Ωτοβλεψίες

Μια σεζόν, μα τι σεζόν. Μια σεζόν σε αποτίμηση, κατ’ αρχάς. Καθώς αφήνει πίσω το 2015 και μπαίνει στο δίσεκτο 2016. Μια σεζόν που, κατά την εκτίμηση του γράφοντα, έφερε πολλά και πολύ ενδιαφέροντα στη σκηνή. Δεν μπορώ να μην ξεκινήσω από εκείνο που κάποιοι χαρακτήρισαν «παράσταση της χρονιάς»: το μάθημα θεάτρου, θα έλεγα, που παραδίδει – χρόνια μετά την «Ελένη» του Γιάννη Ρίτσου – ο δάσκαλος, για πολλούς, Βασίλης Παπαβασιλείου (φωτογραφία). Στο προσωπικό του εγχείρημα με τον γαργαλιστικό τίτλο «Σιχτίρ ευρώ, μπουντρούμ δραχμή, θα πεις κι ένα τραγούδι» στο Θέατρο Τέχνης (προστέθηκε τρίτη παράσταση για να αντιμετωπισθεί η κοσμοσυρροή), ας μου επιτραπούν δύο παρατηρήσεις, ως θεατή: 1. Αν ο Βασίλης Παπαβασιλείου είχε δεμένα δύο πινέλα με μπογιά στα πόδια του – φερ’ ειπείν – θα είχε καταφέρει ώς το τέλος της να βάψει κάθε εκατοστό την τεράστια σκηνή της Φρυνίχου. Που θα πει: τη σαρώνει. Δημιουργικά. 2. Ελάχιστες φορές έχουμε δει ηθο-ποιό να ξέρει τι να κάνει τα χέρια του (βασικό εκφραστικό εργαλείο) ανά πάσα στιγμή. Αν αυτά δεν είναι μαθήματα, τι είναι;

Ερημα τοπία. Θα πρόσθετα στον απολογισμό και την ερμηνεία του «Μπαμπά» Σταμάτη Φασουλή στο Δημήτρης Χορν, αν δεν είχε φοβηθεί να ενδώσει στον πραγματικό ζόφο του υποβλητικού έργου του Φλοριάν Ζελέρ. Ομως δεν θα μπορούσα να παραλείψω εκείνη της Φιλαρέτης Κομνηνού (κεντρική φωτογραφία) στον «Χορό του θανάτου» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ (Εμπορικόν). Ερμηνεία που μου φάνηκε να δικαιώνει τα ζοφερά, εξωπραγματικά τοπία του «πειραγμένου» Στρίντμπεργκ, αντίθετα με προηγούμενες ερμηνείες. Η Φιλαρέτη Κομνηνού σπούδασε… τα ντοκιμαντέρ με ζώα, για να πλάσει ένα ζώο της σκηνής, ύπουλο και φθονερό, όσο και άδειο, έρημο, ύστερα από χρόνια αμαχητί παράδοσης στο αντίθετο του ονείρου. Καραδοκεί, φερμάρει, ορμάει, λουφάζει και τολμάει να αναμετρηθεί με την εξωτερική ασχήμια που μπορεί να «ζωγραφίσει» η εσωτερική, συναισθηματική ερημία. Πάντως, προσωπικώς απόλαυσα – στον αντίποδα – την κωμική ερμηνεία της Αγορίτσας Οικονόμου στο μιούζικαλ «Nine» – παρασάγγας μακριά από τις λαϊκές προθέσεις του υπερθεάματος που έστησε με συνέπεια ο Γιάννης Κακλέας στο Πάνθεον.

Μαζωμένα… Απανθίζοντας από τις φετινές παραστάσεις (που έχουν και πολύν κόσμο, καθεμιά στα μέτρα της), θα στεκόμουν στη θεατρική μεταφορά, για πρώτη φορά, του αιματοβαμμένου έργου του Αργύρη Εφταλιώτη «Η μαζώχτρα» από τον Κώστα Παπακωνσταντίνου, με τους Θοδωρή Θεοδωρίδη, Αγγελική Μαρίνου, Δημοσθένη Ξυλαρδιστό, στο Μικρό Γκλόρια. Και όμως, ακόμη και μη θεατρικά κείμενα με έμπνευση και μεράκι μπορούν να παρασταθούν! «Ο Φίλιπ Γκλας αγοράζει μια φραντζόλα ψωμί» τιτλοφορείται σκανδαλιστικά η σπονδυλωτή παράσταση που έστησαν, επίσης με μεράκι, η Σοφία Μαραθάκη και η ομάδα ΑΤΟΝΑλ στο Θέατρο 104 (λόγω επιτυχίας πήραν παράταση έως τον Φεβρουάριο), πάνω σε κείμενα του αφαιρετικού Αμερικανού Ντέιβιντ Αϊβς, με τη σκηνοθέτιδα και τους Φωτεινή Παπαχριστοπούλου, Κωνσταντίνο Παπαθεοδώρου, Γιώργο Σύρμα, ακόμη και σε ρόλους χιμπαντζήδων! Γιατί το καλοκουρντισμένο μετράει, όπως και στο ανέβασμα – πρώτη φορά – της θρυλικής «Οικογένειας Μπες Βγες» (από την ομώνυμη μάρκα προφυλακτικών) του Γιάννη Ξανθούλη, σε σκηνοθεσία Θανάση Ζερίτη, με τις Ευαγγελία Καρακατσάνη, Ελένη Κουτσιούμπα, Αμαλία Νίνου, Αριστέα Σταφυλαράκη να ρολάρουν και να ροκάρουν στον ρόλο της πεντάχρονης Σίσσυς Πουστοδούλου, με το μυαλό πενηντάρας (πάλι στο 104). Απολαυστική και η επανάληψη του πρωτανεβάσματος – ελληνιστί – της οπερέτας «Η ωραία Ελένη» του Ζακ Οφενμπαχ στο Olvio, από τον Παναγιώτη Αδάμ και ταλαντούχο καστ. Οσο για τα μεγαλύτερα θεάματα, ποιος μπορεί να αντισταθεί στη γοητεία των ερμηνειών των Γιώργου Κιμούλη, Θανάση Παπαγεωργίου, Πέτρου Φιλιππίδη, Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη στις «Δάφνες και πικροδάφνες» του Δημήτρη Κεχαΐδη (στο Μουσούρη);

Ατμόσφαιρες… σφαγής. Τα πιο παράξενα, τα πιο εμπνευσμένα, τα πιο διαφορετικά σκηνικά τα συνάντησα στον «Θεό της σφαγής» κατά Γιασμίνα Ρεζά στο Αθήναιον, διά χειρός της ανιψιάς του Γιάννη Σμαραγδή, Αθανασίας (πέρα από το ενδιαφέρον των ερμηνειών σε ένα καμένο τοπίο, που περικλείει το αστραφτερό μεταμοντέρνο δωμάτιο) και στον «Χορό του θανάτου» κατά Στρίντμπεργκ στο Εμπορικόν, διά χειρός της Μικαέλας Λιακατά.