Στον αστερισμό των κινδύνων

Ulrich Beck

Κοινωνία της διακινδύνευσης καθ’ οδόν προς μια άλλη νεωτερικότητα

Μτφ. Ηρακλής Οικονόμου

Επιστημονική επιμέλεια: Νικήτας Πατινιώτης

Εκδ. Πεδίο, 2015, Σελ. 424

Τιμή: 25 ευρώ

Το παρόν βιβλίο είναι ένα από τα σημαντικότερα κοινωνιολογικά βιβλία του 20ού αιώνα και έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 25 γλώσσες. Ο σπουδαίος στοχαστής Ούλριχ Μπεκ, που πέθανε αιφνίδια πριν από περίπου έναν χρόνο, θέτει εδώ επί τάπητος τον σύγχρονο μετασχηματισμό των σημερινών κοινωνιών και ερευνά την παγκοσμιοποίηση ως εξωτερικό παράγοντα μετασχηματισμού εσωτερικών κοινωνικών καταστάσεων, αποτυπώνοντας αυτές τις αλλαγές σε διάφορα κοινωνικά υποσυστήματα από τις οικογενειακές συγκροτήσεις μέχρι τις ερωτικές σχέσεις. Η κοινωνία της διακινδύνευσης, σχολιάζει ο επιστημονικός επιμελητής Νικήτας Πατινιώτης, λειτουργεί αποτελεσματικά μόνο με τη διεθνή συνεργασία, όχι με τον ελεύθερο ανταγωνισμό κρατών ή συστημάτων.

Γιώργος Κοτζιούλας

Οταν ήμουν με τον Αρη
Αναμνήσεις και μαρτυρίες

Εκδ. Δρόμων, 2015, Σελ. 240

Τιμή: 17 ευρώ

Ντοκουμέντο υψηλής θερμοκρασίας και μοναδικότητας, το «Οταν ήμουν με τον Αρη» έχει την ιδιαιτερότητα να είναι γραμμένο από έναν πολύ καλό λογοτέχνη που ταυτόχρονα ακολούθησε τον Βελουχιώτη στο βουνό και κατέγραψε εδώ τη μαρτυρία του. Δεν είναι τυχαίο πως στην πρώτη έκδοσή του στάθηκε πολύτιμη πηγή για μελέτες για την Εθνική Αντίσταση και βέβαια την κορυφαία βιογραφία του Αρη διά χειρός Διονύση Χαριτόπουλου. Εδώ, η έκδοση είναι ολοκληρωμένη με προσθήκη και άλλων κειμένων που είχαν παραλειφθεί από την πρώτη, σε ένα ντοκουμέντο που γράφτηκε αμέσως μετά τον θάνατο του Αρη χωρίς ίχνος αγιογραφικής πρόθεσης.

Giovanni Sartori

Η δημοκρατία σε 30 μαθήματα

Μτφ. Σώτη Τριανταφύλλου

Εκδ. Μελάνι, 2015, Σελ. 112

Τιμή: 14 ευρώ

Εγχειρίδιο του καλού πολίτη ή μια ευσύνοπτη προβληματική από έναν βετεράνο της ευρωπαϊκής σκέψης. Ο Σαρτόρι θέτει 30 ερωτήματα πάνω στις σύγχρονες κοινωνίες και βάζει τη δική του οπτική για θεμελιώδη ζητήματα όπως η διάκριση Αριστεράς –  Δεξιάς, οι αντιφάσεις της άμεσης δημοκρατίας ή η ιδεολογία της πολιτικής ορθότητας. Θα το θέσω με ένα παράδειγμα: στην ενότητα για τον πλουραλισμό ο ιταλός διανοούμενος τον διαχωρίζει από την πολυπολιτισμικότητα. Τη δε δεύτερη την αποδομεί, λέγοντας πως προωθεί τις ξεχωριστές ταυτότητες κάθε ομάδας και άρα υποδαυλίζει πάθη.

