Μία νέα Βουλή, εντελώς απρόβλεπτη

Ενα Κοινοβούλιο νεανικό, πολύχρωμο και εντελώς απρόβλεπτο συνήλθε χθες στη Μαδρίτη για πρώτη φορά μετά τις εκλογές της 20ής Δεκεμβρίου, που σήμαναν το τέλος του δικομματισμού στην Ισπανία έπειτα από 33 χρόνια εναλλαγής στην εξουσία Λαϊκού Κόμματος και Σοσιαλιστών.

Τα 218 από τα 350 μέλη του κάθησαν στα έδρανα του Κοινοβουλίου (Κορτές) για πρώτη φορά. Συνολικά 11 μέλη του κοινοβουλίου, περισσότερα από ποτέ άλλοτε, διανύουν μόλις την τρίτη δεκαετία της ζωής τους. Η νέα Βουλή έχει περισσότερες γυναίκες από ποτέ – 137. Εχει επίσης την πρώτη μαύρη βουλευτή, τη Ρίτα Μποσάχο, μετανάστρια από την Ισημερινή Γουινέα, που εκπροσωπεί το Podemos, τη ριζοσπαστική Αριστερά. Και οι πρωτιές δεν τελειώνουν εδώ. Για πρώτη φορά, ο πρόεδρος του Σώματος δεν προέρχεται από το κόμμα που πήρε τις περισσότερες έδρες, τους Συντηρητικούς: ο βετεράνος βάσκος Σοσιαλιστής Πάτσι Λόπες κατάφερε να εκλεγεί με τη στήριξη των Σοσιαλιστών, των Ciudadanos αλλά επί της ουσίας και του Λαϊκού Κόμματος (PP) – και αυτή, σχολίασε με νόημα η «El Pais», ήταν η πρώτη μετεκλογική συμφωνία ανάμεσα στα τρία αυτά κόμματα. Η αλήθεια είναι ωστόσο πως για πρώτη φορά οι Ισπανοί παρακολούθησαν την εναρκτήρια, διάρκειας τεσσερισήμισι ωρών συνεδρίαση ενός νέου Κοινοβουλίου χωρίς να γνωρίζουν τι χρώμα – ή καλύτερα τι χρώματα – θα έχει η επόμενη κυβέρνησή τους.

Τα δύο μεγάλα κόμματα που αποσπούσαν αθροιστικά στο παρελθόν έως και το 80% των ψήφων εξασφάλισαν στις εκλογές του Δεκεμβρίου μόλις το 50% των ψήφων. Το PP του απερχόμενου πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι έχασε το ένα τρίτο των εδρών του, από τους 186 στους 123 βουλευτές, ενώ οι Σοσιαλιστές του Πέδρο Σάντσεθ είδαν τις έδρες τους να μειώνονται από τις 110 στις 90. Καμία ξεκάθαρη πλειοψηφία δεν προέκυψε ενώ νέοι σχηματισμοί μπήκαν δυναμικά στο Κορτές, με 69 βουλευτές για τους Podemos του Πάμπλο Ιγκλέσιας και 40 για τους κεντρώους Ciudadanos του Αλμπέρτο Ριβέρα.

Αυτός ο τελευταίος ήταν που διαμεσολάβησε, σύμφωνα με την «El Pais», μεταξύ Λαϊκού Κόμματος και Σοσιαλιστών ώστε να εκλεγεί πρόεδρος του Κοινοβουλίου ο Πάτσι Λόπες. Τα δύο αυτά κόμματα δεν κάθησαν ποτέ στο ίδιο τραπέζι, ο Ριβέρα έκανε μία «διπλή διαπραγμάτευση». Και οι Συντηρητικοί δεν υπερψήφισαν τον Λόπες, αυτός εξελέγη με τις ψήφους των Σοσιαλιστών και των Ciudadanos, απείχαν ωστόσο της ψηφοφορίας και δεν κατέβασαν δικό τους υποψήφιο εγκρίνοντας σιωπηλά την εκλογή του. Σε αντάλλαγμα, διατήρησαν τα τρία πόστα τους στο εννεαμελές προεδρείο – χθες εξελέγησαν επίσης, πέραν του προέδρου, τέσσερις αντιπρόεδροι και τέσσερις γραμματείς. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, αυτό που επιζητούν ως αντάλλαγμα είναι η στήριξη των Σοσιαλιστών σε μία νέα κυβέρνηση: ο Μαριάνο Ραχόι απηύθυνε χθες εκ νέου έκκληση για έναν ευρύ συνασπισμό ανάμεσα στο PP, τους Σοσιαλιστές και τους Ciudadanos.

