Βρέχει φόρους για τα μεσαία εισοδήματα

Μέχρι το τέλος του έτους οι φορολογικές επιβαρύνσεις είναι μεγάλες αλλά προδιαγεγραμμένες. Ο ΕΝΦΙΑ, ο οποίος θα χτυπήσει την πόρτα 6,1 εκατομμυρίων ιδιοκτητών ακινήτων στα μέσα Οκτωβρίου, οι δόσεις του φόρου εισοδήματος και τα νέα εκκαθαριστικά με τις αυξημένες προκαταβολές φόρου για επιχειρήσεις, αγρότες και υποχρέους σε φόρο πολυτελούς διαβίωσης, τα τέλη κυκλοφορίας και ό,τι έχει μείνει απλήρωτο τους προηγούμενους μήνες. Βαρύς λογαριασμός, αλλά γνωστός.

Οι ανατροπές, με μεγάλες επιβαρύνσεις για πολλούς, αναμένονται από τον Νοέμβριο με νέο φορολογικό νομοσχέδιο το οποίο θα φέρνει τα πάνω κάτω από το επόμενο έτος. Από την 1η Ιανουαρίου του 2016, όπως όλα δείχνουν, τίποτα δεν θα θυμίζει τα ισχύοντα στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων. Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο ενοποίησης των τριών διαφορετικών κλιμάκων που ισχύουν σήμερα για εισοδήματα από μισθούς – συντάξεις, ελευθέρια επαγγέλματα (στα οποία το Μνημόνιο εντάσσει φορολογικά και τους αγρότες) και ενοίκια ενώ προετοιμάζεται να βάλει στο μικροσκόπιο όλες τις εναπομείνασες φοροαπαλλαγές (κυρίως για τις επιχειρήσεις). Μνημονιακές δεσμεύσεις, για τις οποίες έρχεται η ώρα της υλοποίησης.

ΟΙ ΕΧΟΝΤΕΣ. Το σύνθημα της κυβέρνησης, όπως εκφράστηκε χθες από τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο, είναι «να μαζέψουμε χρήματα από αυτούς που έχουν» και το μεγάλο ζητούμενο είναι αρχικά να προσδιοριστεί η διαχωριστική γραμμή των εχόντων από τους μη έχοντες. Αν, όπως θεωρείται πιθανό, η κυβέρνηση ακολουθήσει τη συνταγή επιβαρύνσεων της έκτακτης εισφοράς, στην οποία η διαχωριστική γραμμή τέθηκε στα 30.000 ευρώ, τότε οι έχοντες χαμηλότερα εισοδήματα μπορούν να ελπίζουν τουλάχιστον σε αμετάβλητες επιβαρύνσεις. Για την πάλαι ποτέ μεσαία τάξη των σήμερα 30.000 ευρώ, όλα δείχνουν αύξηση των φορολογικών επιβαρύνσεων για να βγει ο λογαριασμός του Μνημονίου και να προκύψουν κάποιες δυνατότητες ελαφρύνσεων στα πολύ χαμηλά εισοδηματικά κλιμάκια.

OI AΓΡΟΤΕΣ και όσοι εισπράττουν εισοδήματα από ενοίκια βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των επερχόμενων επιβαρύνσεων ενώ μεγάλο ερωτηματικό αποτελεί η έκτακτη εισφορά, την οποία οι δανειστές έχουν απαιτήσει να ενσωματωθεί στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος. Εχει περιληφθεί άλλωστε και σχετική πρόβλεψη στο Μνημόνιο.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, για να μην υπάρξει απώλεια εσόδων, ο ανώτερος φορολογικός συντελεστής ο οποίος ανέρχεται σήμερα σε 42% (για εισοδήματα άνω τω 42.000 ευρώ), θα ανέβει με μαθηματική βεβαιότητα τουλάχιστον στο 45%.

Γράφουν – σβήνουν.

