«Δεν είδα, δεν άκουσα, δεν γνώριζα»

Δεν περίμεναν περισσότερα. Αλλά η «παράσταση» που έδωσε η βασική κατηγορούμενη Μπεάτε Τσέπε στη δίκη για τις δέκα δολοφονίες από τη νεοναζιστική οργάνωση NSU προκάλεσε οργή στους συγγενείς των θυμάτων. «Καλύτερα να μη μιλούσε καθόλου», είπε ένας από αυτούς στη γερμανική τηλεόραση.

Δυόμισι χρόνια μετά την έναρξη της μαραθώνιας δίκης στο εφετείο του Μονάχου, η χθεσινή ημέρα ήταν ένας σταθμός στην προσπάθεια δικαστικής διαλεύκανσης των δολοφονιών οκτώ Τούρκων, του έλληνα Θόδωρου Βουλγαρίδη και μιας γερμανίδας αστυνομικού. Τέσσερις άλλοι συνεργοί δικάζονται μαζί με τη 40χρονη Τσέπε, η οποία ύστερα από σχεδόν 250 δικάσιμες αποφάσισε να μιλήσει. Χθες δεν μίλησε ακριβώς, αλλά ο συνήγορός της Ματίας Γκράσερ ανέγνωσε επί περίπου μιάμιση ώρα μία γραπτή απολογία 50 σελίδων. «Ζητώ συγγνώμη από τα θύματα και τους συγγενείς τους για τα αδικήματα που διέπραξαν ο Ούβε Μούντλος και ο Ούβε Μπένχαρντ», είπε στην απολογία της. Η συγγνώμη δεν έπεισε ούτε τους περίπου 70 συνηγόρους της πολιτικής αγωγής ούτε τους παρατηρητές της δίκης. Ηρθε πολύ αργά και δεν έριξε φως στα εγκλήματα.

Ηταν μια αλλαγή στρατηγικής που αποφάσισε η ίδια με τους δύο νέους συνηγόρους που ανέλαβαν την υπεράσπισή της από το περασμένο καλοκαίρι. Οι τρεις μέχρι τότε συνήγοροι υπεράσπισης με τα εμβληματικά για το νεοναζιστικό φάσμα ονόματα Στουρμ, Σταλ και Χέερ (Θύελλα, Ατσάλι, Στρατιά) ακολουθούσαν τη στρατηγική της απόλυτης σιωπής. Τώρα αποφάσισε να μιλήσει, αλλά μόνον γραπτώς, θα δεχτεί ερωτήματα μόνον γραπτώς και μόνον από τον πρόεδρο του δικαστηρίου και τον εισαγγελέα της έδρας, όχι από την πολιτική αγωγή, και θα απαντήσει μόνον γραπτώς. Αυτή και μόνον η μεθόδευση δείχνει ότι στόχος της Τσέπε δεν είναι να διαλευκανθούν οι δολοφονίες, αλλά να μετριάσει τη θέση της, υποστηρίζοντας ότι δεν γνώριζε τίποτα, δεν άκουσε τίποτα, δεν είδε τίποτα.

Παράδειγμα: «Πριν από τις 9 Σεπτεμβρίου 2000 μεταξύ εμού και των Ούβε Μούντλος και Ούβε Μπένχαρντ δεν υπήρξε καμία συζήτηση για ό,τι επρόκειτο να συμβεί εκείνη την ημέρα. Δεν γνώριζα τίποτα. Δεν είδα καμία προετοιμασία», ανέφερε για την πρώτη δολοφονία της ομάδας στη Νυρεμβέργη με θύμα τον τουρκικής καταγωγής ανθοπώλη Εμρα Σίμσεκ.

«Αισθάνομαι ηθικά ένοχη γιατί δεν μπόρεσα να αποτρέψω δέκα φόνους και δύο βομβιστικές επιθέσεις, γιατί δεν ήμουν σε θέση να επηρεάσω τον Ούβε Μούντλος και τον Ούβε Μπένχαρντ να μην τραυματίσουν και σκοτώσουν αθώους. Φοβόμουν ότι οι δύο θα αυτοκτονήσουν και ότι χάνοντάς τους, πάνω απ’ όλα τον Ούβε Μπένχαρντ, θα έχανα την οικογένειά μου», αναφέρει σε άλλο σημείο. Τελικά οι δύο αυτοκτόνησαν τον Νοέμβριο του 2011 για να μη συλληφθούν από την αστυνομία, ενώ η Τσέπε παραδόθηκε, αφού πρώτα πυρπόλησε το διαμέρισμά τους στο Κέμνιτς.

Στην περίπτωση του Θεόδωρου Βουλγαρίδη όπως και σε όλες τις άλλες, η αστυνομία ερευνούσε μόνον στην κατεύθυνση του ξεκαθαρίσματος λογαριασμών στιγματίζοντας τα θύματα παρά τα εμφανή δείγματα για ακροδεξιά κίνητρα. Οι πράκτορες της αστυνομίας έπαιξαν βρώμικο ρόλο, φάκελοι εξαφανίστηκαν, ένα πολιτικό σκάνδαλο που δεν έχει διαλευκανθεί ακόμη πλήρως παρά τις εξεταστικές επιτροπές τοπικών Κοινοβουλίων και της ομοσπονδιακής Βουλής. Εκ των υστέρων αποκαλύφθηκε η εγκληματική δράση ενός μικρού νεοναζιστικού πυρήνα που δεν θα μπορούσε όμως να δρα επί δέκα χρόνια χωρίς ένα μεγάλο δίκτυο υποστήριξης. Μεταξύ άλλων και από το νεοναζιστικό Ελεύθερο Δίκτυο Νότου με έδρα τη Νυρεμβέργη, με το οποίο ήταν δικτυωμένη και η Χρυσή Αυγή.

Μέσα στο κλειδαράδικο
Ο 46χρονος Θόδωρος Βουλγαρίδης ήταν το έβδομο θύμα των νεοναζί. Δολοφονήθηκε στις 15 Ιουνίου 2005 στο κλειδαράδικο που είχε με γερμανό συνέταιρο στο Μόναχο.