Περικοπές-σοκ στις συντάξεις – Ολο το πόρισμα της επιτροπής

Ανατροπές – σοκ στο Ασφαλιστικό, με περικοπές μέσω της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων, ακόμη και τη χορήγηση της βασικής σύνταξης με εισοδηματικά κριτήρια, προτείνει το πόρισμα της επιτροπής σοφών. Το πόρισμα παραδόθηκε την Πέμπτη στην ηγεσία του υπουργείου Εργασίας προκειμένου να αρχίσει ο διάλογος για τη ριζική αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος. Η βασική σύνταξη προτείνεται να συνδέεται με τα εισοδήματα από ενοίκια, μερίσματα, επενδύσεις και καταθέσεις.

Η πρόταση προβλέπει ενιαίους κανόνες για τον υπολογισμό των συντάξεων (που θα οδηγήσουν σε μειώσεις) μαζί με την ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων. Οι ενιαίοι κανόνες για παλιούς και νέους ασφαλισμένους είναι μια αλλαγή που θα επιφέρει ένα μειωμένο κοινό ποσοστό αναπλήρωσης για όλους τους συνταξιούχους και συνεπώς έμμεση περικοπή των συντάξεων.

Η δομή της νέας σύνταξης προτείνεται να βασίζεται στις εισφορές του ασφαλισμένου (αναλογική), τακτοποιημένες σε ατομικές μερίδες με βάση κανόνες νοητής κεφαλαιοποίησης, μαζί με τη βασική σύνταξη των 360 ευρώ που θα χορηγείται στα 67 με εισοδηματικά κριτήρια, ενώ θα δίνεται η δυνατότητα συμπληρωματικών παροχών από επαγγελματικά ταμεία και την ιδιωτική ασφάλιση. 

Για την επικουρική σύνταξη υποβλήθηκαν δύο προτάσεις: α) να ενσωματωθεί στην κύρια με στόχο να εξαερωθεί σε λίγα χρόνια καθώς καταργείται η χρηματοδότηση των επικουρικών ταμείων από το ΑΚΑΓΕ, β) να παραμείνει το ενιαίο επικουρικό ταμείο με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Δηλαδή το αναδιανεμητικό σύστημα που ίσχυε έως τώρα να μετατραπεί σε κεφαλαιοποιητικό.

Επίσης προτείνεται οι εισφορές να προσαρμοστούν στα πρότυπα του ΙΚΑ. Αυτό σημαίνει ότι σε άλλες περιπτώσεις θα αυξηθούν (π.χ. ΟΓΑ) και σε άλλες θα μειωθούν (ΔΕΚΟ). Στον ΟΑΕΕ οι εισφορές θα συνδεθούν με το πραγματικό εισόδημα (τζίρος).

Το νέο σύστημα με τις ατομικές μερίδες θα εφαρμοστεί για τους πρωτοασφαλιζόμενους από την 1/1/2016, θα προβλέπει μειωμένους συντελεστές υπολογισμού των συντάξεων και θα οδηγεί σε χαμηλότερες συντάξεις. Μέχρις ότου ωριμάσει το νέο σύστημα και να μπορεί να αποδώσει την εξοικονόμηση που απαιτείται, θα υπάρξει μεταβατική περίοδος 5-10 χρόνων κατά την οποία θα εφαρμοστεί για τους παλαιότερους ασφαλισμένους ο τρόπος υπολογισμού που προέβλεπε ο νόμος Σιούφα του 1992, με χαμηλότερους όμως συντελεστές. Δηλαδή από 70% που είναι το ποσοστό αναπλήρωσης στην 35ετία να συρρικνωθεί στο 55%.

Μία από τις βασικές ανατροπές αφορά την εγγυημένη, βασική σύνταξη των 360 ευρώ καθώς, σύμφωνα με την πρόταση, η βασική σύνταξη που θα απονέμεται θα συνδέεται με την περιουσία, δηλαδή θα συνυπολογίζονται εισοδήματα από ενοίκια, μερίσματα, επενδύσεις και καταθέσεις, που θα μειώνουν τη σύνταξη και ατομικά και οικογενειακά. Ετσι, τα 360 ευρώ σύνταξη θα είναι εγγυημένα μόνο για τους φτωχότερους (και όταν συμπληρώσουν τα 67 τους χρόνια), καθώς όσο μεγαλύτερο είναι το εισόδημα τόσο μικρότερη θα είναι η βασική σύνταξη, η οποία μπορεί να καταλήγει και σε μηδέν ευρώ για τους πλούσιους, μοντέλο που προσομοιάζει με αυτό που ισχύει στην Αυστραλία.

ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ. Στο μεταξύ, οι ασφαλισμένοι σε φορείς κύριας ασφάλισης ή στο Δημόσιο, οι οποίοι βγαίνουν στη σύνταξη από την 1/9/2015 και μετά, θα συνταξιοδοτούνται με βάση τις ρυθμίσεις του νόμου Λοβέρδου – Κουτρουμάνη (3865/2010) σε ό,τι αφορά τα όρια ηλικίας και το ύψος της σύνταξης, ακόμη και αν έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα πριν από την 1η Ιανουαρίου του 2015. Αυτό προβλέπει νομοτεχνική βελτίωση την οποία ενέταξε στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο για τα προαπαιτούμενα ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κατρούγκαλος. «Στόχος μας είναι να εφαρμόσουμε την απόλυτη ταυτότητα κανόνων στους συνταξιούχους του Δημοσίου και του δημόσιου τομέα» ανέφερε ο υπουργός. Στην αρχική διατύπωση η διάταξη περιελάμβανε «όσους είχαν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μετά την 1η Ιανουαρίου του 2015». Στο εξής περιλαμβάνει και «όσους έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως και την 31η Δεκεμβρίου 2014, αρκεί η συνταξιοδότησή τους να αρχίζει από την 1η Σεπτεμβρίου του 2015 και μετά».

Ενοποιήσεις Ταμείων
Οι προτάσεις της επιτροπής σοφών στο Ασφαλιστικό οδηγούν σε ενοποιήσεις Ταμείων. Ειδικότερα προτείνεται:
– Είτε να δημιουργηθεί ένα Ταμείο-μαμούθ για δημοσίους και ιδιωτικούς υπαλλήλους, για αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες
– Είτε να δημιουργηθούν τρία υπερ-Ταμεία: ένα Ταμείο για εργαζομένους σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ένα Ταμείο για ελεύθερους επαγγελματίες, δηλαδή γιατρούς, μηχανικούς, δικηγόρους, εμπόρους, βιοτέχνες και ένα Ταμείο για τους αγρότες.