Πώς θα κουρευτούν οι νέες συντάξεις

Τρία σενάρια για το νέο Ασφαλιστικό εξετάζει η επιτροπή σοφών που λειτουργεί στο υπουργείο Εργασίας, τα οποία οδηγούν σε περικοπές συντάξεων για τους νέους συνταξιούχους (πέρα από τα μέτρα που προβλέπονται στο τρίτο Μνημόνιο).

Η επιτροπή θα πρέπει να παραδώσει το πόρισμά της μέχρι τον Νοέμβριο ώστε το νέο Ασφαλιστικό να εφαρμοστεί από το 2016.

Τα τρία σενάρια για το νέο Ασφαλιστικό είναι τα εξής:

1. Μέσω της ενοποίησης των ταμείων κύριας ασφάλισης (όλα τα Ταμεία ενσωματώνονται σε ένα με οδηγό το ΙΚΑ) και της εγγύησης μιας ελάχιστης εθνικής σύνταξης, προβλέπεται ενιαίος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων με βάση τις εισφορές ολόκληρου του εργασιακού βίου. Κι αυτό θα γίνει ανεξάρτητα από τον χρόνο υπαγωγής στην ασφάλιση και βάσει των ποσοστών αναπλήρωσης του Ν. 3863/10 (για όσους συνταξιοδοτούνται από την 1/7/2015 η αναλογική σύνταξη υπολογίζεται για τον χρόνο ασφάλισης από την 1/1/2011 και μετά).

2. Kαθιέρωση ενός ανώτατου ορίου ανταποδοτικής σύνταξης με ενοποίηση κύριας και επικουρικής.

3. Eφαρμογή ενός πλήρως κεφαλαιοποιητικού συστήματος με ατομικές μερίδες για τους ασφαλισμένους μετά το 1992, δίνοντας χώρο στη συμπλήρωση του εισοδήματος των μελλοντικών συνταξιούχων μέσα από την ιδιωτική και την επαγγελματική ασφάλιση.

Eδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι η ραγδαία αύξηση των συνταξιούχων, η μείωση της κρατικής επιχορήγησης προς το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, η μείωση των εργαζομένων (άρα και των εισφορών) και τα νέα μνημονιακά μέτρα για το 2016 φέρνουν το ασφαλιστικό σύστημα στο χείλος του γκρεμού. Το τρίτο Μνημόνιο ζητά να βρεθούν έως τον Οκτώβριο 2015 νέα μέτρα ύψους 1% του ΑΕΠ (1,7-1,8 δισ. ευρώ) για το 2016, χωρίς να υπολογίζεται το κόστος (έως 4 δισ. ευρώ) από την τυχόν εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ, που έχει κρίνει ως αντισυνταγματικές, επειδή δεν συνοδεύονταν από οικονομική μελέτη, τις παρακρατήσεις εισφορών στις συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ, την ολοσχερή κατάργηση των δώρων κ.ά.

Κατέρρευσαν τα Ταμεία. Την ίδια ώρα (σήμερα) το έλλειμμα στα ταμεία κύριας ασφάλισης είναι 2,4 δισ. ευρώ, στα επικουρικά 1,3 δισ. ευρώ, στα Tαμεία που χορηγούν εφάπαξ ξεπερνά τα 900 εκατ. ευρώ και στο Mετοχικό Tαμείο Πολιτικών Yπαλλήλων 220 εκατ. ευρώ. Παράλληλα έως 850 εκατ. ευρώ θα χάσουν και όσα Tαμεία έχουν έσοδα από κοινωνικούς πόρους που θα καταργηθούν.

Σημειώνεται ότι οι βασικοί λόγοι – στους οποίους αποδίδεται η κατάρρευση των ασφαλιστικών ταμείων – είναι οι εξής:

– Η αύξηση της ανεργίας κατά 17 μονάδες μέχρι σήμερα, με καθεμία μονάδα να αφαιρεί κατ’ έτος τουλάχιστον 250 εκατ. ευρώ εισφορές από το σύστημα.

– Η ραγδαία μείωση των μισθών πάνω από 25 μονάδες, με καθεμία από τις οποίες να αφαιρεί 150 εκατ. ευρώ εισφορές κατ’ έτος από το σύστημα.

– Η έκρηξη της ανασφάλιστης και μαύρης εργασίας.

– Η ατυπία στο μεγάλο τμήμα των εργασιακών σχέσεων.

– Οι προσωρινές μορφές απασχόλησης, ευελιξίας και τα πεντάμηνα των ΕΣΠΑ των 510, 490 και 427 ευρώ αντίστοιχα, που σωρευτικά στερούν εισφορές 2 δισ. ευρώ κατ’ έτος από το σύστημα.

– Η δραστική περικοπή της κρατικής επιχορήγησης προς τα Ταμεία κατά 1,3 δισ. ευρώ για το έτος 2012, κατά περίπου 1,4 δισ. ευρώ για το 2013, κατά 2,1 δισ. ευρώ για το 2014, κατά περίπου 1 δισ. ευρώ για το 2015.

– Η μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 1,1%, με απώλειες για τα Ταμεία που ανέρχονται περίπου στα 250 εκατ. ευρώ.

– Η μείωση των εργοδοτικών και εργατικών εισφορών κατά 3,9%, που σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα 2015-2018 (Ν. 4263/2014) θα στερήσει 974 εκατ. ευρώ από το σύστημα.

– Η κατάργηση των κοινωνικών πόρων υπέρ των ταμείων επικούρησης που θα στερήσει πόρους τουλάχιστον 700 εκατ. ευρώ από το σύστημα.

– Στα 12 δισ. ευρώ ανέρχονται οι απώλειες των ασφαλιστικών ταμείων από το PSI.