Πασκάλ Μπρικνέρ στα «ΝΕΑ»: «Τα μαύρα φεγγάρια του έρωτα και της τρομοκρατίας»

«Στη Γαλλία, πλέον ξυπνάμε κάθε μέρα και αναρωτιόμαστε τι άλλο θα συμβεί. Κυρίως όμως προσπαθούμε να καταλάβουμε» λέει στα «ΝΕΑ» ο Πασκάλ Μπρικνέρ. Βέβαια, ως φιλόσοφος και λογοτέχνης διεθνούς εμβέλειας και απήχησης, δεν χρειάζεται να σκεφτεί τα πάντα από την αρχή.

Εχει άποψη την οποία καταθέτει εδώ και τριάντα χρόνια σε σχέση με την τζιχαντική τρομοκρατία. Γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα σαφής στην περιγραφή της κατάστασης: σε ένα κομμάτι του Ισλάμ έχει επικρατήσει μια ερμηνεία Αποκάλυψης για τον κόσμο. «Πιστεύουν ότι έρχεται η συντέλεια του κόσμου και ότι πρέπει να επιταχύνουν τις εξελίξεις, να σκοτώσουν όσο περισσότερους μπορούν για να έρθει γρηγορότερα η ώρα της κρίσης.

Ο 27χρονος μαροκινής καταγωγής Αμπντούλ Χαμίντ Αμπααούντ, ο θεωρούμενος εγκέφαλος της επίθεσης στο Παρίσι, είχε δώσει προ καιρού συνέντευξη σε εφημερίδα που εκφράζει το ISIS όπου τον μεταχειρίζονταν ως ήρωα γιατί ακριβώς είναι ένας από τους πιο επικίνδυνους και φονικούς τζιχαντιστές.

Ομως ήρωας είναι κάποιος που θυσιάζεται, που πεθαίνει για το καλό των άλλων. Των ζωντανών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο καμικάζι είναι σαν τον ήρωα του Ντοστογέφσκι που σκοτώνει για να σκοτώσει, σκοτώνει για να σπρώξει τον κόσμο γρηγορότερα στο σκοτάδι. Υπάρχει ένας διαγωνισμός φόνου, μάλιστα, όποιος σκοτώσει τους περισσότερους είναι και ο καλύτερος».

Ο Πασκάλ Μπρικνέρ κάνει διάκριση ανάμεσα στα τωρινά γεγονότα και σε εκείνα του Ιανουαρίου στο «Σαρλί Εμπντό» και στο εβραϊκό σουπερμάρκετ, καθώς εκείνα ήταν «εκτέλεση συμβολαίου ανάλογη με της Μαφίας», ενώ τώρα οι καμικάζι σκότωναν αδιακρίτως. «Υπάρχει κουλτούρα θανάτου» λέει. «Εμπνέεται εν μέρει και από τα φασιστικά κινήματα του 20ού αιώνα. Ο Φράνκο έλεγε “Viva la muerte” (ζήτω ο θάνατος). Η ζωή είναι ατύχημα, ο θάνατος είναι αποθέωση. Αυτοί που σκοτώνουν και σκοτώνονται πιστεύουν ότι εκτελούν θεϊκή εντολή και είναι εξ ορισμού επικίνδυνο να πιστεύεις ότι είσαι το χέρι του Θεού.

Οι τρομοκράτες λένε ότι δεν φοβούνται τον θάνατο. Είναι γεγονός, αλλά ένα άλλο γεγονός είναι ότι φοβούνται τη ζωή. Που πρέπει να τη χτίσεις, που είναι πολύπλοκη. Ο θάνατος απλοποιεί τα πράγματα. Λύνει το πρόβλημα του πώς να ζήσεις, πώς να αγαπήσεις, πώς να διευθύνεις τη ζωή σου. Ο θάνατος είναι ζωή αφού η ζωή είναι θάνατος. Αφού στη ζωή υπάρχουν κίνδυνοι, υπάρχει μετριότητα, υπάρχει αμαρτία.

Αυτό μας διακρίνει από τους καμικάζι. Οτι εμάς μας αρέσει η ζωή. Από την άλλη, έχουμε και το νέο φαινόμενο άλλα να λέει η οικογένεια στον 16χρονο γάλλο μουσουλμάνο και άλλα να διαβάζει αυτός το βράδυ στο κομπιούτερ, με δεκάδες μηνύματα από τη Συρία που τον φανατίζουν».

