Ωτοβλεψίες

Το θέατρο του (λογιστικού) παραλόγου
Οσοι απάντησαν «Το Φεστιβάλ Αθηνών» στο κουίζ περί του πολιτιστικού οργανισμού που ζημίωσε το Δημόσιο, σύμφωνα με το πόρισμα ορκωτών λογιστών, με ανεξήγητες διπλοπληρωμές 2,8 εκατ. ευρώ, κέρδισαν. Ομως το κουίζ φέρνει κουίζ (για ακόμη πιο δυνατούς λύτες): Πώς ενώ από το 2005 είχαν υπογραφεί αποφάσεις και από το 2006 διπλοπληρώνονταν τρεις – συγκεκριμένες πάντα – εταιρείες φωτισμού, μόλις το 2014 «αντιμετωπίστηκαν» με αγωγές; Καλή λύση (ξανά).

Ο θεός της ηδονοθηρίας. «Στη ζωή υπάρχουν δύο τραγωδίες: η μία όταν δεν εκπληρώνονται οι επιθυμίες μας και η άλλη όταν εκπληρώνονται». Η φράση του προκλητικού Οσκαρ Ουάιλντ, ο οποίος σκανδάλισε τη βικτωριανή Αγγλία με τα τερτίπια του και έγραψε ιστορία με τα αποφθέγματά του, ταιριάζει ίσως γάντι όχι μόνο στις μέρες μας αλλά και σε δύο παραστάσεις εμβληματικών έργων του που ανεβάζονται στη θεατρική σκηνή. Ιδιαίτερα ταιριάζει στο θρυλικό «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι», με τον μύθο του νάρκισσου ηδονοθήρα που πουλάει την ψυχή του για να διατηρήσει αιώνια τη νιότη του. Εργο που ο Γιάννης Βολιώτης (γνωστός από τα εξαιρετικά εικονικά ψηφιακά περιβάλλοντα – και εικόνες – που δημιούργησε για το «Σμύρνη μου αγαπημένη» της Μιμής Ντενίση, που συνεχίζει την εντυπωσιακά επιτυχημένη πορεία του) θα ανεβάσει τον Ιανουάριο σε ιστορικό κεντρικό θέατρο με παράξενα – μάλλον πρωτοποριακά – τρισδιάστατα εικονικά σκηνικά και ένα πιάνο επί σκηνής. Το τελευταίο «ανασκαλεύει» τη μουσική φύση του Ντόριαν Γκρέι δίνοντας στην παράσταση μια αίσθηση μίνιμαλ μιούζικαλ, πέρα από το δράμα που επί σκηνής αποτυπώνει ως Γκρέι ο Φώτης Λάμαρης (που έχει γράψει και ερμηνεύει και την πρωτότυπη μουσική).

Παράνομο βλέμμα, αγάπη μου. «Οι γυναίκες εκπροσωπούν και απεικονίζουν τον θρίαμβο της ύλης επί του νου, ενώ οι άνδρες τον θρίαμβο του νου επί της ηθικής». Οσκαρ Ουάιλντ και πάλι. Ταιριαστός στη δεύτερη παράσταση έργου του, το οποίο είχε σκανδαλίσει τη βικτωριανή κοινωνία το 1890, όταν είχε παρουσιαστεί λογοκριμένο: «Σαλώμη». Την οποία ο Θέμελης Γλυνάτσης έφερε στη σκηνή του Θεάτρου της Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής, με τη Θεοδώρα Τζήμου στον ρόλο της ηρωίδας που ζητά την κεφαλή του Ιωάννη / Ιοκαναάν επί πίνακι με αντάλλαγμα τον λάγνο χορό της. Η Σαλώμη, εδώ, αντιπροσωπεύει τη «συλλογική φαντασίωση», σκάβοντας στην ουσία του θεάτρου, όπου ο χαρακτήρας μετατρέπεται σε αντικείμενο θέασης, απογύμνωσης και ερωτικής φαντασίωσης. Η αληθινή «ηδονοβλεπτική φύση της θεατρικής τέχνης», δηλαδή. Στο καστ οι Νέστωρ Κοψιδάς (Ηρώδης), Θανάσης Δόβρης (Ιοκαναάν), Αλεξάνδρα Ντεληθέου (Ηρωδιάδα), με τον Θέμελη Γλυνάτση (είδαμε στο Φεστιβάλ τη «Βερενίκη» του Ρακίνα και επίσης πρόσφατα το «Και τα ψάρια βγήκαν να πολεμήσουν ενάντια στους ανθρώπους» της Ανχέλικα Λίντελ) σε ρόλο μαέστρου. Και σε ρόλο αποτιμητή, σε πρόσφατη συνέντευξή του, της κρατικής ευθύνης απέναντι στην τέχνη. Η πρότασή του (δίχως σχόλια): «Ή με κάποιο μαγικό τρόπο θα αναλάβει κάποιος την πολιτική ευθύνη και το κράτος θα αποκτήσει πολιτιστική πολιτική ή θα πρέπει το κράτος να μας αφήσει τελείως μόνους μας, δηλαδή να μην περιμένει να είμαστε συνεπείς στις φορολογικές και λοιπές υποχρεώσεις, και να δημιουργηθεί μια underground σκηνή που να μη δίνει λογαριασμό σε κανέναν».

Γυναίκες, γυναίκες… «Είκοσι χρόνια ειδυλλίου κάνουν μια γυναίκα να μοιάζει ερείπιο. Είκοσι χρόνια γάμου τη μετατρέπουν σε κάτι σαν δημόσιο κτίριο», Οσκαρ Ουάιλντ. Αυτή τη φορά για ένα εμβληματικό ελληνικό έργο, το «Με δύναμη από την Κηφισιά» των Δημήτρη Κεχαΐδη – Ελένης Χαβιαρά, που ο Θανάσης Παπαγεωργίου (φωτογραφία) σκηνοθετεί στη Στοά του, στον 45ο χρόνο της. Ο ίδιος, δε, θα σκηνοθετήσει στο Εθνικό (οι πρόβες αρχίζουν σε 15 ημέρες) το «Πανηγύρι» του Κεχαΐδη και παίζει στο «Δάφνες και πικροδάφνες», στο Μουσούρη, με τους Κιμούλη, Φιλιππίδη, Δαδακαρίδη. Εκείνο που τον σφραγίζει, λέει, στην τόσο γυναικεία «Δύναμη» είναι η ανασφάλεια των πρωταγωνιστριών (Ευδοκία Σουβατζή, Εύα Καμινάρη, Χριστίνα Πλατανιώτη, Ελευθερία Στεργίδου). Η διαρκής αίσθηση ότι δεν τους αρκεί εκείνο που έχουν. Οι γυναίκες αυτές είναι ερωτευμένες, αλλά γκρινιάζουν συνέχεια για τους άνδρες τους. Και όλα αυτά με μια «αφοπλιστική ειλικρίνεια», όπως κάποτε και η θρυλική παράσταση του Λευτέρη Βογιατζή. Αλλωστε και οι άγιοι (ή οι αγίες) έχουν προβλήματα. Κατά τον Ουάιλντ έχουν ένα παρελθόν, ενώ οι αμαρτωλοί έχουν ένα μέλλον!