Οι εφαρμογές της εξατομικευμένης καρδιολογίας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διαπιστώνει ότι η προληπτική καρδιολογία πέτυχε ένα θαύμα. Να ελαττώσει στο 1/3 τους θανάτους από τις καρδιαγγειακές παθήσεις τα τελευταία 50 χρόνια.

Από 800 περίπου θανάτους ανά 100.000 γενικού πληθυσμού με την καταπολέμηση των παραγόντων κινδύνου οι θάνατοι έφθασαν τους 250. Πρωταθλήτριες χώρες οι ΗΠΑ, η Αυστραλία, και ο Καναδάς.

Ομως υπάρχει ακόμα δρόμος να διανυθεί. Οι πρόσφατες γνώσεις μας που αφορούν τον τρόπο λειτουργίας των γονιδίων, των αλληλίων και των πολυμορφισμών, δηλαδή τις εξελίξεις της γενετικής, οδηγούν στην άποψη ότι στο πλαίσιο του συνόλου των αρρώστων υπάρχει η έννοια της ατομικότητας. Η εξατομίκευση της αντιμετώπισης κάθε αρρώστου επιτάσσει αλλαγές στον τομέα της δευτερογενούς πρόληψης.

Ετσι, πέραν του ότι καθένας ή καθεμία πρέπει να γνωρίζει και να αποφεύγει τους παράγοντες κινδύνου (πρωτογενής πρόληψη), παράλληλα πρέπει να ενεργοποιείται με βάση το οικογενειακό ιστορικό και να παρακολουθείται τακτικά από τον γιατρό της επιλογής του/της, παρότι δεν έχει συμπτώματα.

Με τον τρόπο αυτό θα αρχίζει έγκαιρα η φαρμακευτική θεραπεία μόλις δείξουν οι ειδικές καρδιολογικές εξετάσεις κάποια εκτροπή από το φυσιολογικό (π.χ. εμφάνιση αθηρωματικών πλακών στο τοίχωμα των αρτηριών). Η πρόωρη έναρξη της θεραπείας στο ασυμπτωματικό άτομο αποτελεί τον σύγχρονο στόχο της δευτερογενούς πρόληψης.

Πέρα όμως από την πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη, η εξατομικευμένη καρδιολογία επεκτείνεται και στον τομέα της θεραπείας.

Οι σύγχρονες εξελίξεις παρέχουν στον ενημερωμένο καρδιολόγο τη δυνατότητα να καταστρώσει στρατηγικό πλάνο για κάθε άρρωστο με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες και τις εξελίξεις στη φαρμακογενετική. Επιπλέον, εάν αποφευχθούν ή μειωθούν οι παρενέργειες των φαρμάκων σε συνδυασμό με τις επιπλοκές που μπορεί να παρουσιασθούν με τις επεμβατικές τακτικές, θα βελτιωθούν ουσιαστικά οι δείκτες επιβίωσης των καρδιοπαθών.

Ειδικότερα, ο καρδιολόγος γνωρίζοντας τις θανατηφόρες επιπλοκές των αντιαρρυθμικών φαρμάκων, των αντιπηκτικών φαρμάκων, των μη ενδεδειγμένων χειρουργικών επεμβάσεων ή της αγγειοπλαστικής μπορεί με την εφαρμογή στην πράξη της εξατομικευμένης ιατρικής, δηλαδή του Ιπποκρατικού δόγματος «ωφελέειν, μη βλάπτειν», να συμβάλει ώστε το θαύμα που επικαλείται ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας να γίνει εντυπωσιακά μεγαλύτερο.