Εκτός ελέγχου

Είναι λογικά ανεκτό ένας συνάνθρωπος που πάσχει από ψυχικό νόσημα να μπορεί ανεξέλεγκτα να ασκεί κάθε είδους εξουσία;

Η ασθένεια, η όποια ασθένεια, είναι πανάρχαιο και κατανοητό συμπλήρωμα του ανθρώπινου βίου. Είτε κληρονομική είτε επίκτητη είτε αποτέλεσμα συγκεκριμένων κοινωνικών, οικονομικών και οικογενειακών συνθηκών, πρέπει να αντιμετωπίζεται με σεβασμό στην ιδιαιτερότητά της, όταν χτυπήσει ένα ανθρώπινο πλάσμα. Τους τελευταίους αιώνες και ύστερα από αγώνες, συχνά αιματηρούς, τουλάχιστον στην πολιτισμένη ανθρωπότητα υπήρξε σημαντική πρόοδος σε αυτό που ονομάστηκε κοινωνική μέριμνα και ασφάλεια που επιστρατεύονται για να αντιμετωπιστεί μια πανδημία, μια επιδημία, ανίατες νόσοι αλλά και εξατομικευμένες αρρώστιες είτε λόγω οργανικής βλάβης είτε λόγω κακών συνθηκών κλίματος, εργασίας, πολέμων και φυσικών καταστροφών.

Ενας πάσχων άνθρωπος δικαιούται, στον κόσμο του πολιτισμού τουλάχιστον, εκτός από ιατρική και φαρμακευτική βοήθεια και τον απαραίτητο χρόνο για αποθεραπεία, χωρίς να χάνει τη δουλειά του. Η δημόσια ή και η ιδιωτική ασφάλιση έρχονται να καλύψουν την απώλεια του μισθού ή του μεροκάματου, όπως και σε περιπτώσεις ανεργίας να προσφέρουν ειδικά επιδόματα επιβίωσης.

Υπάρχουν και μολυσματικές ασθένειες που απαγορεύουν στον πάσχοντα να συνυπάρχει, να εργάζεται, να κυκλοφορεί σε χώρους όπου εργάζονται ή κυκλοφορούν υγιείς άνθρωποι. Ολες αυτές οι περιπτώσεις ανιχνεύονται και οι καθ’ ύλην αρμόδιοι και οι υπάρχοντες νόμοι και τα πρωτόκολλα καθορίζουν τον τρόπο που οι ασθενείς αυτής της κατηγορίας απομονώνονται χωρίς να τρωθεί η αξιοπρέπειά τους και χωρίς να στερηθούν το δικαίωμα να ενημερώνονται, να διαβάζουν, να αλληλογραφούν και, αν είναι δυνατόν, να εργάζονται στα στεγανά που προσδιορίζει η θεραπεία τους.

Τι γίνεται όμως με τους ψυχικά ασθενείς; Εχει, ευτυχώς, περάσει η απάνθρωπη εκείνη εποχή που «εξόριζαν» τους τρελούς σε γκέτο, ήδη σήμερα επικρατεί μια πρακτική αποασυλοποίησης όταν η ψυχική ασθένεια είναι διαχειρίσιμη ιατρικά και φαρμακευτικά ή ήπιας μορφής ή παροδική.

Στον τόπο μας υπήρξε και δυστυχώς υπάρχει ένα κοινωνικό σύνδρομο, ανεξάρτητα ταξικής προέλευσης του ψυχασθενούς, που θεωρεί την ψυχική νόσο μίασμα, κοινωνικό στίγμα και οικογενειακή κατάρα. Με αποτέλεσμα να έχουμε άπειρα παραδείγματα ψυχασθενών κάθε ηλικίας που κρύβονται, απομονώνονται σε οικείους χώρους, συχνά δένονται στα κρεβάτια τους και τα περιστατικά γίνονται γνωστά είτε όταν ξεφεύγουν από την οικογενειακή επιτήρηση είτε όταν ενοχλούν με βίαιες εκδηλώσεις τους περιοίκους είτε όταν πεθάνουν και αποκαλυφθεί πως στο διπλανό σπίτι υπήρχε για χρόνια έγκλειστος συνάνθρωπος.

Σήμερα έχουν κάπως περιοριστεί τα περιστατικά αλλά συνεχίζουν, ιδίως στην επαρχία και στις κατώτερες οικονομικά τάξεις, να εντοπίζονται. Εκτός των άλλων διότι τα δημόσια ψυχιατρεία έχουν εγκαταλειφθεί και έχουν γίνει, ελλείψει νοσηλευτικού προσωπικού και ιατρών, αποθήκες αρρώστων αλλά και οι ιδιωτικές κλινικές είναι απρόσιτες για τα φτωχά βαλάντια. Γνωστά προβλήματα στη χώρα μας και δυσεπίλυτα.

