Ξανά κατηφόρα μετά τη μικρή σταθεροποίηση

Ακολουθώντας πτωτική τροχιά για έκτη συνεχιζόμενη χρονιά, η αγορά ακινήτων και ενοικίων καταγράφει στο φετινό ενδεκάμηνο πτώση της τάξης του 5%-7% και ενώ όλες οι εκτιμήσεις μιλούν για νέα γενναία υποχώρηση από τη νέα χρονιά.

Εχοντας εισέλθει σε έναν ατέρμονο φαύλο κύκλο μετά τα capital controls, η αγορά ακινήτων βρίσκεται σταθερά σε τροχιά πτώσης, με εκατοντάδες χιλιάδες πωλητές που ψάχνουν για ρευστό προκειμένου να καλύψουν άλλες ανάγκες αλλά με μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού αγοραστές.

Αν και μέχρι τους πρώτους μήνες του έτους το εγχώριο real estate έδειχνε κάποια δειλά σημάδια σταθεροποίησης, σήμερα η εικόνα έχει αντιστραφεί ξανά. Το πιο ανησυχητικό είναι οι δυσοίωνες εκτιμήσεις στελεχών του χώρου για το 2016, πόσω μάλλον αν στα εκατοντάδες χιλιάδες απούλητα ακίνητα (υπολογίζονται σε 150.000-200.000) προστεθούν και οι πρώτοι πλειστηριασμοί. Ακόμη και αν σε πρώτη φάση εκπλειστηριαστούν λίγα και επιλεγμένα ακίνητα, που αφορούν περισσότερο επαγγελματικά (γραφεία, καταστήματα) και λιγότερο κατοικίες, εντούτοις θεωρείται βέβαιο ότι οι τιμές θα πιεστούν περαιτέρω από το γεγονός ότι στα χιλιάδες υφιστάμενα αδιάθετα θα προστεθούν και νέα.

Εν ολίγοις, ο συνδυασμός των υφεσιακών επιπτώσεων από το Μνημόνιο, της διατήρησης των κεφαλαιακών ελέγχων και της έναρξης διενέργειας πλειστηριασμών μπορεί να αποδειχθεί εκρηκτικός για μια αγορά που βρίσκεται στον απόλυτο πάγο.

Στον τομέα της κατοικίας, οι τιμές σύμφωνα με μετριοπαθείς εκτιμήσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος έχουν υποχωρήσει την τελευταία εξαετία κατά περίπου 40%. Σύμφωνα ωστόσο με εκτιμήσεις μεσιτικών γραφείων η πτώση ξεπέρασε το 50%. Εξαιρούνται τα νεόδμητα και κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις ακινήτων και περιοχών που αποτελούν όμως σταγόνα στον ωκεανό όπου η μείωση κινήθηκε στο 30%. Χαρακτηριστική είναι η εκτίμηση του μεσιτικού γραφείου Remax New Deal πως το σημείο στήριξης της ελληνικής αγοράς ακινήτων βρίσκεται 70%-80% κάτω από τα υψηλότερα επίπεδα τιμών της διετίας 2006-2007.

«Με άλλα λόγια, έχουμε ακόμη δρόμο, καθώς από τα υψηλά του 2006 οι τιμές έχουν υποχωρήσει λίγο πάνω από το 50%. Η πτώση δεν έχει ακόμη πιάσει πάτο, αυτό θα συμβεί μόνο εφόσον τελειώσει η ύφεση» εκτιμά η Σταυρούλα Βαμβακά της Remax New Deal.

Ενδιαφέρουσα είναι και η τελευταία έρευνα συγκυρίας για την ελληνική κτηματαγορά που πραγματοποίησε η επιστημονική ομάδα υπό τον Επαμεινώνδα Πανά, τέως καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, που αφορά το δεύτερο εξάμηνο του 2015. Σύμφωνα με αυτήν, το 75% των επαγγελματιών του κλάδου αναμένει περαιτέρω υποχώρηση των τιμών ώς το τέλος του έτους. Ενδιαφέρον επίσης είναι και το στοιχείο ότι απ’ όσους προβλέπουν πτώση τιμών ένα μεγάλο ποσοστό, της τάξης του 14%, εκτιμά ότι η μείωση θα έρθει απότομα.

Παγκόσμια αρνητική επίδοση
Δεν είναι τυχαίο ότι σε παγκόσμια βάση πρόσφατη έρευνα της εταιρείας Knight Frank βαθμολόγησε την ελληνική αγορά κατοικίας με την 4η χειρότερη επίδοση διεθνώς. Η τριμηνιαία έρευνα της εταιρείας κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι τιμές πώλησης κατοικιών στην Ελλάδα μειώθηκαν με ετήσιο ρυθμό 5,9%, με αποτέλεσμα η εγχώρια κτηματαγορά να κατατάσσεται στην 53η θέση σε σύνολο 56 χωρών. Την ελληνική αγορά ξεπερνούν μόνο το Ντουμπάι (-12,2%), η Ουκρανία (-12%) και η Κύπρος (-6,5%).