Η Τουρκία στο χείλος του γκρεμού

Οι καθημερινές συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και των κούρδων ανταρτών στη Νοτιοανατολική Τουρκία και οι επιθέσεις οπαδών του κυβερνώντος κόμματος εναντίον καταστημάτων και κατοικιών Κούρδων στην Αγκυρα, στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες πόλεις προκαλούν ένα εκρηκτικό κλίμα στη γειτονική χώρα, ενώ δημιουργούν πολλές αμφιβολίες αν μπορεί να πραγματοποιηθούν την 1η Νοεμβρίου οι προγραμματισμένες εκλογές. Οι αναλυτές έχουν αρχίσει ήδη να κάνουν λόγο για «μεσανατολικοποίηση» της Τουρκίας.

Οι Κούρδοι έδειχναν να κρατούν το κλειδί για το πολιτικό μέλλον της πριν από τρεις μήνες όταν το φιλοκουρδικό κόμμα HDP εξασφάλισε το 10% για να μπει πρώτη φορά στη Βουλή, τερματίζοντας ταυτόχρονα την παντοδυναμία του Ταγίπ Ερντογάν επί μία δεκαετία και στερώντας την αυτοδυναμία από το κόμμα του, το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Η αποτυχία των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού οδήγησε στην προκήρυξη των νέων εκλογών.

Ομως με τους συνεχείς βομβαρδισμούς θέσεων κούρδων ανταρτών του ΡΚΚ από την τουρκική αεροπορία, τις διαρκείς βομβιστικές επιθέσεις ανταρτών – μέσα σε δύο ημέρες σκοτώθηκαν 31 τούρκοι αστυνομικοί και στρατιώτες – και το ξύπνημα του βαθέος κράτους που οδήγησε σε εμπρησμούς κατοικιών και μαγαζιών Κούρδων το βράδυ της Τρίτης αλλά και με τις επιθέσεις των εθνικιστών εναντίον των γραφείων της εφημερίδας «Χουριέτ», το κλίμα είναι ιδιαίτερα οξυμμένο. Ο ηγέτης του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών Σελαχατίν Ντεμιρτάς αναφερόμενος στις επιθέσεις εθνικιστών με το σύνθημα «Ο Αλλάχ είναι μεγάλος» στα γραφεία του κόμματός του σε 100 πόλεις, δήλωσε: «Η εκστρατεία αυτή των επιθέσεων διευθύνεται από ένα και μοναδικό χέρι, το χέρι του κράτους. Δεν αποφασίσαμε εμείς να βυθίσουμε τη χώρα στον πόλεμο. Αυτή είναι απόφαση του προέδρου. Θέλουν να μας πουν: εάν δεν μας δώσετε 400 βουλευτές, θα το πληρώσετε». Ενας από τους κούρδους βουλευτές, ο Ερτουγκρούλ Κιουρκσού, έκανε λόγο για Νύχτα των Κρυστάλλων του Ερντογάν. Πλέον εκφράζονται σοβαροί φόβοι αν θα πραγματοποιηθεί ψηφοφορία τον Νοέμβριο στις νοτιοανατολικές περιοχές της χώρας όπου κυρίως ζουν Κούρδοι. Περισσότερες από 100 προσωρινές στρατιωτικές ζώνες έχουν ανακηρυχθεί εκεί εξαιτίας των συγκρούσεων.

«Επικρατεί χάος και γι’ αυτό ευθύνεται μόνο η εμμονή του Ερντογάν για την καθιέρωση προεδρικού συστήματος διακυβέρνησης» προειδοποιεί ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Σουλεϊμάν Σαχ της Κωνσταντινούπολης, Τσενγκίς Ακτάρ.

Η έκρυθμη κατάσταση τον τελευταίο καιρό στην Τουρκία, παρατηρεί ο αρθρογράφος της «Χουριέτ» Σερκάν Ντεμιρτάς, δυστυχώς δεν προμηνύει τίποτα καλό για τη μουσουλμανική χώρα. «Κάποτε αποτελούσαμε μια νησίδα σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή. Σήμερα οι προοπτικές της Τουρκίας δεν προσφέρουν τίποτε πέραν εκείνων άλλης μιας τυπικής χώρας της Μέσης Ανατολής με πολιτική αστάθεια, βία και διάρρηξη της κοινωνικής ενότητας. Η εικόνα της έχει αμαυρωθεί τόσο πολύ τα τελευταία χρόνια ώστε όλοι έχουν ξεχάσει ότι κάποτε αποτελούσε ένα ανερχόμενο αστέρι χάρη στα δημοκρατικά και οικονομικά της επιτεύγματα».

Θέλει την αυτοδυναμία
Σκοπός του προέδρου Ερντογάν είναι να κρατήσει τους Κούρδους μακριά από τις κάλπες ώστε να εμποδιστεί η είσοδος του κόμματός τους (HDP) στη Βουλή. Αν το κόμμα του κερδίσει και πάλι την αυτοδυναμία, ανοίγει ο δρόμος για να αποκτήσει τις αυξημένες προεδρικές εξουσίες που ο ίδιος θέλει

SOS για διπλό έλλειμμα στην τουρκική οικονομία
Ο υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας Μιχμέτ Σίμτσεκ προειδοποίησε χθες για χειροτέρευση της οικονομικής κατάστασης της χώρας εάν οι εκλογές του Νοεμβρίου δεν οδηγήσουν στον σχηματισμό μιας ισχυρής κυβέρνησης και στον τερματισμό της πολιτικής αναταραχής των τελευταίων μηνών. Η Τουρκία αντιμετωπίζει ένα «διπλό έλλειμμα» εάν η κυβέρνηση αυξήσει υπερβολικά τις δαπάνες ως απάντηση στην αστάθεια, δήλωσε ο Σίμτσεκ, που διατήρησε τη θέση του στην υπηρεσιακή κυβέρνηση. Αυτό θα οδηγήσει σε κενό στον προϋπολογισμό που θα προστεθεί στην ήδη βεβαρημένη κατάσταση. «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος», τόνισε, «είναι να αντιμετωπίσουμε μια συνεχιζόμενη πολιτική αβεβαιότητα και τη χειροτέρευση της οικονομίας, ιδιαίτερα στις δημόσιες δαπάνες». Η οικονομική ανάπτυξη στην Τουρκία έχει πέσει, λένε οι ειδικοί, κάτω από τον στόχο του 4% που είχε η κυβέρνηση για το δεύτερο τετράμηνο. Στο τέλος του χρόνου το έλλειμμα προβλέπεται ότι θα αντιστοιχεί στο 5% του ΑΕΠ. Τα στοιχεία αυτά πλήττουν το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, το οποίο είχε οδηγήσει την οικονομία σε γοργή ανάπτυξη όταν ανέλαβε την εξουσία το 2002. Μέσα στο καλοκαίρι οι ξένοι επενδυτές απέσυραν περισσότερα από τρία δισεκατομμύρια δολάρια από τουρκικά ομόλογα και μετοχές, σύμφωνα με στοιχεία του πρακτορείου Bloomberg. 
H τουρκική λίρα δεν σταματά την καθοδική της πορεία ενώ η καταναλωτική πίστη έπεσε στο 62,4% που είναι το χαμηλότερο ποσοστό από το 2009.