Συλλογικό

Τα λέμε Πάμπλο…
11 κριτικά δοκίμια για το Podemos

Εκδ. Ισνάφι, 2015, Σελ. 240

Τιμή: 13,20 ευρώ

Οι ισπανικές εκλογές διεξάγονται στις 20 Δεκεμβρίου. Στον αστερισμό της κρίσης και της αμφισβήτησής της με κεϊνσιανά και κινηματικά εργαλεία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον πώς θα τα πάει το κόμμα Podemos, που πολύ σχηματικά έχει ορισμένες ομοιότητες με τον δικό μας ΣΥΡΙΖΑ. Το παρόν δοκίμιο συγκεντρώνει έντεκα κείμενα που εξετάζουν από την εσωτερική δομή του κόμματος, τις θέσεις του για τον πασιφισμό μέχρι και το πώς βλέπει τη λεγόμενη αποανάπτυξη, τον συνδικαλισμό και την εργασία. Επίκαιρο και διδακτικό βιβλίο για τις εορτές.

Matthieu Pigasse

Εγκώμιο της μη κανονικότητας

Μτφ. Γιώργος Ξενάριος

Εκδ. Στερέωμα, 2015, Σελ. 196

Τιμή: 13,50 ευρώ

Η γοητευτική γραφή, σχεδόν pop, για μείζονα θέματα πάντα ελκύει. Ειδικά αν ο συγγραφέας έχει το βιογραφικό ενός Πιγκάς. O συγκεκριμένος, γενικός διευθυντής της Lazard France, έχει πολυετή εμπειρία σε ζητήματα διαχείρισης δημόσιου χρέους, ενώ έχει διατελέσει σύμβουλος της κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου αλλά και του πρώην υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη. Το παρόν βιβλίο αποτελεί τον καρπό της εμπειρίας τού γράφοντος ως συμβούλου σε Κύπρο, Αργεντινή, Ελλάδα, ενώ ανιχνεύοντας τη νέα έκπτωση του πολιτικού βάζει θέμα για ένα νέο συλλογικό σχέδιο, για ένα νέο New Deal που θα σώσει τις κοινωνίες και την Ευρώπη.

Isaak Ilych Rubin

Μελέτες για τη θεωρία
του χρήματος στον Μαρξ

Μτφ. Δημήτρης Δημούλης, Τάσος Κυπριανίδης

Εκδ. Εκτός Γραμμής, 2015, Σελ. 204

Τιμή: 13 ευρώ

Ανάλυση της καπιταλιστικής κρίσης χωρίς μαρξικά εργαλεία δεν υπάρχει. Και οι εκδόσεις Εκτός Γραμμής μπαίνουν δυναμικά στο πεδίο αυτό με την έκδοση και μετάφραση ενός ξεχωριστού βιβλίου, ενός ξεχωριστού σοβιετικού μαρξιστή, του Ρούμπιν, που εκτελέστηκε το 1937 ως αντιφρονών στην ΕΣΣΔ. Το χειρόγραφο μάλιστα διέσωσε η σύζυγός του και τώρα για πρώτη φορά μπορούμε να το μελετήσουμε και στα ελληνικά. Ο μέγας σοβιετικός εξάλλου – όπως σημειώνει ο Γιάννης Μηλιός στην εισαγωγή του βιβλίου – ήταν από τους πρώτους που επισήμαναν και θεμελίωσαν τον χρηματικό χαρακτήρα της μαρξικής αξιακής θεωρίας.

David Harvey

Δεκαεφτά αντιφάσεις και το τέλος του καπιταλισμού

Μτφ. Ελένη Αστερίου

Εκδ. Μεταίχμιο, 2015, Σελ. 536

Τιμή: 18,80 ευρώ

Ενα βιβλίο του ριζοσπάστη διανοούμενου, επίτιμου καθηγητή Ανθρωπολογίας στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του City University of New York, Ντέιβιντ Χάρβεϊ, πάντα αποτελεί είδηση. Εδώ, καταπιάνεται με τις αντιφάσεις του κεφαλαίου που επιτάχυναν την οξύτητα της κρίσης και παράλληλα με την ευελιξία στη λειτουργία του κυρίαρχου οικονομικού συστήματος εμπεριέχουν τους σπόρους της οικονομικής καταστροφής. Για παράδειγμα, ο Χάρβεϊ εστιάζει στην εξαντλητική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, ενώ δεν διστάζει να χαρτογραφήσει τη σημερινή κρίση σε μια σειρά από χώρες όπως Πορτογαλία, Ισπανία, Ελλάδα, Ιταλία ως σχεδόν μη αναστρέψιμη στο φόντο μιας συστημικής στασιμότητας και ενός επιθετικού καπιταλισμού «ορνέου», όπως τον περιγράφει.

