Ο εξάδελφος του σωματιδίου του Θεού

^«Εχει το μποζόνιο του Χιγκς εξάδελφο»; Το ερώτημα θέτουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς». Και η απάντηση δεν μπορεί να είναι παρά ότι θα φανεί στο μέλλον. Οπως σημειώνει πάντως η εφημερίδα σε ρεπορτάζ της από το CERN, δύο ομάδες φυσικών που εργάζονται ανεξάρτητα η μία από την άλλη στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πυρηνικών Ερευνών εντόπισαν ίχνη ενός πράγματος που θα μπορούσε να είναι ένα νέο βασικό σωματίδιο της φύσης. Ενα ενδεχόμενο είναι το σωματίδιο να αποτελεί μια πιο βαριά εκδοχή του μποζονίου του Χιγκς, του σωματιδίου που εξηγεί τον λόγο για τον οποίο τα άλλα σωματίδια έχουν μάζα. Η άλλη πιθανότητα είναι να πρόκειται για βαρυτόνιο, το υποθετικό στοιχειώδες σωματίδιο – φορέας της βαρυτικής αλληλεπίδρασης, η ανακάλυψη του οποίου θα συνεπαγόταν την ύπαρξη και άλλων διαστάσεων στον χωροχρόνο.

Στο τέλος μιας μακράς αλυσίδας υποθέσεων μπορεί να βρεθούμε ενώπιον μιας επανάστασης, γράφουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς»: να έχουμε τις πρώτες ενδείξεις μιας νέας φυσικής θεωρίας η οποίο ξεπερνά το λεγόμενο καθιερωμένο πρότυπο που κυριαρχεί στη φυσική επιστήμη το τελευταίο τέταρτο του αιώνα. Σε κάθε περίπτωση είναι πολύ νωρίς να ζητωκραυγάσουμε, λένε τόσο οι φυσικοί που εργάζονται στον CERN όσο και εκείνοι που είναι έξω από αυτόν. Η ιστορία των σωματιδίων, επισημαίνουν οι ίδιοι, είναι γεμάτη από στατιστικά ευρήματα και ανωμαλίες που εξαφανίστηκαν όταν έγιναν περισσότερα δεδομένα γνωστά.

Η πιο πιθανή εξήγηση είναι ότι πρόκειται για κάποιο συμπτωματικό γεγονός που προκλήθηκε από τα πειράματα σε εξέλιξη. Για να εξαχθεί ωστόσο ένα ασφαλές συμπέρασμα, θα πρέπει να συγκεντρωθούν ακόμη περισσότερα στοιχεία. «Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιος που να πιστεύει ότι το συμπέρασμα είναι οριστικό» λέει ο Κάιλι Κράνμερ, φυσικός από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης ο οποίος εργάζεται σε μία από τις δύο ομάδες. «Εάν αποδειχθεί ότι είναι αλήθεια, θα πρόκειται για μια πολύ μεγάλη ανακάλυψη» προσθέτει, κάνοντας γνωστό ότι πολλοί θεωρητικοί άφησαν τις δικές τους εργασίες για να μελετήσουν τα νέα δεδομένα.

Δεν θα βοηθούσε τους φυσικούς να αναρωτηθούν εάν η ιστορία μπορεί να επαναληφθεί. Ηταν πριν από ακριβώς τέσσερα χρόνια όταν στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων άρχισε να μετράει αντίστροφα ο χρόνος για την ανακάλυψη του μποζονίου του Χιγκς, η οποία έγινε έξι μήνες αργότερα. Αυτή η χρονική σύμπτωση εξηγεί γιατί στο αμφιθέατρο του CERN, έξω από τη Γενεύη, δεν έπεφτε την περασμένη Τρίτη καρφίτσα. Μερικοί κάθησαν ακόμη και στο πάτωμα για να παρακολουθήσουν την παρουσίαση των ευρημάτων. Κάποια στιγμή ο Ρόλφ Χέιερ, απερχόμενος γενικός διευθυντής του CERN, προσπάθησε να απομακρύνει τον κόσμο από τα σκαλιά καθώς εμπόδιζαν τη διέλευση προς τις εξόδους κινδύνου. Αλλά δεν εισακούστηκε.

Το μποζόνιο του Χιγκς ήταν το κομμάτι που έλειπε από το καθιερωμένο πρότυπο που εξηγεί ό,τι ξέρουμε για τα υποατομικά σωματίδια και δυνάμεις. Υπάρχουν όμως και ερωτήματα στα οποία δεν απαντά το πρότυπο, όπως τι συμβαίνει στο απώτατο σημείο μιας μαύρης τρύπας ή ποια είναι η ταυτότητα της μαύρης ύλης και της μαύρης ενέργειας που κυβερνούν το Σύμπαν ή ακόμη γιατί το Σύμπαν αποτελείται από ύλη και όχι από αντιύλη. Και η φυσική δεν έχει σταματήσει να θέτει ερωτήματα.

Η αρχή και το τέλος
«Οταν οι φυσικοί ανακοίνωσαν το 2012 ότι είχαν ανακαλύψει το μποζόνιο του Χιγκς δεν ήρθε το τέλος της φυσικής. Δεν ήταν – για να παραφράσουμε τον Ουίνστον Τσόρτσιλ – ούτε η αρχή του τέλους. Ηλπιζαν, όμως, ότι θα ήταν το τέλος της αρχής» γράφει στη «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο Ντένις Οβερμπάι