Τώρα όμως θέλω να σταθώ σε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα που δεν βλέπω να έχει ποτέ αντιμετωπιστεί.

Οταν εμφανίζονται οι νεοσύλλεκτοι στο στράτευμα, «περνούν από γιατρό». Κι όσοι έχουν προβλήματα, μολυσματικές ή ανίατες ασθένειες ή ψυχολογικά σύνδρομα, είτε δεν κατατάσσονται είτε εντάσσονται σε ελεγχόμενες μονάδες βοηθητικής υπηρεσίας. Σωστά; Σωστά, αφού ένας στρατιώτης πρέπει να ασκηθεί να χρησιμοποιήσει όπλο, να διαχειριστεί απόρρητες πληροφορίες και να στεγαστεί, να σιτιστεί σε κοινούς χώρους με τους συστρατιώτες του.

Ενας δημόσιος υπάλληλος, παλιότερα, κι ένας πρωτοετής φοιτητής «περνούσαν από γιατρό» ώστε να διαπιστωθεί ότι δεν είναι φορείς μολυσματικής ασθένειας ή ψυχασθένειας. Σωστά; Σωστά, νομίζω.

Στα μετακατοχικά χρόνια της πείνας και της ανέχειας, πολλά παιδιά, ακόμη και στα πρώτα σχολικά έτη, έπασχαν από ψώρα. Επιτρεπόταν η κατ’ οίκον διδασκαλία έως την αποθεραπεία τους. Το ίδιο και με τις κολλητικές παιδικές ασθένειες.

Επί του προκειμένου λοιπόν. Αν για να συνυπάρχεις με άλλους και κυρίως για να μπορείς να είσαι στον χώρο της ανάπτυξης της προσωπικότητάς σου και της επαγγελματικής σου επιτήδευσης, οφείλεις να είσαι και ψυχικά υγιής, όταν ασκείς και εξουσία, τι γίνεται με τους ασκούντες πολιτική; Ανθρωποι που καλούνται να διαχειριστούν δημόσια αγαθά, να ψηφίσουν νόμους, να τολμήσουν να πάρουν αντιδημοφιλείς αποφάσεις, να συνάψουν δάνεια, να παραγγείλουν δημόσιο υλικό, να χρηματοδοτήσουν μεγάλα έργα, να απορρίψουν πειρασμούς, να παραβλέψουν προσωπικά συμφέροντα, να κρατήσουν επτασφράγιστα κρατικά μυστικά, να υπογράψουν πολεμική επιχείρηση, να κάνουν επώδυνους συμβιβασμούς, να υποτάξουν το ατομικό τους όραμα, σε ένα δημαγωγικό ή παραπλανητικό μανιφέστο ψηφοθηρίας είναι δυνατόν να μην παρακολουθούνται και να μην καταθέτουν σε δημόσια μη κυβερνητική Αρχή ένα πιστοποιητικό της ψυχικής τους κατάστασης; Μπορεί να γίνει δάσκαλος ένας διπολικός άνθρωπος; Μπορεί να γίνει αστυνομικός ένας σχιζοφρενής; Μπορεί να γίνει δικαστής ένας καταθλιπτικός; Και πώς θα ασκήσει εξουσία ένας βουλευτής ή υπουργός με καθαρά φαινόμενα λογόρροιας, ενός χειμάρρου λεκτικού από σπάνιες λέξεις που τις εκτοξεύει σαν πύρινα βέλη ενώ σκάει ένα σαρδόνιο αποτρόπαιο χαμόγελο ικανοποίησης δίκην κόμπρας; Και πώς θα ασκήσει εξουσία ένα υπερφίαλο αγγούρι, ίσως ξυλάγγουρο που περιφέρει τα σπιρούνια του σαν κόκορας μέσα στο κοτέτσι; Και πώς να ασκήσει αξίωμα δημόσιο ένας θρασύδειλος και ύπουλος γλείφτης που περιφέρει τα ματάκια του σαν περισκόπια υποβρυχίου για να τους τη φέρει πριν να του τη φέρουν; Και πώς να ασκήσει εξουσία μια παθολογικά σεξομανής που διαλέγεται δημόσια σαν να βρίσκεται συνεχώς σε γλαρωμένο οργασμό;

Αυτοί όλοι οι ψυχικά ανισόρροποι αποφασίζουν για μας; Χωρίς τα απαραίτητα πετ ντιγκρί; Δεν φτάνει που έχουν καβαλήσει το καλάμι, θέλουν να καβαλήσουν και τον σβέρκο μας.