Ενας ήρεμος επαναστάτης: αυτό είναι κατά κοινή ομολογία το προφίλ του Ανδρέα Ξανθού. Ο χαρακτηρισμός μπορεί να ακούγεται αντιφατικός, αλλά ο νέος υπουργός Υγείας έχει δύο πρόσωπα: έμπειρος συνδικαλιστής με πύρινο λόγο, αλλά και άνθρωπος χαμηλών τόνων που φαίνεται να έχει αλλεργική προδιάθεση στην προβολή.
Μικροβιολόγος στο επάγγελμα, ήταν πάντα ταγμένος στη δημόσια περίθαλψη. Εξού και ποτέ δεν πήρε μεταγραφή στον ιδιωτικό τομέα, εκπροσωπώντας επί 12 χρόνια την Ενωση Γιατρών ΕΣΥ Ρεθύμνου. Ενδεικτικό είναι ότι συμμετείχε ενεργά στην ίδρυση του Εθελοντικού Ιατρείου Κοινωνικής Αλληλεγγύης που λειτουργεί στο Ρέθυμνο από το 2008.
Με την ορμή του πρωτάρη, όταν πάτησε το πόδι του στην οδό Αριστοτέλους για πρώτη φορά – τον περασμένο Ιανουάριο ως αναπληρωτής υπουργός Υγείας – μιλούσε με πάθος για τις αλλαγές που θα έφερναν ανακούφιση στους πολίτες, στους ανασφάλιστους, στα νοσοκομεία.
Με τον ίδιο ενθουσιασμό ανέλυε τις απόψεις του λίγα λεπτά αργότερα σε δημοσιογράφους. Ο γιαννιώτης καθηγητής Ψυχιατρικής, Χρήστος Μαντάς, ήταν αυτός που ανέλαβε τον άχαρο ρόλο του «κόφτη».
Στους επτά μήνες των διαπραγματεύσεων με τους εταίρους και του στενού περιθωρίου για πολιτικές τομές, δικαιώθηκε ουσιαστικά μόνον σε ό,τι αφορά την κατάργηση του εισιτηρίου των 5 ευρώ. Η απόφαση που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις αρχές του περασμένου Απριλίου φέρει τη δική του υπογραφή. Σημειωτέον δε ότι από το 2011, όταν ακόμη δρούσε ως συνδικαλιστής στον ιατρικό κόσμο, είχε αντιδράσει έντονα για το μνημονιακό χαράτσι, καλώντας τους πολίτες να μην πληρώνουν.
Σήμερα, ως υπουργός Υγείας έχει να αντιμετωπίσει μεταξύ άλλων και αυτό το πρόβλημα: οι εταίροι χαρακτήρισαν την εν λόγω απόφαση μονομερή ενέργεια, με τον σκληρό Τζουζέπε Καρόνε να ζητεί την άμεση κατάργησή της. Ο Ανδρέας Ξανθός για να είναι… μονομερώς συνεπής θα πρέπει στην καλύτερη των περιπτώσεων να εμφανίσει ισοδύναμα μέτρα.
Σε κάθε περίπτωση η νέα κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ φαίνεται να επιβράβευσε τη στάση και τα έργα του μικροβιολόγου – συνδικαλιστή, αναβαθμίζοντάς τον από αναπληρωτή σε υπουργό Υγείας. Ή μήπως όχι;
Η απάντηση βρίσκεται κάπου στη μέση, δεδομένου ότι στα παρασκήνια του σχηματισμού κυβέρνησης εκτυλίχθηκε μια άλλη, με υψηλό βαθμό πολυπλοκότητας, ιστορία: ο πρώην υπουργός Υγείας, Παναγιώτης Κουρουμπλής, είχε σπεύσει να δώσει τελεσίγραφο και μάλιστα δημοσίως, «ή το υπουργείο Υγείας ή τίποτα».
Σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος φέρεται να άσκησε και αυτός βέτο στην εκ νέου υπουργοποίηση του Παναγιώτη Κουρουμπλή στο υπουργείο Υγείας.
Ο «Μικροπολιτικός» των «ΝΕΩΝ» της περασμένης Τετάρτης έριξε φως στο θολό τοπίο όταν έγραψε: «Το δεδομένο στην ιστορία ήταν ότι ήθελε να μετακινήσει από εκεί τον Παναγιώτη Κουρουμπλή. Προς Θεού, όχι για λόγους ικανοτήτων ή εντιμότητας, αλλά – πώς να το πω τώρα… Ως ευάλωτο στις πιέσεις των συντεχνιών».