Επιμ. Γιάννης Ζαϊμάκης – Ελένη Φουρναράκη

Κοινωνία και αθλητισμός
στην Ελλάδα

Εκδ. Αλεξάνδρεια, 2015, Σελ. 368

Τιμή: 23,30 ευρώ

Δύο καθηγητές πανεπιστημίου επιμελούνται έναν τόμο με πολύ ενδιαφέροντα κείμενα πανεπιστημιακών και δημοσιολογούντων (Κοταρίδης, Κουλούρη, Ian Henry και άλλοι) πάνω στον αθλητισμό ως φαινόμενο που βρίσκεται στις ρίζες των νεότερων αστικών κοινωνιών και συνδιαμορφώνεται ιστορικά με αυτές ως δομικό μέρος της κοινωνικής τους οργάνωσης. Εδώ στο κέντρο υπάρχει η βασική παραδοχή πως δεν μπορείς να κατανοήσεις πλήρως τις κοινωνίες αν δεν μπεις σε βάθος στο αθλητικό φαινόμενο και αντίστροφα πως δεν κατανοείς τον αθλητισμό αν δεν τον θεωρήσεις διακριτό αντικείμενο των κοινωνικών επιστημών.  

Γιάννης Π. Καψής

Το συναξάρι των απόκληρων
Μια τοιχογραφία του 20ού αιώνα

Εκδ. Λιβάνη, 2015, Σελ. 192

Τιμή: 15,50 ευρώ

Ο Γιάννης Π. Καψής, ενεργός παίκτης της δημοσιογραφίας (παλαιός διευθυντής και των «ΝΕΩΝ») και της πολιτικής (υφυπουργός και αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ανδρέα Παπανδρέου), για περισσότερο από πέντε δεκαετίες δεν σταματάει να εμπνέεται και να γράφει για τις συλλογικές τύχες της χώρας. Τώρα επινοεί 14 καθημερινούς χαρακτήρες ανθρώπων (όχι πάντως φανταστικούς, όπως σημειώνει για την ακρίβεια) και μέσα από αυτούς αναπαριστά μια ολόκληρη τοιχογραφία ενός δραματικού αιώνα με γλαφυρό τρόπο. Ανάμεσα στα πρόσωπα που αφηγούνται και διαλογίζονται στον καμβά της Ιστορίας, θα διαβάσετε το στόρι ενός μασκοφόρου δωσίλογου – του Σπουργίτη – στο Μπλόκο της Κοκκινιάς. Ωραίο όχημα για θεατρική παράσταση, θα τολμούσα να πω.

Jean-Fabien Spitz

Γιατί πρέπει να αγωνιζόμαστε κατά
των ανισοτήτων;

Μτφ. Μαγδαληνή Τσεβρένη

Εκδ. Πόλις, 2015, Σελ. 160

Τιμή: 14 ευρώ

Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris Ι) και στοχαστής πάνω σε ζητήματα όπως η θεωρία της Δημοκρατίας, ο Spitz επιχειρεί να απαντήσει γιατί έχει αξία σήμερα να αγωνιζόμαστε κατά των ανισοτήτων. Η αρχική παραδοχή του ξαφνιάζει αλλά έχει βάση: οι σύγχρονες κοινωνίες δείχνουν να μην είναι πια προοδευτικές και μονομερώς ενδιαφέρονται για τη μεγιστοποίηση της ωφελιμότητας των πολιτών τους και όχι για την ύπαρξη μιας θεσμικά δίκαιης κοινωνικής δομής. Η αφετηρία του προβληματισμού εκκινεί από το κλασικό όραμα της σοσιαλδημοκρατικής Αριστεράς και από τις πιέσεις που δέχεται εξαιτίας ορισμένων θεμελιωδών εννοιών (ευθύνη, επιλογή, αξιοσύνη) τις οποίες ποτέ δεν θέλησε να λάβει σοβαρά υπόψη.

