Ασφαλιστικό: Βαθύ νυστέρι στις συντάξεις και στο βάθος φόρος

Κλειδώνει και ανακοινώνεται το επόμενο δεκαήμερο η κυβερνητική πρόταση για το νέο Ασφαλιστικό, η οποία θα επιφέρει μειώσεις στις παλιές και νέες συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ, ενώ στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης έχει τεθεί ακόμη και το ενδεχόμενο επιβολής φόρου για τη χρηματοδότηση του συστήματος.

Το θέμα των συντάξεων συζητήθηκε και στη χθεσινή συνάντηση που είχε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις με τον Γιώργο Κατρούγκαλο. 

Ο υπουργός Εργασίας δήλωσε πως έχουμε δεσμευτεί για μια μεταρρύθμιση και αποκάλυψε ότι έθεσε στον αντιπρόεδρο της Κομισιόν το ζήτημα «ο δημοσιονομικός στόχος να μην επιτευχθεί με μείωση συντάξεων, αλλά με εισαγωγή άλλων πόρων στο σύστημα», θέμα για το οποίο δεν υπήρξε κατάληξη.

Η δήλωση αυτή επανέφερε το προσκήνιο σενάρια για την επιβολή φορολογίας – παράλληλα με τις περικοπές στις συντάξεις -, τα οποία πρώτος είχε αναδείξει, την περασμένη εβδομάδα, με δηλώσεις του περί έκτακτης εισφοράς σε επαγγελματίες ο αρμόδιος υφυπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Σύμφωνα με τον Γιώργο Κατρούγκαλο, το νομοσχέδιο θα κατατεθεί στη Βουλή εντός του Νοεμβρίου.

Ηδη, όπως δήλωσε, έλαβε από τους εκπροσώπους των θεσμών τις πρώτες εκτιμήσεις των μειώσεων και μια αρχική «ποσοστικοποίηση» από τις προτεινόμενες αλλαγές, ενώ και κλιμάκιο του ILO που βρίσκεται στην Αθήνα δουλεύει επάνω στα στοιχεία. Κυβέρνηση και θεσμοί έχουν ήδη επαφές για τις γενικές αρχές του νέου συνταξιοδοτικού μαζί με τα σενάρια για την «ποσοστικοποίηση» των μέτρων που πρέπει να ληφθούν για να εξοικονομηθούν κονδύλια στο 1,9% του ΑΕΠ ή 3,5 δισ. ευρώ (σ.σ. 11% των σημερινών δαπανών) από φέτος μέχρι το 2018.

Το κυβερνητικό σχέδιο για το Ασφαλιστικό – το οποίο θα τεθεί προς έγκριση από τους θεσμούς – προβλέπει τα εξής:

1. Επαναϋπολογισμό όλων των συντάξεων με βάση το εισόδημα, με χαμηλά ποσοστά αναπλήρωσης στους υψηλούς μισθούς και υψηλά ποσοστά αναπλήρωσης στους χαμηλούς μισθούς. Ο επαναϋπολογισμός θα αφορά όχι μόνο τις μελλοντικές αλλά και τις σημερινές συντάξεις. Οι περικοπές θα κινούνται μεταξύ 700 και 900 εκατ. ευρώ. Πλήγμα από τον επαναϋπολογισμό θα δεχτούν κυρίως οι καταβαλλόμενες πολλαπλές συντάξεις, οι συντάξεις ΔΕΚΟ, τραπεζών, γιατρών και μηχανικών, αλλά και μεγάλες κατηγορίες συντάξεων του ΙΚΑ και του πρώην ΤΕΒΕ. 
Τα χαμηλά ποσοστά αναπλήρωσης στους υψηλούς μισθούς ενδέχεται να οδηγήσουν σε μειώσεις ακόμα έως 30%. Για τα ποσά ώς 1.000 ευρώ το ποσοστό αναπλήρωσης θα παραμείνει στο 75% ώστε να μην υπάρχουν μειώσεις. Από τα 1.000 ώς τα 1.500 ευρώ το ποσοστό όμως θα πέσει και θα είναι πιθανότατα κοντά στο 65%, ενώ ακόμη πιο κάτω, κοντά στο 55%, θα είναι το ποσοστό αναπλήρωσης για ποσά άνω των 1.500 ευρώ, γεγονός που θα σημάνει μεγάλες μειώσεις για δημοσίους υπαλλήλους και ειδικά για υπαλλήλους ΔΕΚΟ και τραπεζών. Tονίζεται ότι στους ήδη συνταξιούχους είχαν ισχύσει υψηλά ποσοστά αναπλήρωσης, όπως για παράδειγμα ποσοστό 116% σε ΔΕΚΟ και τράπεζες, από 80% έως 100% στο Δημόσιο και στο ΙΚΑ. Ωστόσο, μια σειρά περικοπών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια έχει ρίξει τα ποσοστά αυτά στο 55% έως 85%.

2. Καθιερώνεται η εθνική σύνταξη, μια σύνταξη που θα είναι και η μόνη που θα εγγυάται το κράτος και θα υπολογίζεται στο 60% του μέσου εισοδήματος, ποσοστό που μεταφράζεται σήμερα στα 390 ευρώ. Θα είναι κοινή για όλους, θα καταβάλλεται σε όσους έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης και θα χρηματοδοτείται από τη γενική φορολογία, ενώ θα συμπληρώνεται από την ανταποδοτική σύνταξη βάσει των εισφορών του εργαζομένου και του εργοδότη.

3. Ιδρύεται ένας ενιαίος ασφαλιστικός φορέας με ενιαίους κανόνες λειτουργίας και παροχές για όλους τους ασφαλισμένους (στα πρότυπα του ΙΚΑ). Αυτόνομος εξετάζεται να διατηρηθεί και ο ΟΓΑ, με μειώσεις όμως στις καταβαλλόμενες βασικές συντάξεις και αυξήσεις εισφορών.

4. Προβλέπεται ενσωμάτωση της επικουρικής σύνταξης στην κύρια σύνταξη.

5. Για τις πολλαπλές καταβαλλόμενες συντάξεις εξ ιδίου δικαιώματος ή και λόγω χηρείας, το σενάριο που σχεδιάζει το υπουργείο Εργασίας προβλέπει νέο χαμηλότερο πλαφόν στα 2.000 ευρώ (αντί των 3.360 ευρώ σήμερα).

6. Μελετάται η αύξηση των εργοδοτικών εισφορών ώστε να είναι μικρότερες οι μειώσεις στις συντάξεις.