Πάντως, πριν κλειδώσει (δημοσιογραφικά) το τηλεφώνημα του Αλέξη Τσίπρα προς τον Ανδρέα Ξανθό, ο Πρωθυπουργός και οι συνεργάτες του προσπαθούσαν να «ψήσουν» την Ολγα Γεροβασίλη, ακτινοδιαγνώστρια, να αναλάβει την ηλεκτρική καρέκλα της Αριστοτέλους. Εκείνη, ωστόσο, επέλεξε να παραμείνει στα γνωστά, παλιά λημέρια της – στο πόστο δηλαδή της κυβερνητικής εκπροσώπου.
Χαρακτηριστικό του Ανδρέα Ξανθού είναι η ευθύτητα στον λόγο του. Ως αναπληρωτής υπουργός Υγείας είχε κάνει λόγο για σχέδιο «έκτακτης ανάγκης» για την ενίσχυση των νοσοκομείων, ενώ ανέδειξε το πρόβλημα της μη καταβολής των δεδουλευμένων στους εργαζομένους στο ΕΣΥ.
Επιπλέον, και αναφερόμενος στην ανάγκη αλλαγής διοικητών, μίλησε για ένα νέο σύστημα επιλογής, βάσει του οποίου η κοινωνία και όχι η ηγεσία του υπουργείου θα είχε τον πρώτο λόγο. Το «ήθος», η «αξιοκρατία», η «δικαιοσύνη», η «αλληλεγγύη», η «ανακούφιση των πολιτών και κυρίως των αδύναμων» είναι μερικές από τις συνήθεις φράσεις του.
Κατά την ανάληψη των καθηκόντων του ως υπουργού Υγείας, στο λεξιλόγιο προστέθηκε ένας ακόμη, ξενόγλωσσος, όρος: το «restart». Οπως τόνισε κατά την τελετή παράδοσης – παραλαβής, «η κοινωνία έδωσε μια ευκαιρία στην κυβέρνηση αυτή να κάνει restart. Να κάνει επανεκκίνηση με πιο σταθερό δημοσιονομικό περιβάλλον σε όλα τα επίπεδα. Από την οικονομία μέχρι τη δημόσια διοίκηση και τη λειτουργία των θεσμών».
Χωρίς περιστροφές επεσήμανε ότι η εντολή αυτή «εμπεριέχει μεγάλη δόση σκεπτικισμού, απαιτήσεων και κριτικής». Παράλληλα παραδέχθηκε ότι το σύστημα Υγείας βρίσκεται «σε συνεχή κίνδυνο μπλακάουτ».
Παρά το βαρύ χαρτοφυλάκιο, ο Ανδρέας Ξανθός κρύβει δύο άσους στο μανίκι του: έχει βαθιά γνώση για το σύστημα Υγείας, τις ελλείψεις, αλλά και τα δυνατά σημεία του τα οποία είναι στο χέρι του να αξιοποιήσει. Παράλληλα, είναι «παιδί» του ΕΣΥ και άρα η ανοχή μεγάλης μερίδας των συναδέλφων γιατρών είναι δεδομένη (τουλάχιστον το πρώτο διάστημα).
«Πώς θα συμβιώσουν στο υπουργείο Υγείας;»: αυτό ήταν το ερώτημα που γεννήθηκε αμέσως μετά τη σαρωτική τοποθέτηση του νέου αναπληρωτή υπουργού Υγείας Παύλου Πολάκη κατά την τελετή παράδοσης – παραλαβής. Ο σφακιανός χειρουργός-εντατικολόγος έκανε δυναμική είσοδο, ανεβάζοντας τον επικοινωνιακό πήχη ψηλά και κλέβοντας την παράσταση.
Είπε: Θα έρθει ο καιρός…
(σε συνάδελφό του, με τον οποίο συμμετείχε στις διαδηλώσεις το 2001 στη Γένοβα, εννοώντας ότι περιμένει μια αριστερή κυβέρνηση)
Είπαν γι’ αυτόν: Βρίσκεται στον δρόμο του αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη πάντα με σεμνότητα, συνέπεια και λόγια μετρημένα
Ενωση Γιατρών ΕΣΥ Ρεθύμνου