Γιάννης Μπαλαμπανίδης

Ευρωκομμουνισμός

Από την κομμουνιστική
στη ριζοσπαστική ευρωπαϊκή Αριστερά

Εκδ. Πόλις, 2015, Σελ. 624

Τιμή: 22 ευρώ

Ο Μπερλινγκουέρ στο εξώφυλλο προϊδεάζει για την ενδελεχή μελέτη του 35χρονου πολιτικού επιστήμονα Γιάννη Μπαλαμπανίδη, που για την ακρίβεια αποτελεί επεξεργασμένη εκδοχή του διδακτορικού του. Με συγκριτικά αναλυτικά εργαλεία εξετάζει με ακρίβεια, ενδιαφέρον και γλαφυρό τρόπο την κληρονομιά του ευρωκομουνισμού εστιάζοντας στα ΚΚ Ιταλίας, Γαλλίας, Ισπανίας, αλλά και στο δικό μας ΚΚ Εσωτερικού από τη διάσπαση του ’68 μέχρι και τις ανατροπές των σοσιαλιστικών καθεστώτων. Παρά την ιστορική ήττα του, όπως σημειώνει ο συγγραφέας, προσδιορίζει και σήμερα τους προσανατολισμούς και τις αντιφάσεις της μετακομμουνιστικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς σε όλη την Ευρώπη και άρα έχει αξία η κατάδυση στην περιπέτειά του.

Gabriel Zucman

Ο κρυμμένος πλούτος
των εθνών
Ερευνα πάνω στους φορολογικούς παραδείσους

Επιστημονική επιμέλεια: Φραγκίσκος Κουτεντάκης

Μτφ. Ανδριάνα Βλάχου

Εκδ. Πεδίο, 2015, Σελ. 136

Τιμή: 10 ευρώ

Θέλετε να έχετε μια ευσύνοπτη, γλαφυρή και ακριβή εικόνα των λεγόμενων και φορολογικών παραδείσων; Κρατάτε το κατάλληλο βιβλίο. Μόλις σε 134 σελίδες και με ζωντανό τρόπο, ο νεαρός καθηγητής LSE και Berkeley Γκάμπριελ Ζάκμαν αναλύει τεκμηριωμένα την off shore φοροδιαφυγή και αν θέλετε ένα συνταρακτικό στοιχείο, φανταστείτε πως το 8% του χρηματοοικονομικού πλούτου (5.800 δισ. ευρώ) των νοικοκυριών βρίσκεται στους φορολογικούς παραδείσους. Ο συγγραφέας προτείνει μάλιστα και σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της οικονομικής αδιαφάνειας, με άξονα τη συμμαχία κρατών αλλά και τη  δημιουργία παγκόσμιου μητρώου χρηματοοικονομικών τίτλων.

Κώστας Σημίτης

Δρόμοι ζωής

Εκδ. Πόλις, 2015, Σελ. 658

Τιμή: 22 ευρώ

Ενα βιβλίο και μάλιστα γραμμένο σε αυτοβιογραφικό τόνο, ενός πρώην πρωθυπουργού, έχει πάντα το δικό του ενδιαφέρον και τη δική του δυναμική. Πολύ περισσότερο όταν το βιβλίο αυτό είναι γραμμένο από τον Κώστα Σημίτη που ηγήθηκε της προσπάθειας του λεγόμενου «εκσυγχρονισμού» της χώρας και μάλιστα στην πιο κομβική ιστορική περίοδό της. Εδώ, λοιπόν, σε 650 σελίδες, ο Κώστας Σημίτης γράφει την προσωπική πολιτική αυτοβιογραφία του, που τέμνει τα πιο συναρπαστικά χρόνια (από τον Εμφύλιο και τον μεταπόλεμο μέχρι σήμερα), επιλέγοντας να φωτίσει από τη δική του μεριά την εικόνα των ατομικών και συλλογικών διεργασιών της χώρας.

