«Εδώ ολοκλήρωσα ημιτελείς εργασίες»

Ηρθα σε αυτήν τη γειτονιά, που τότε βρισκόταν σε πλήρη εγκατάλειψη, παραμονές του μιλένιουμ, επειδή θεώρησα ότι δεν υπάρχει πιο ενδιαφέρουσα ιδέα να κάνω ατελιέ πάνω από ένα νεκροταφείο και μάλιστα αυτό του Κεραμεικού. Αλλωστε από τη στιγμή που εγκαταστάθηκα στον Κεραμεικό αγάπησα την Αθήνα, ίσως επειδή ταίριαζε στο θεσσαλονικιώτικο DNA μου.  Πριν μετατρέψω αυτόν τον χώρο σε σπίτι και ατελιέ, εδώ βρισκόταν μία από τις πιο παλιές ξυλαποθήκες της Αθήνας. Το προηγούμενο εργαστήριό μου ήταν στην οδό Στρατιωτικού Συνδέσμου και πιο πριν στη Μαυρομματαίων. Εχω αλλάξει πολλά στούντιο στη ζωή μου. Δεν θυμάμαι πια πόσα από τη Λάρισα, την πόλη όπου γεννήθηκα, στη Θεσσαλονίκη όπου σπούδασα, στο Παρίσι κι ύστερα στην Αθήνα. Την κάθοδο στην Αθήνα την είδα ως καταναγκαστική εγκατάσταση, αν και προέκυψε μέσα από ερωτική περιπέτεια, αφού ήρθε στη ζωή μου η Χαρούλα (σ.σ.: Αλεξίου) και ως σίφουνας με τράβηξε στην Αθήνα.  Το εργαστήριο για μένα είναι το παν. Είναι ο κόσμος μου. Με προσδιορίζει απόλυτα. Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου χωρίς αυτό, διότι μου είναι αδιανόητο ότι μπορεί να πάψω να δουλεύω. Θα σταματούσε η ζωή μου. Κάποτε μπορούσα να δουλέψω κι εκτός. Σήμερα η ηλικία μου και οι πρακτικές δυσκολίες δεν μου επιτρέπουν κάτι τέτοιο.

Δουλεύω σε όλο τον χώρο. Στο πατάρι σχεδιάζω και κάτω λερώνω. Τα λερωμένα πλαστικά πατώματα αποτελούν τα γκραφίτι μου. Και ως καλλιτέχνης που ξεκίνησε να ασχολείται με το γκραφίτι το 1968 διαφωνώ με τον τρόπο που γίνεται σήμερα. Γκραφίτι δεν είναι να κάνεις ζωγραφική στον δρόμο με τη λογική να μεταφέρεις την γκαλερί στον δρόμο, να κάνεις «ωραία» έργα. Γκραφίτι είναι να αξιοποιήσεις τον βιωμένο χώρο. Ενοχλούμαι με την ωραιοποίηση και την εισροή του στην γκαλερί. Το δημιουργικό λάθος μού δείχνει ότι το έργο είναι καλό. Εκεί υπάρχει το στοιχείο της ανατροπής της δεδομένης χειρονομίας, της δεδομένης αντίληψης για τα πράγματα. Το λάθος συμβαίνει ανεξέλεγκτα αλλά μπορεί να αναδειχθεί στην ουσία της τέχνης. Θυμίζει την κίνηση ενός παιδιού που μουντζουρώνει ένα χαρτί και επαναλαμβάνει την κίνηση που προέκυψε τυχαία επειδή γοητεύεται από αυτή. Ενδιαφέρον υπάρχει από τη στιγμή που από λάθος συνήθως σου διαφεύγει ο εαυτός σου και εντυπωσιάζεσαι κι ο ίδιος πώς είναι δυνατόν από μια αναμενόμενη χειρονομία να σου προκύπτει μια διαφορετική. Με εντυπωσιάζει το μη προβλεπόμενο.

Το λάθος θα προκαλέσει νέο λάθος και μόνο έτσι κάνεις βήματα, ανοίγματα. Ανακαλύπτεις τον εαυτό σου έτσι. Αν είσαι ο καλός μαθητής που ακολουθεί τη νόρμα, δεν πρόκειται να κάνεις κανένα βήμα.  Εχω καταστρέψει πάρα πολλά έργα, αλλά ο διάλογος συνολικά με τη δουλειά μου με καθορίζει και με το στοιχείο της επανάληψης. Πιστεύω στην αέναη σχέση. Βλέπω σχέδιά μου και επανέρχομαι διότι αυτά που έπαιξαν κάποτε έναν ρόλο ουσιαστικό είναι διαρκώς παρόντα. Η καταστροφή είναι δεδομένη για να πας παρακάτω, όμως ανακαλύπτεις παράλληλα αξίες που δεν είχες ανακαλύψει τη στιγμή που είχαν συμβεί, κι είναι τα ανοίγματα της δουλειάς σου. Φαίνονται στην αρχή επιπόλαια, αλλά είναι αποτελέσματα βιωμάτων που δεν σε εγκαταλείπουν.  Το ατελιέ της ζωής μου είναι αυτό και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, διότι η ψυχή του είναι η γυναίκα μου η Αννα. Εξάλλου σε τούτον εδώ τον χώρο επεξεργάζομαι τη βιωμένη γνώση που απέκτησα στη Θεσσαλονίκη και στο Παρίσι. Η περιπέτεια της διαρκούς μετατόπισης που είχα στα νιάτα μου δεν μου επέτρεπε να ολοκληρώσω ενότητες. Οταν επέστρεψα από το Παρίσι, επειδή αισθάνθηκα ότι η συγκεκριμένη πόλη είχε δει τα πάντα και δεν με είχε ανάγκη στον βαθμό που με είχε ανάγκη αυτός ο τόπος, αισθάνθηκα την ανάγκη του μεθοδικά οργανωμένου στούντιο στον τόπο μου για να επεξεργαστώ και να διαχειριστώ σωστά τις εμπειρίες ζωής. Χρειαζόμουν κάπου να σταθώ. Εδώ ήρθα με έναν σωρό ντοσιέ γεμάτα ημιτελείς εργασίες – που είχα αφήσει στη μέση με τη λογική τού «έχουμε καιρό» – και τις ολοκλήρωσα.