Στις πύλες της εξουσίας με το Σύνταγμα εναντίον της

Το ένα τέταρτο των εδρών του Κοινοβουλίου θα καταληφθεί από μη εκλεγμένους στρατιωτικούς. Ορισμένοι κρίσιμοι υπουργικοί θώκοι, όπως εκείνος του υπουργού Εσωτερικών, επίσης θα περιέλθουν σε ενστόλους. Ο στρατός διατηρεί δικαίωμα βέτο σε οποιαδήποτε συνταγματική τροποποίηση. Θα επιλέξει επίσης έναν από τους τρεις προεδρικούς υποψηφίους που θα υποδείξει το νέο Κοινοβούλιο, πριν αυτό εκλέξει τον νέο πρόεδρο της χώρας, του χρόνου. Και έχει φροντίσει, μέσω του Συντάγματος που συνέταξε το 2008, να μην μπορέσει ποτέ να αναλάβει πρόεδρος η γυναίκα που αναμενόταν να κερδίσει χθες τη λαϊκή ψήφο. Στα 70 της χρόνια, ωστόσο, ένα τέταρτο του αιώνα αφότου ξεκίνησε τη δύσκολη και επίπονη μάχη της εναντίον της στρατιωτικής δικτατορίας στη Μιανμάρ, η νομπελίστρια Ειρήνης Αούνγκ Σαν Σου Κι βρίσκεται στις πύλες της εξουσίας.

Στις περιοχές της Μιανμάρ που πλήττονται από εθνοτική βία κάλπες δεν στήθηκαν χθες. Σύμφωνα λοιπόν με εκτιμήσεις ακτιβιστών, κάπου τέσσερα εκατ. άνθρωποι αποκλείστηκαν από την εκλογική διαδικασία. Ανάμεσά τους και οι περίπου ένα εκατ. Ροχίνγκια, μέλη της διωκόμενης μουσουλμανικής μειονότητας, που είναι ουσιαστικά απάτριδες στην ίδια τους τη γη. Οι κοινοβουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στη Μιανμάρ, ωστόσο, θεωρούνται οι πλέον ελεύθερες μετά το 1990, όταν το κόμμα της Σου Κι, ο Εθνικός Σύνδεσμος για τη Δημοκρατία (NLD), είχε αποσπάσει το 81% των κοινοβουλευτικών εδρών – οι στρατηγοί είχαν τότε αγνοήσει το αποτέλεσμα, εξαναγκάζοντας την επονομαζόμενη «Κυρία της Ρανγκούν» σε κατ’ οίκον περιορισμό για τα 15 από τα ακόλουθα 20 χρόνια.

ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΕΣ. Αυτή τη φορά, περίπου 10.000 διεθνείς εκλογικοί παρατηρητές προσκλήθηκαν να παρακολουθήσουν την εκλογική διαδικασία. Είδαν λιγοστές παρατυπίες και πολλούς ενθουσιασμένους ψηφοφόρους. Το μέλλον είναι αβέβαιο, για ένα κράτος που έζησε ωστόσο κάπου μισό αιώνα ως παρίας, αυτό ήταν το μεγαλύτερο βήμα που έχει κάνει στον επίπονο δρόμο από τη δικτατορία στη δημοκρατία. Τα αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν το νωρίτερο αύριο, αλλά όταν έκλεισαν χθες οι κάλπες έξω από το αρχηγείο του NLD χιλιάδες υποστηρικτές της Σου Κι ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς. Το ίδιο είχαν κάνει νωρίτερα και έξω από το εκλογικό τμήμα της Ρανγκούν, όπου πήγε η ίδια να ψηφίσει. Ο στρατός, όπως και η αποτελούμενη κατά κύριο λόγο από πρώην στρατιωτικούς κυβέρνηση που ανέλαβε την εξουσία μετά τις ανελεύθερες εκλογές του 2010, έχουν δεσμευτεί να σεβαστούν το εκλογικό αποτέλεσμα ακόμα και αν βγει πρώτο, όπως αναμένεται, το συγκεκριμένο κόμμα. Μένει να φανεί πάντως αν το NLD θα καταφέρει να αποσπάσει το 67% των εδρών που χρειάζεται ώστε να αποκτήσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία – και αν η Σου Κι θα μπορέσει πράγματι «να διευθύνει την κυβέρνηση», όπως διαβεβαίωσε, σε αυτή την περίπτωση.

ΤΑ ΕΜΠΟΔΙΑ. Το Σύνταγμα του 2008, που είναι κομμένο και ραμμένο εναντίον της, απαγορεύει σε οποιονδήποτε έχει παντρευτεί ή έχει αποκτήσει παιδιά με αλλοδαπό πολίτη να γίνει αρχηγός του κράτους. Είναι η περίπτωση της Σου Κι, χήρας βρετανού πολίτη με τον οποίο έχει αποκτήσει δύο παιδιά. «Θα είμαι πάνω από τον πρόεδρο» δήλωσε η ίδια. «Ποιον θα κατονομάσει λοιπόν ως υποψήφιο για τον θώκο;» αναρωτιόταν χθες η «Μοντ». «Η Σου Κι δεν έχει τη φήμη ανθρώπου που αφήνει σε άλλους τη δυνατότητα να αναρριχηθούν στο πλαίσιο ενός κόμματος στο οποίο ασκεί απόλυτη εξουσία. Κυκλοφορούν ένα σωρό φήμες, ακόμα και ότι μπορεί να προτείνει ως αρχηγό του κράτους τον προσωπικό γιατρό της».

Η 70χρονη Αούνγκ Σαν Σου Κι, που βραβεύτηκε με το Νομπέλ Ειρήνης το 1991, θεωρείται παγκόσμιο σύμβολο του αγώνα για δημοκρατία. Δέχεται εν τούτοις και κάποιες επικρίσεις – όπως για παράδειγμα, ότι σιωπά όσον αφορά τους διωγμούς που υφίσταται στη Μιανμάρ η μουσουλμανική μειονότητα των Ροχίνγκια.