Η γη της επαγγελίας δεν υπάρχει πια

Η Σκανδιναβία ήταν για τους πρόσφυγες η γη της επαγγελίας. Οχι μόνο γιατί στις σκανδιναβικές χώρες μπορεί να ξεκινήσει κανείς μια νέα ζωή, αλλά και επειδή οι πολιτικές ασύλου ήταν από τις πιο γενναιόδωρες στην Ευρώπη. Οχι πια. Από τις 4 Ιανουαρίου η Σουηδία ξεκίνησε τους ελέγχους στα σύνορά της. «Λυπάμαι που το λέω αλλά δεν είμαστε σε θέση να υποδεχόμαστε τόσο πολλούς πρόσφυγες όσο στο παρελθόν». Αυτή ήταν η δήλωση με την οποία στις 24 Νοεμβρίου του 2015 ο σουηδός πρωθυπουργός Στέφαν Λεβέν προετοίμασε το έδαφος για όσα θα ακολουθούσαν. Στο πλευρό του, η ηγέτιδα των Πρασίνων Ασα Ρόμσον έμοιαζε έτοιμη να βάλει τα κλάματα. Πρόκειται για την ίδια χώρα που, πρώτη αυτή σε όλη την Ευρώπη, αποφάσισε να παρέχει άδεια παραμονής στους σύρους πρόσφυγες. Είναι επίσης η χώρα που, ανάλογα με τον πληθυσμό της, δέχθηκε το 2015 τις περισσότερες αιτήσεις για άσυλο (750 ανά 100.000 κατοίκους έναντι 250 ανά 100.000 κατοίκους που έχει δεχθεί η Γερμανία). Η σκανδιναβική χώρα, ωστόσο, που προκάλεσε πραγματικό σοκ με την αλλαγή της στάσης της ήταν η Δανία. Στις 26 Ιανουαρίου η Βουλή της χώρας πρόκειται να υιοθετήσει έναν νόμο που προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι οι Αρχές θα μπορούν να κατάσχουν χρήματα και τιμαλφή από τους πρόσφυγες όταν η αξία τους υπερβαίνει τις 10.000 κορόνες (1.340 ευρώ). Η αιτιολογία είναι ότι όσοι από τους πρόσφυγες έχουν την οικονομική δυνατότητα θα πρέπει να καλύπτουν μέρος των εξόδων που καταβάλλει το δανικό κράτος για την υποδοχή τους. Αλλά η αιτιολογία αυτή δεν μετρίασε το σοκ, ούτε απέτρεψε την καταδίκη από την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Τι απαντά ο υπουργός Ενσωμάτωσης της Δανίας Ινγκλερ Στόινμπεργκ, γνωστός και ως πίτμπουλ; «Μου φαίνεται λογικό να μην πληρώνει το κράτος γι’ αυτούς που μπορούν να το κάνουν μόνοι τους. Οι δυνατότητες του κράτους πρόνοιας δεν είναι απεριόριστες».

Τεταμένη είναι η ατμόσφαιρα και στη Φινλανδία όπου οι Αρχές δηλώνουν ανήσυχες από την κατακόρυφη αύξηση των σεξουαλικών επιθέσεων, ενώ έναν επιπλέον λόγο ανησυχίας συνιστά η εμφάνιση ακροδεξιών ομάδων «αυτοάμυνας» στους δρόμους. Οι Δανοί πάντως, όπως και οι Νορβηγοί, πρόκειται να προσφέρουν στους πρόσφυγες μαθήματα σεξουαλικής συμπεριφοράς και νυχτερινής ζωής.