Manuel Arriaga

Για την επανεκκίνηση της δημοκρατίας

Μτφ. Ηλίας Παπαζαχαρίας

Eκδ. Αιώρα, 2015, Σελ. 156

Τιμή: 9,80 ευρώ

Πορτογάλος λέκτορας στο Κέμπριτζ και πολυγραφότατος, ο Αριάγκα καταπιάνεται στο νέο του δοκίμιο με τρόπους που θα βοηθούσαν να αναθερμανθεί η συμμετοχή στα κοινά και να αναπτυχθεί η Δημοκρατία σε βάθος, θέμα που ξέρει καλά. Αιτία να φτάσει εδώ είναι η γενικότερη απαξίωση του πολιτικού και ο ερευνητής τονίζει τη σημασία της κριτικής και της εμπεριστατωμένης σκέψης στον δημόσιο διάλογο. Βέβαια, προχωράει τη σκέψη του και προτείνει τη διαβούλευση των πολιτών με προϋπόθεση την πληρέστερη ενημέρωσή τους.

Γιώργος Δαρδανός

Σχηματική Σκέψη

Εκδ. Gutenberg, 2015, Σελ. 144

Τιμή: 5,30 ευρώ

Ο έμπειρος εκδότης επιστρέφει στο αγαπημένο του πεδίο και σε θέματα που ξέρει όσο λίγοι και έχει αγωνιστεί με ένταση για αυτά. Βασικό εδώ είναι η περιπέτεια των σχολικών βιβλιοθηκών στην ελληνική εκπαίδευση, ένα θέμα για το οποίο όπως σημειώνει ο Δαρδανός «όλα φαίνονται να υπνώττουν» στη χώρα μας. Η ανακίνηση του θέματος – και τα κείμενα γνωστών προσωπικοτήτων που συνοδεύουν την έκδοση – έχει τη δική της βαρύτητα σήμερα που η οικονομική δυσχέρεια, η απλοϊκή αντίληψη της βιβλιοθήκης ως αναγνωστηρίου και η επέλαση των ηλεκτρονικών μέσων έχουν θέσει εκτός ατζέντας τον όποιο διάλογο.

Σώτη Τριανταφύλλου

Πλουραλισμός, πολυπολιτισμικότητα, ενσωμάτωση, αφομοίωση
Σημειώσεις για την σύγχρονη ανοιχτή κοινωνία

Εκδ. Πατάκη, 2015, Σελ. 368

Τιμή: 17 ευρώ

Εξαιρετικά επίκαιρο δοκίμιο πολιτικού προβληματισμού και ανοιχτό σε κριτική και αναγνώσεις είναι αυτό που μας παραδίδει η Σώτη Τριανταφύλλου. Η ίδια αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τις πολυπολιτισμικές πρακτικές διαχείρισης των μεταναστών από τις δυτικές κοινωνίες και σημειώνει πως οι τελευταίες έχουν εγκλωβιστεί σε ένα αδιέξοδο παρακμής, αυτοαπέχθειας και υπερσυναισθηματισμού, επιβαρημένες από την αναβίωση του λεγόμενου «ισλαμοφασισμού» και της σύγκρουσης Ανατολής και Δύσης. Ετσι στέκεται κριτικά απέναντι στις πολυπολιτισμικές πρακτικές που κατά τη γνώμη της έχουν δημιουργήσει περίκλειστες μειονότητες και επιχειρηματολογεί υπέρ της ελεγχόμενης μετανάστευσης. Λοξή ματιά προς συζήτησην.  

Francois Dosse

Καστοριάδης – Μια ζωή

Μτφ: Ανδρέας Παππάς

Εκδ. Πόλις, 2015, Σελ. 614

Τιμή: 22 ευρώ

Προφανώς ένα μικρό σημείωμα δεν αποδίδει το βάθος της έρευνας που ολοκλήρωσε ο καθηγητής Ιστορίας Ιδεών για έναν από τους σημαντικότερους στοχαστές του 20ού αιώνα (με βασική απορία μάλιστα γιατί έμεινε εκτός ακαδημαϊκού κυκλώματος). Eστω κι έτσι, αξίζει να σημειώσουμε ότι από τη βιογραφία του Ντος περνούν επεισόδια όπως τα νεανικά χρόνια του Καστοριάδη στο Κολωνάκι, οι επαφές με τους τροτσκιστές, η μοναδική συνεργασία με το περιοδικό του Σαρτρ ώς τη «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας» (1975) και τη μελέτη της αρχαιοελληνικής σκέψης ως διαρκές αίτημα.