Θρίαμβος των ευρωσκεπτικιστών

Το συντηρητικό, λαϊκιστικό και ευρωσκεπτικιστικό Κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης ήρθε πρώτο, σύμφωνα με τα έξιτ πολ, στις χθεσινές βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Πολωνία – με το 39,16% των ψήφων που εξασφαλίζει και με το οποίο θα μπορέσει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση αναμένεται να προκαλέσει μεγάλες αλλαγές όχι μόνο στην έκτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης αλλά και στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, ο οποίος πρόσφατα δήλωσε πως «δεν θέλουμε πρόσφυγες στη χώρα μας διότι μεταφέρουν ασθένειες», δεν διάκειται ευνοϊκά προς την ΕΕ, υποστηρίζει μια πιο σκληρή στάση του ΝΑΤΟ απέναντι στη Μόσχα και αντιτίθεται στην ένταξη  στην ευρωζώνη στο άμεσο μέλλον.

Οι δημοσκοπήσεις είχαν προβλέψει ότι το μέχρι σήμερα κυβερνών κόμμα Πλατφόρμα Πολιτών της πρωθυπουργού Εύα Κόπατς θα έρθει στη δεύτερη θέση έπειτα από οκτώ χρόνια στην εξουσία. Οπερ και εγένετο – συγκέντρωσε ποσοστό 23,4%. Στην πολωνική Βουλή κατόρθωσαν να μπουν και άλλα κόμματα, περνώντας το όριο του 5%. Μεταξύ αυτών το Κούκιτς 15, δημιούργημα του πρώην ροκ σταρ της Πολωνίας Πάβελ Κούκιτς ο οποίος στις προεδρικές εκλογές του περασμένου Μαΐου είχε κάνει την έκπληξη συγκεντρώνοντας 21% των ψήφων και μιλώντας για «μια Πολωνία που είναι αποικία ξένων κυβερνήσεων». Χθες το κόμμα του Κούκιτς ήρθε τρίτο με 9% και θέλει να φορολογήσει τους «γκάνγκστερ των τραπεζών».

Η Πολωνία ήταν η μόνη χώρα-μέλος της ΕΕ που απέφυγε την ύφεση και παραμένει μια από τις πιο γοργά αναπτυσσόμενες χώρες της Ευρώπης. Ομως και εκεί υπάρχουν μεγάλες ομάδες πολιτών που ζουν στη φτώχεια. Στα στρώματα που δεν έχουν επωφεληθεί από την ανάπτυξη απευθύνεται το Κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης με πρόεδρο τον Κατσίνσκι, δίδυμο αδελφό του άλλοτε προέδρου της χώρας Λεχ Κατσίνσκι που σκοτώθηκε πριν πέντε χρόνια σε αεροπορικό δυστύχημα. Υποψήφια για την πρωθυπουργία εκ μέρους του δεξιού λαϊκιστικού αυτού κόμματος είναι η Μπεάτα Σίντλο, μια 52χρονη πολιτικός, κόρη ανθρακωρύχου, σχετικά δημοφιλής στους συμπατριώτες της. Της έχουν δώσει το παρατσούκλι «σιδηρά κυρία» παρότι το στυλ της θυμίζει περισσότερο τη Μαρίν Λεπέν του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου της Γαλλίας παρά τη Μάργκαρετ Θάτσερ. Ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, πρόεδρος και ουσιαστικός ηγέτης του κόμματος,  γνωστός για τα καυστικά σχόλιά του που στερούνται κομψότητας, δεν είναι καθόλου δημοφιλής στους Πολωνούς που τον κρίνουν αρνητικά σε ποσοστό 62% – γι’ αυτό και ο ίδιος πρότεινε ως πρωθυπουργό τη Σίντλο. Εκείνος υποσχέθηκε ότι θα αυξηθούν οι δημόσιες δαπάνες για τους φτωχούς, το κατώτατο ωρομίσθιο στα 12 ζλότι (2,8 ευρώ), θα μειωθεί το όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση και θα επιβληθεί βαρύτερη φορολογία στις τράπεζες.

Καίριο ρόλο στο εκλογικό αποτέλεσμα έπαιξε η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία της Πολωνίας που υποστήριξε το Κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης. Αυτό σε συνδυασμό με την έντονη κριτική προς την ΕΕ και τις Βρυξέλλες που ασκεί η ηγεσία του κόμματος, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για το μέλλον της χώρας στην ΕΕ. Πολλοί Πολωνοί στις δημοσκοπήσεις εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην πολιτική και τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών, ιδιαίτερα οι αγρότες. Σύμφωνα με τους αναλυτές, πολλά χωριά στις αγροτικές περιφέρειες υπερψηφίζουν με συντριπτικά ποσοστά το Κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης.

Σαφές μήνυμα
Είναι η πρώτη φορά μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού το 1989 που ένα κόμμα αποκτά την απόλυτη πλειοψηφία στην Κάτω Βουλή. Παρά την οικονομική ανάπτυξη, οι Πολωνοί με την ψήφο τους χθες έστειλαν μήνυμα ότι θέλουν πιο σκληρή πολιτική απέναντι στη Ρωσία και καλούν να γυρίσουν πίσω οι περίπου δύο εκατ. νέοι οικονομικοί μετανάστες στην Ευρώπη.