Επανίδρυση με διάσπαση υπουργείων (και υπουργών)

Στην επανίδρυση ορισμένων υπουργείων που είχε συγχωνεύσει τον περασμένο Ιανουάριο, υλοποιώντας τη δέσμευσή του για μικρό και ευέλικτο κυβερνητικό σχήμα, αλλά και στη μεταφορά της Γενικής Γραμματείας Καταπολέμησης της Διαφθοράς από το Μέγαρο Μαξίμου στο υπουργείο Δικαιοσύνης προχώρησε χθες υπογράφοντας τα σχετικά προεδρικά διατάγματα ο Αλέξης Τσίπρας.

Από τις επανιδρύσεις και τις μετονομασίες υπουργείων, πέντε συνολικά (το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, για παράδειγμα, μετονομάζεται σε υπουργείο Παιδείας, Ερευνας και Θρησκευμάτων), αυτό που ξεχωρίζει στη νέα δομή της κυβέρνησης είναι η μεταφορά των αρμοδιοτήτων Καταπολέμησης της Διαφθοράς, που είχε συσταθεί σε Ειδική Γενική Γραμματεία με υπουργό τον Παναγιώτη Νικολούδη, στο υπουργείο Δικαιοσύνης.

Ο ίδιος ο Νικολούδης έμεινε εκτός κυβέρνησης, αφού το υπουργείο του καταργήθηκε, ενώ τα θέματα Καταπολέμησης της Διαφθοράς αναλαμβάνει αποκλειστικά ο Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, ο οποίος ορκίζεται αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης με αυτό το αντικείμενο, με υπουργό τον Νίκο Παρασκευόπουλο, ο οποίος επανέρχεται στη θέση που κατείχε.

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ. Σε ό,τι αφορά το νέο σχήμα, τον περασμένο Ιανουάριο ήταν η ώρα της κυβέρνησης των δέκα υπουργείων, την οποία ωστόσο στελέχωναν μαζί με τον πρωθυπουργό και τον αντιπρόεδρο 41 άτομα – 13 υπουργοί (συμπεριλαμβανομένων των τριών υπουργών Επικρατείας), 20 αναπληρωτές υπουργοί και 5 υφυπουργοί. Τότε συνεργάτες του Πρωθυπουργού μιλούσαν για κίνηση που αποτελούσε την αρχή της αναγκαίας μεταρρύθμισης του κράτους. Τώρα η υπογραφή των δύο προεδρικών διαταγμάτων, βάσει των οποίων μετονομάζονται υπουργεία και ανεξαρτητοποιούνται άλλα που είχαν συγχωνευθεί σε δομές υπερυπουργείων, αποτελεί έμμεση παραδοχή των προβλημάτων και της αδυναμίας συντονισμού που ανέδειξε η επτάμηνη εμπειρία της προηγούμενης κυβέρνησης.

ΤΟ ΛΟΜΠΙΝΓΚ. Είναι όμως και μια άμεση απεικόνιση του λόμπινγκ που έκαναν στον Πρωθυπουργό κομματικά στελέχη και συγκεκριμένες ομάδες που επιθυμούν να έχουν τον δικό τους υπουργό στο νέο κυβερνητικό σχήμα. Κάπως έτσι, με βάση τα δύο προεδρικά διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Αλέξη Τσίπρα, επανιδρύεται το υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων που είχε συγχωνευθεί με τα υπουργεία Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, Τουρισμού και Υποδομών στο υπουργείο Οικονομίας με υπερυπουργό τον Γιώργο Σταθάκη. Το – αυτόνομο πια – υπουργείο Υποδομών ανέλαβε ο Χρήστος Σπίρτζης, που είχε αυτές τις αρμοδιότητες ως αναπληρωτής υπουργός στην προηγούμενη κυβέρνηση Τσίπρα. Οι κακές γλώσσες λένε ότι η επανασύσταση του υπουργείου δεν είναι ανεξάρτητη από το γεγονός ότι ο Σπίρτζης το ζητούσε επισταμένως, ενώ δεν είχε και τις καλύτερες σχέσεις με τον Σταθάκη.

Επανίδρυση και για το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που είχε συγχωνευθεί στο υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το σχήμα προφανώς δεν λειτούργησε και πλέον ακολουθούν χωριστούς δρόμους, με το άλλοτε υπερυπουργείο (ΠΑΠΕΝ) του Παναγιώτη Λαφαζάνη να μετονομάζεται σε υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Ακόμη ένα κομμάτι φεύγει από τις αρμοδιότητες του Γιώργου Σταθάκη, ο οποίος κρατά το υπουργείο Οικονομίας, όχι όμως και τη Ναυτιλία που είχε συγχωνευθεί στο υπουργείο του. Επανέρχεται το υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου, το οποίο μετονομάζεται σε υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής – πάλι υπό τον Θοδωρή Δρίτσα -, ως έμμεση αναγνώριση της σημασίας που έχει για τη χώρα το εφοπλιστικό κεφάλαιο.

ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ. Οπως το έθετε πρώην κυβερνητικό στέλεχος, «ήταν αναμενόμενο οι πρώην αναπληρωτές να θέλουν να είναι υπουργοί και να έχουν και φωνή στο Υπουργικό Συμβούλιο». Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα ναι μεν αναπληρωτές και υφυπουργοί στα υπερυπουργεία είχαν διακριτά χαρτοφυλάκια και ρόλους, αλλά το υπουργείο εκπροσωπούσε στα συμβούλια με μια φωνή ο υπερυπουργός. Πάντως, η νέα διάσπαση των υπουργείων προοιωνίζεται νέου τύπου δυσκολίες για τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου.

Χθες το βράδυ τα δύο προεδρικά διατάγματα κρίθηκαν νόμιμα από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ωστόσο, οι σύμβουλοι Επικρατείας έκαναν μια νομοτεχνικού περιεχομένου παρατήρηση, ότι πρέπει να συμπεριληφθεί διάταξη η οποία να κάνει σαφές ότι στα υπουργεία που ανασυνιστώνται μεταφέρονται και οι εποπτευόμενοι φορείς τους.