Σάκης Παπαδημητρίου: Απόψε αυτοσχεδιάζουμε

«Ποτέ δεν βάζω τη λέξη τζαζ σε ό,τι κάνω. Στις αφίσες γράφω αυτοσχεδιαζόμενη μουσική ή ένα ποίημα». Καλό ξεκίνημα για μια κουβέντα με τον Σάκη Παπαδημητρίου, το όνομα του οποίου στην άγραφη μουσική εγκυκλοπαίδεια είναι ένα εκτενές λήμμα κάτω από τη μεγάλη της τζαζ σχολή. Αρκεί ίσως ως υπόμνηση ότι ως πιανίστας στα τέλη της δεκαετίας του 1970 συνυπέγραφε με τον σαξοφωνίστα Φλώρο Φλωρίδη το ιστορικό πλέον άλμπουμ «Αυτοσχεδιάζοντας στου Μπαράκου». «Εντάξει, πολλοί νομίζουν ότι έχω κάνει πάμπολλες σπουδές στην Αμερική, στο εξωτερικό ή κι εγώ δεν ξέρω πού αλλού. Αυτοδίδακτος είμαι. Τι χρειάζεται για να γίνεις μουσικός; Παιδεία». Η μεγαλύτερη απόδειξη των όσων ισχυρίζεται είναι η ίδια η καλλιτεχνική του διαδρομή.

Ο καταγεγραμμένος πια Θεσσαλονικιός – που γεννήθηκε στο Αίγιο – έχει δηλώσει ότι το καλλιτεχνικό ιδίωμά του προέρχεται από μια μείξη θεάτρου, χορού, εικαστικών, βίντεο αρτ και κινηματογράφου. Η πορεία του ξετυλίγεται μέσα σε πέντε δεκαετίες μέσω διαφορετικών ιδιοτήτων: πιανίστας, συνθέτης, λογοτέχνης, δάσκαλος μουσικής, ραδιοφωνικός παραγωγός, αρθρογράφος (τα κομμάτια στη στήλη «Τζαζ και λογοτεχνία» στο περιοδικό «Jazz & Τζαζ» έχουν αφήσει εποχή). Είναι σε αυτή την τελευταία ιδιότητά του, μάλιστα, που αποδίδει την ταύτιση του ονόματός του με την τζαζ. «Το 1960, όταν ήμουν στο τρίτο έτος της Νομικής, δημοσίευσα στη “Διαγώνιο” σε τρεις συνέχειες ένα άρθρο με τίτλο “Μικρή εισαγωγή στην τζαζ”. Εκανα και άλλες συγγραφικές απόπειρες διερευνώντας ποια είναι τα απαραίτητα χαρακτηριστικά του είδους».

ΜΟΥΣΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ. Μέχρι σήμερα επιμένει ότι τζαζ δεν είναι κάτι όσιο και ιερό, ώστε να μην επιτρέπει τα δάνεια από διαφορετικά μουσικά είδη για να γεννηθεί κάτι καινούργιο. «Κάποτε ήταν πολύ αυστηρά τα όρια. Ευτυχώς όχι πια. Είναι ωραίο να παίρνεις κάτι από την κλασική μουσική, κάτι από την παραδοσιακή και κάτι από την τζαζ». Είναι ο μόνος δρόμος για να μπορέσει να βρει ο δημιουργός γόνιμο έδαφος και να αφήσει τη δική του στάμπα. Σε αυτό το σημείο ανακαλεί τον αγαπημένο του Ταρκόφσκι για να κάνει πιο ευκρινή την τοποθέτησή του: «Πρέπει να έχουμε εμπιστοσύνη στο αυθόρμητο εφόσον είναι εντάξει απέναντι στην καλλιτεχνική ηθική μας». Και κάπου εκεί βάζουμε στη συζήτηση τα βιβλία του Ερικ Χόμπσμπομ «Η σκηνή της τζαζ» και «Ξεχωριστοί άνθρωποι». Ο ενθουσιασμός του δίνει νέα ώθηση στη συζήτηση, την οποία κρατάμε σαν αστερίσκο για το μέλλον.

info
«Πρώτη κίνηση», αίθουσα δοκιμών της ΚΟΘ, 29/9 στις 21.00. Τραγούδι Γεωργία Συλλαίου, κρουστά Χρήστος Γερμένογλου, κοντραμπάσο Πέτρος Δαμιανίδης, σαξόφωνο και μπάσο κλαρινέτο Ξενοφών Αδάμογλου, σαξόφωνο και όμποε Δημήτρης Τσέλιος. Εισιτήριο: 10 ευρώ