίως και την ΕΡΤ2, στον αντίποδα, να μεταδίδει ξένα ντοκιμαντέρ και ταινίες. Είχε και άλλη ανασταλτική παράμετρο στη συνέχεια. Η ΕΡΤ ήταν στην αναμονή του προϋπολογισμού – εγκρίθηκε μόλις στο τέλος του 2015 –, βάσει του οποίου θα γνώριζε το κονδύλι που θα απέμενε στο ταμείο της από το ανταποδοτικό τέλος για να καταστρώσει σχέδιο προγράμματος. Παράλληλα κατήρτιζε νέο οργανόγραμμα, με βάση το οποίο είναι σε εξέλιξη η τοποθέτηση των εργαζομένων σύμφωνα με τις ειδικότητές τους στις αντίστοιχες υπηρεσίες.
Η ΕΡΤ των τριών καναλιών, των πέντε ραδιοσταθμών, των μουσικών συνόλων, των πολυμέσων, του οπτικοακουστικού αρχείου έχει περίπου το ίδιο οικονομικό περίγραμμα με εκείνο της ΝΕΡΙΤ με το ένα κανάλι και τα τρία ραδιόφωνα, ισχυρίζονται στελέχη του Ραδιομεγάρου. «Η ΕΡΤ έχει προϋπολογίσει για πρόγραμμα 22 εκατ. ευρώ, έναντι 22,5 εκατ. ευρώ της ΝΕΡΙΤ. Το λειτουργικό κόστος της εκτιμάται στα 44 εκατ. ευρώ, έναντι 46,7 εκατ. ευρώ που είχε παρουσιάσει ως πρόβλεψη η ΝΕΡΙΤ» αναφέρουν οι ερτικοί.

ΟΙ ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΙ. Την ίδια περίοδο η κρατική τηλεόραση δεχόταν πυρά – όχι άδικα – για την ερτοπενίτικη αισθητική της ΕΡΤ1 από την πολύ πρωινή ενημέρωση και μέχρι το μεσημέρι. Στο μεταξύ, διαμορφώθηκαν δύο κόσμοι εντός του Ραδιομεγάρου, ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων. Υπάρχει κόσμος με ευαισθησία, με αντίληψη, που είναι στο πόστο του και εργάζεται προσβλέποντας στην επόμενη μέρα της ΕΡΤ. Στη Μεσογείων 432 όμως είναι και οι «βλαχοδήμαρχοι της ΕΡΤ», όπως τους περιγράφει – μετριοπαθής – ερτικός: «Οι παλαιοκομματικοί συνδικαλιστές χαμηλών έως ανύπαρκτων προσόντων, οι οποίοι περιφέρονται στους διαδρόμους ή τους συναντάς στο καφενείο του πρώτου ορόφου να καπνίζουν ή να κάνουν οχλαγωγία, αναμένοντας την Κοινή Υπουργική Απόφαση που θα προβλέπει τι μέρος από τις αποζημιώσεις που είχαν λάβει με την κατάργηση της ΕΡΤ ενδεχομένως να επιστρέψουν. Οπως και οι πιθανές μετατάξεις που θα τους χαλάσουν τη μανέστρα, διότι στις άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου θα έχουν έλεγχο, ενώ εδώ εφαρμόζουν την οβιδιακή ρήση “ζει καλά ο λάθρα βιώσας”». Σε αυτούς προστίθενται τηλεπερσόνες, σταρλετίτσες και πρώην τμηματάρχες που δεν «αποκαταστάθηκαν» και περιφέρουν εαυτούς, λέει με σαρδόνιο ύφος στέλεχος του οργανισμού.
Η νέα πρόταση στην πρωινή και μεσημεριανή ζώνη της ΕΡΤ1, με αλλαγές προσώπων, θεωρείται από κύκλους στο Ραδιομέγαρο αλλά και εκτός ΕΡΤ ως κίνηση των επιτελών «να αποτινάξουν την ταμπέλα της ΕΡΤ Open και ταυτόχρονα να έχουν εργαζομένους διαχειρίσιμους και φιλοκυβερνητικούς», ενώ άλλες – ακραίες – φωνές διατείνονται ότι η αναμόρφωση αυτή είναι «ένδειξη συριζοποίησης του μαγαζιού». 