Ο Πασκάλ Μπρικνέρ που ήρθε στην Αθήνα για προγραμματισμένη από καιρό εκδήλωση, χθες το βράδυ στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης με συνομιλητή τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Γιώργο Αρχιμανδρίτη, βρέθηκε αναπόφευκτα να συζητά κυρίως για τα γεγονότα στο Παρίσι παρά, λ.χ., για τον έρωτα, ένα από τα προσφιλή του θέματα στα βιβλία του (όπως στο γνωστό «Τα μαύρα φεγγάρια του έρωτα») ή για το καινούργιο (μόλις χθες τυπώθηκε στα ελληνικά) αυτοβιογραφικό βιβλίο του στο οποίο αναλύει τη δύσκολη σχέση του με τον πατέρα του, ο οποίος εμφορείτο από ρατσιστικές και φιλοναζιστικές ιδέες.

Στη συζήτηση που είχαμε μαζί του, μας είπε ότι δεν βρίσκει καθόλου καλή ιδέα τη χερσαία επέμβαση γαλλικών στρατευμάτων. «Η Συρία είναι παλιά γαλλική αποικία και η αποστολή στρατευμάτων θα θεωρείτο αυτόματα προσπάθεια νέας αποικιοποίησης της χώρας.

Επίσης οι Αμερικανοί είναι κουρασμένοι από τους πολέμους στη Μέση Ανατολή και δεν δείχνουν μεγάλη προθυμία για μια νέα περιπέτεια στο έδαφος. Νομίζω ότι η ενίσχυση με όπλα των Κούρδων και των Ιρακινών που ήδη μάχονται το ISIS, με βομβαρδισμούς από αέρος εκ μέρους των Δυτικών, είναι αρκετή. Αλλωστε Γάλλοι κομάντος βρίσκονται ήδη εκεί. Και οι Κούρδοι είναι κοντά και έχουν αποδειχθεί πολύ δυνατοί μαχητές».

Στην παρατήρηση ότι οι Κούρδοι θα ζητήσουν προφανώς ανταλλάγματα για κάτι τέτοιο, ο Πασκάλ Μπρικνέρ λέει ότι πρακτικά στο Ιράκ το κουρδικό κομμάτι είναι ήδη ανεξάρτητο και την ανεξαρτησία τους επιδιώκουν ούτως ή άλλως και οι Κούρδοι της Συρίας. «Πιστεύω ότι και η Συρία θα τριχοτομηθεί, όπως έγινε και στο Ιράκ, και το ένα κομμάτι θα είναι το κουρδικό. Αν το ISIS ηττηθεί, δεν θα λυθούν τα προβλήματα βέβαια. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα περίπλοκη, νομίζω όμως ότι για λίγο θα μειωθούν οι τρομοκρατικές ενέργειες και θα δοθεί χρόνος να αποσαφηνιστεί η κατάσταση».

Βέβαια και ο Μπρικνέρ συμφωνεί ότι πρέπει να γίνουν διακρίσεις και να μην οδηγηθούν τα πράγματα σε γενικευμένη ισλαμοφοβία. «Πρέπει όμως να αλλάξει και η μουσουλμανική κοινότητα στη Γαλλία, κυρίως η ηγεσία της» επισημαίνει. «Είναι ενδιαφέρον να δούμε τι ακριβώς θα γίνει και θα ειπωθεί την Παρασκευή, οπότε και διοργανώνεται στο Παρίσι διαδήλωση για την ειρήνη από τη μουσουλμανική κοινότητα στη Γαλλία, για πρώτη φορά στα τριάντα χρόνια που γίνονται τρομοκρατικές ενέργειες.

Προς το παρόν οι – υπαρκτοί – μετριοπαθείς διανοούμενοι της κοινότητας είναι απομονωμένοι, ενώ ένας γνωστός μετριοπαθής ιμάμης στο Ντρανσί, ο Τυνήσιος στην καταγωγή Χασέν Σαλγκουμί, είναι αναγκασμένος, από τον φόβο των ομόθρησκών του, να κυκλοφορεί με δώδεκα σωματοφύλακες! Η μεγάλη μάζα των μουσουλμάνων της Γαλλίας νιώθει αυτή τη στιγμή ντροπή για όσα έγιναν αλλά και φόβο. Είναι λυπηρό μια μειονότητα εξτρεμιστών να τρομοκρατεί χριστιανούς και μουσουλμάνους στη Γαλλία. Πρέπει να ξυπνήσει λοιπόν το επίσημο Ισλάμ».