Ο τρόπος με τον οποίο όμως παρουσίασε κάθε κόμμα την πρώτη αυτή συμφωνία του νέου νομοθετικού Σώματος είναι αποκαλυπτικός της στρατηγικής και των συμφερόντων τους. Οι Σοσιαλιστές, που θέλουν τη συγκρότηση ενός συνασπισμού «προοδευτικών δυνάμεων», με τη σύμπραξη του Podemos, της Ενωμένης Αριστεράς και άλλων περιφερειακών αριστερών ομάδων, την παρουσίασαν ως αποτέλεσμα μιας συμφωνίας αποκλειστικά με τους Ciudadanos. Ο Ριβέρα, που δηλώνει πως το κόμμα του δεν θα ενταχθεί σε μία πολυκομματική κυβέρνηση αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσφέρει τη στήριξη των 40 βουλευτών του σε ένα από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, την παρουσίασε ως συμφωνία με το Λαϊκό Κόμμα και τους Σοσιαλιστές με τον ίδιο σε ρόλο γεφυροποιού. Το PP την παρουσίασε ως αποτέλεσμα συναίνεσης των τριών. Και το Podemos, που έμεινε εκτός συμφωνίας, καθώς τα τρία άλλα κόμματα δεν δέχονται το αίτημά του να καταμεριστούν οι βουλευτές του σε τέσσερις διαφορετικές κοινοβουλευτικές υποομάδες ώστε να διευρυνθεί το πεδίο των κοινοβουλευτικών δραστηριοτήτων του, την κατήγγειλε, υποστηρίζοντας πως δίνει το πλεονέκτημα στο Λαϊκό Κόμμα – παρότι εξέλεξε και το ίδιο δύο μέλη στο προεδρείο, όσα και οι Σοσιαλιστές (συμπεριλαμβανομένου του προέδρου) και οι Ciudadanos.

Ερωτηθείς αν η συμφωνία αυτή αποκλείει μια κυβερνητική συμμαχία ανάμεσα στους Σοσιαλιστές και το Podemos, ο Ιγκλέσιας σχολίασε πως «ο Σάντσεθ είναι αυτός που την απέκλεισε, συνάπτοντας συμφωνία με το PP». Σε άλλη του συνέντευξη, ωστόσο, ο Ιγκλέσιας δήλωσε πως κύριος στόχος του Podemos παραμένει η εκδίωξη του Λαϊκού Κόμματος και σε σχόλιά του προς δημοσιογράφους είπε πως μια συμφωνία με τους Σοσιαλιστές παραμένει πιθανή. Σύμφωνα μάλιστα με το Bloomberg, μία τέτοια συμφωνία φαίνεται όλο και πιο πιθανή καθότι το Podemos μετριάζει τις απαιτήσεις του: πιο συγκεκριμένα, η ριζοσπαστική Αριστερά μετριάζει την απαίτησή της να επιτραπεί στους Καταλανούς να διοργανώσουν δημοψήφισμα με το ερώτημα της ανεξαρτησίας. Από την πλευρά του, επισημαίνει το Bloomberg, ο Σάντσεθ δίνει έμφαση σε σοσιαλιστικές προτάσεις φιλικές προς το Podemos, όπως είναι το εγγυημένο κατώτατο εισόδημα, η αύξηση του κατώτατου μισθού και η ακύρωση των μεταρρυθμίσεων του Ραχόι στην αγορά εργασίας. Στο μεταξύ, εκπρόσωπος του Λαϊκού Κόμματος δήλωσε χθες σε δημοσιογράφους πως ο Ραχόι σκοπεύει να ζητήσει τη στήριξη του Κοινοβουλίου για μια νέα κυβέρνηση πριν από τα τέλη Ιανουαρίου. Και το πολιτικό σασπένς κορυφώνεται.