Η στάση της διοίκησης όλο αυτό το διάστημα ερμηνεύτηκε ποικιλοτρόπως. Χαρακτηρίστηκε έρμαιο των ερτοπενιτών, φοβική, κάποιοι της καταλογίζουν ατολμία. «Θα νικήσει αυτός που ξέρει πότε να πολεμήσει και πότε να μην πολεμήσει» αναφέρει στην κινεζική στρατιωτική πραγματεία «Η τέχνη του πολέμου» ο στρατηγός Σουν Τζου. Ενδεχομένως η διοίκηση της ΕΡΤ να γνωρίζει το απόφθεγμα του 6ου αιώνα π.Χ. και να περιμένει την κατάλληλη στιγμή για να δράσει. Η στάση της «είναι σε άμεση εξάρτηση από την ψήφιση του σχεδίου Βερναρδάκη για την κινητικότητα στον δημόσιο τομέα» εξηγεί ερτικός. Η εφαρμογή του οργανογράμματος – «τοποθετούνται οι εργαζόμενοι ανά τομείς και υπηρεσίες στις θέσεις όπου πρέπει να είναι» λέει γνώστης της ερτικής πραγματικότητας – θα δείξει τις πραγματικές ανάγκες του φορέα. Σε συνδυασμό με την κινητικότητα (εφόσον γίνει νόμος του κράτους), θα ξεκαθαρίσει το τοπίο στα εσωτερικά της ΕΡΤ. «Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι δεν είναι μακριά η στιγμή που στο Ραδιομέγαρο θα απασχολούνται κάπου 1.600 μόνιμοι εργαζόμενοι» αναφέρει ο ίδιος άνθρωπος.

ΘΕΑΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. Στο μεταξύ, αθόρυβα, άρχισε να δομείται πρόγραμμα στα κανάλια της κρατικής τηλεόρασης. Αξιόλογες ξένες σειρές, όπως η βρετανική «Mr Selfridge», έχουν γκελ ακόμα και σε νεανικά κοινά και αποτελούν εναλλακτική πρόταση στον ανταγωνισμό στις 20.00, όταν είναι στον αέρα τα κεντρικά δελτία ειδήσεων των ιδιωτικών καναλιών. Το εγχείρημα δείχνει να αποδίδει και πιστοποιείται από τα ευρήματα της Nielsen Audience Measurement. Η εταιρεία ερευνών και μετρήσεων τηλεθέασης έθεσε στο μικροσκόπιό της την περίοδο 1 Σεπτεμβρίου 2015 έως 17 Ιανουαρίου 2016 και το αντίστοιχο διάστημα έναν χρόνο πίσω (δηλαδή 1/9/2014-17/1/2015). Το μερίδιο της ΕΡΤ είναι κατά μία ποσοστιαία μονάδα μεγαλύτερο από εκείνο της ΝΕΡΙΤ (5,8% έναντι 4,8%), ενώ η ΕΡΤ2 έχει το ίδιο κομμάτι με το κανάλι Ν Sports της ΝΕΡΙΤ (1,7%), σύμφωνα με το πόρισμα της Nielsen. Η ερτική εικόνα θα είναι διαφορετική σε περίπου δύο μήνες, ισχυρίζονται άνθρωποι του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού. Ενα βήμα από τη διαδικασία αξιολόγησης είναι περίπου 600 προτάσεις για παραγωγές που κατατέθηκαν, ηλεκτρονικά, στο πλαίσιο διαγωνισμού – πρόσκλησης ενδιαφέροντος στις αρχές Δεκεμβρίου. Στην αξιολόγηση εμπλέκονται ορκωτοί λογιστές και με αυτόν τον τρόπο η διοίκηση – λέγεται ότι – θέλει να αποκλείσει κάθε πιθανότητα διαπραγμάτευσης με εκείνους που είναι επιφορτισμένοι με τη διαδικασία επιλογής προτάσεων. Σύντομα μάλιστα θα ενεργοποιηθεί ο τομέας εσωτερικών παραγωγών, αναφέρει στέλεχος της εταιρείας σε κομβικό πόστο. Κάθε σχεδιασμός όμως στο Ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής περνάει από το Ασφαλιστικό.