Σε υπηρεσιακό επίπεδο, η προετοιμασία των φορολογικών αλλαγών ήδη έχει αρχίσει από τη θητεία της υπηρεσιακής κυβέρνησης. Ο απερχόμενος υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών και νυν αναπληρωτής υπουργός Γιώργος Χουλιαράκης δήλωσε χθες πως έχει ήδη αρχίσει η επεξεργασία προτάσεων «για την αναθεώρηση του φόρου εισοδήματος, με στόχο να γίνει πιο προοδευτικός, να απαλειφθούν εξαιρέσεις που είναι άδικες ή παλιές, ξεπερασμένες και να ξαναδούμε το θέμα της διαφοράς των φορολογικών συντελεστών με βάση την πηγή του εισοδήματος που νομίζουμε ότι έχει οδηγήσει σε μεγάλη απώλεια εσόδων». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια πιο δίκαιης κατανομής του φορολογικού βάρους και του κόστους της δημοσιονομικής προσαρμογής ενώ πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα ο Τσακαλώτος ανέδειξε το παράλληλο πρόγραμμα της κυβέρνησης το οποίο θεωρείται πως μπορεί, όπως προκύπτει από τα λεγόμενά του, να ξετυλιχθεί αν δημιουργηθούν βαθμοί ελευθερίας εντός των δημοσιονομικών στενωπών του Μνημονίου. Για να προκύψουν αυτοί οι βαθμοί ελευθερίας όμως, κάποιοι θα πρέπει να πληρώσουν περισσότερα από όσα έχουν ήδη προεξοφλήσει. Και στο μέτωπο αυτό, ποιοι θα πληρώσουν περισσότερα δηλαδή, η απόφαση θα είναι πολιτική.

ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΙΚΗ. Στους κόλπους του οικονομικού επιτελείου ζυμώνονται απόψεις σύμφωνα με τις οποίες δεν υπάρχει καμία λογική, για παράδειγμα, η φορολογία των εισοδημάτων από ενοίκια να είναι χαμηλότερη σε σχέση με τη φορολογία των εισοδημάτων από μισθούς, συντάξεις ή ελευθέρια επαγγέλματα. Εχουν υπάρξει μάλιστα και ανάλογες εισηγήσεις σε υπηρεσιακό επίπεδο, τα εισοδήματα από ενοίκια να φορολογούνται αθροιστικά στην κλίμακα με όλα τα υπόλοιπα εισοδήματα. Με τα ισχύοντα σήμερα, εισοδήματα από ενοίκια φορολογούνται με συντελεστή 11% έως τα 12.000 ευρώ και για υψηλότερα ποσά ο συντελεστής αυξάνεται σε 33%. Ηδη το Μνημόνιο προβλέπει αύξηση των συντελεστών από το 11% στο 15% και από το 33% στο 35%, σενάριο το οποίο μπορεί να υποκατασταθεί αν ληφθεί η πολιτική απόφαση ενσωμάτωσης των ενοικίων στα συνολικά εισοδήματα κατά τη φορολόγησή τους.

Ξεχωριστό κεφάλαιο, αποτελεί το αφορολόγητο όριο. Αν θα υπάρξει, σε ποιο ύψος θα τεθεί, αν θα συνδεθεί με τη χρήση πλαστικού χρήματος, όπως έχει εισηγηθεί στο παρελθόν ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφων Αλεξιάδης. Το πρόγραμμα Θεσσαλονίκης πάντως με το γενικό αφορολόγητο των 12.000 ευρώ έχει οριστικά ενταφιαστεί.

Επιβαρύνσεις και για αγρότες
Η κυβέρνηση, με βάση τον προεκλογικό της λόγο, θα επιχειρήσει να αποφύγει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το Μνημόνιο για σταδιακή αύξηση της φορολογίας αγροτικού εισοδήματος από το 13% στο 20% το 2016 και στο 26% το 2017. Ακόμα κι αν μειωθούν οι συντελεστές, ενδεχόμενο αμφίβολο με βάση τις δημοσιονομικές ανάγκες, έχει πέσει στο τραπέζι πρόταση (σε υπηρεσιακό επίπεδο) για μια συμπληρωματική ξεχωριστή κλίμακα μόνο για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες. Το σενάριο αυτό όμως κολλάει στα παράλληλα σχέδια για παροχή κινήτρων χρήσης πλαστικού χρήματος με διασύνδεσή τους με το αφορολόγητο όριο. Σε ένα τέτοιο σενάριο αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες θα διαχωρίζονταν και πάλι στοχοποιούμενοι ως συλλήβδην φοροφυγάδες με φόρο από το πρώτο ευρώ εισοδήματος.