Δύσκολοι καιροί για ατομικές ελευθερίες

«Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης πρέπει να παραταθεί σε όλη τη γαλλική επικράτεια (…). Αλλες ελευθερίες έχουν περιοριστεί ή μπορεί να περιοριστούν προσωρινά (…). Βρισκόμαστε σε πόλεμο!»: με τις δηλώσεις αυτές του πρωθυπουργού Μανουέλ Βαλς συμφώνησε χθες η συντριπτική πλειοψηφία των γάλλων βουλευτών. Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε την παράταση κατά ένα τρίμηνο της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που αποφάσισε η κυβέρνηση Ολάντ μετά τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου με 551 ψήφους υπέρ, έξι κατά και μία αποχή. Μόνο έξι βουλευτές, τρεις Σοσιαλιστές και τρεις Οικολόγοι, συντάχθηκαν με το Συνδικάτο των Δικαστών ή με την Ενωση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που επισημαίνουν πως «μάχη εναντίον της τρομοκρατίας σημαίνει πρώτα από όλα προστασία των ελευθεριών μας». Οπως επισήμαινε η «Λιμπερασιόν», σε μια Γαλλία που θρηνεί 129 νεκρούς, αναζητεί ακόμα τουλάχιστον δύο τρομοκράτες και φοβάται νέες επιθέσεις, οι υπερασπιστές των ατομικών ελευθεριών δυσκολεύονται να ακουστούν.

Οι Γάλλοι παραμένουν σε κατάσταση σοκ. Και στο πλαίσιο αυτό, δημοσκόπηση της Ifop έδειξε πως 84% των πολιτών «είναι έτοιμοι να δεχθούν περισσότερους ελέγχους και κάποιο περιορισμό των ελευθεριών τους ώστε να περιφρουρηθεί καλύτερα η ασφάλειά τους». Χωρίς αυτό να σημαίνει, σημειώνουν κάποιοι, ότι έχουν συνειδητοποιήσει πώς ακριβώς (θα) επηρεάζει η κατάσταση έκτακτης ανάγκης τη ζωή και την καθημερινότητά τους. Ενα παράδειγμα: η αστυνομική διεύθυνση του Παρισιού ανακοίνωσε πως απαγορεύονται όλες οι διαδηλώσεις στο Ιλ-ντε-Φρανς μέχρι την Κυριακή. Βάσει του νόμου της 3ης Απριλίου 1955 που τροποποιήθηκε χθες, οι Αρχές μπορούν να απαγορεύουν τις δημόσιες συναθροίσεις όπως και την κυκλοφορία ατόμων, να καθορίζουν ζώνες προστασίας ή ασφαλείας όπου η παραμονή ατόμων υπόκειται σε περιορισμούς και να εξουσιοδοτούν για εφόδους και έρευνες σε ιδιωτικούς χώρους χωρίς τη σύμφωνη γνώμη δικαστή.  

Ορισμένοι βουλευτές της Δεξιάς ζητούσαν την παράταση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης στη Γαλλία για δώδεκα μήνες και άλλοι βουλευτές των Οικολόγων ζητούσαν να περιοριστεί η παράταση στους δύο μήνες. Στο πλαίσιο της τροποποίησης του νόμου, οι Αρχές αποκτούν το δικαίωμα να περιορίζουν κατ’ οίκον (για 12 ώρες καθημερινά από οκτώ που ίσχυε) άτομα που θεωρούν ύποπτα «λόγω της συμπεριφοράς, των επαφών ή της ρητορικής τους» – και όχι μόνο βάσει «αποδεδειγμένης επικίνδυνης δραστηριότητας». Για τα άτομα αυτά, εφόσον έχουν ήδη καταδίκες για τρομοκρατία στο ενεργητικό τους και δώσουν τη συγκατάθεσή τους, καθίσταται δυνατή η χρήση ηλεκτρονικού βραχιολιού.

Το νομοσχέδιο που ενέκρινε χθες η Γαλλική Εθνοσυνέλευση δίνει επίσης στο υπουργείο Εσωτερικών δικαίωμα «να λαμβάνει κάθε μέτρο» ώστε να κλείνει ιστότοπους που ενθαρρύνουν ή δικαιολογούν την τρομοκρατία. Από την άλλη, καταργεί διάταξη του παλαιού νόμου που επέτρεπε τη λογοκρισία του Τύπου, του ραδιοφώνου, θεατρικών παραστάσεων και κινηματογραφικών ταινιών – κι ας αντέδρασε σε αυτή την κατάργηση ένα κομμάτι, το πιο δεξιό, της Εθνοσυνέλευσης. Στον αντίποδα, ο Οικολόγος βουλευτής Νοέλ Μαμέρ, ένας από τους έξι που είπαν «όχι» στο νομοσχέδιο, το χαρακτήρισε «πραγματική λευκή επιταγή για τρεις μήνες, που εμποδίζει κάθε πραγματικό έλεγχο και υποβιβάζει τη δικαστική εξουσία, την υπερασπιστή των θεμελιωδών δικαιωμάτων, σε δεύτερο πλάνο».

«Υπάρχει και ο κίνδυνος χημικών όπλων»
Πανικό προκάλεσε στους Γάλλους μια αποστροφή του πρωθυπουργού Μανουέλ Βαλς κατά την ομιλία του χθες στην Εθνοσυνέλευση: «Δεν πρέπει πλέον να αποκλείουμε τίποτα. Το λέω με την επιβαλλόμενη προσοχή, αλλά υπάρχει επίσης ο κίνδυνος χημικών όπλων». Στο live της «Μοντ» , πολυάριθμοι χρήστες ζήτησαν εναγωνίως εξηγήσεις. Το γαλλικό πρωθυπουργικό γραφείο διευκρίνισε κατόπιν αυτού πως επρόκειτο για «ένα μελλοντικό ενδεχόμενο». «Οι ειδικοί στη Μέση Ανατολή γνωρίζουν πως το ISIS αναζητεί και χρησιμοποιεί χημικά όπλα. Το να μην εξετάσουμε αυτό το ενδεχόμενο θα ήταν σφάλμα» επισήμανε. Οι δημοσιογράφοι επέμειναν να μάθουν αν υπάρχουν πληροφορίες για συγκεκριμένες απειλές. «Δεν υπάρχουν νέες πληροφορίες, πρόκειται απλώς για μια ρεαλιστική διαπίστωση» απάντησε το Μέγαρο Ματινιόν.