Εκλογές χωρίς Ευρώπη

Εκλογές χωρίς ουσιαστική συζήτηση για την Ευρώπη. Οδεύουμε προς το τέλος της προεκλογικής εκστρατείας και, ενώ πολλά, σημαντικά και κυρίως ασήμαντα, έχουν συζητηθεί, ένα θέμα εμφανώς και παραδόξως απουσιάζει σχεδόν πλήρως: η Ευρώπη. Βεβαίως τα δύο φλέγοντα ζητήματα, η εφαρμογή του μνημονίου-3 και το μεταναστευτικό, που μας απασχολούν άμεσα, έχουν κάπως συζητηθεί. Αλλά έχουν συζητηθεί μέσα από μια ελληνοκεντρική προσέγγιση, ενώ και τα δύο εντάσσονται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή ατζέντα, αν και με διαφορετική ένταση και έκταση το καθένα.

Το γενικότερο όμως θέμα «Ευρώπη», τι Ευρώπη θέλουμε για το μέλλον, ποια στρατηγική και ποιες θέσεις έχουμε, ποιο όραμα τέλος πάντων, αυτό δεν έχει τύχει του ενδιαφέροντος των πολιτικών δυνάμεων (μέχρι στιγμής τουλάχιστον). Κι όμως, είναι το κεντρικό θέμα, ιδιαίτερα για την Ελλάδα της κρίσης. Γενικόλογες αναφορές για την «Ευρώπη της αλληλεγγύης και της ανάπτυξης» γίνονται, αλλά αυτές δεν συνιστούν συγκεκριμένη ευρωπαϊκή πολιτική ούτε πείθουν.

Επομένως όλες οι πολιτικές δυνάμεις του συνταγματικού τόξου καλό θα είναι, τις μέρες που απομένουν μέχρι τις εκλογές, να τοποθετηθούν για τα καίρια ζητήματα που δεσπόζουν σήμερα στην ευρωπαϊκή ατζέντα, αρχίζοντας από το αφετηριακό ερώτημα: θέλουν ή όχι τη μετεξέλιξη της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης σε πολιτική ένωση δημοκρατικής, ομοσπονδιακής λογικής και περιεχομένου;

Δεύτερον, θέλουν την ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ) με την προώθηση της δημοσιονομικής ένωσης (fiscal union) και όλων των άλλων στοιχείων που τη συνοδεύουν (πλήρης τραπεζική ένωση, οικονομική ένωση, δημοσιονομική ικανότητα, κ.λπ.); Και είναι πρόθυμες να εκχωρήσουν την αναγκαία δόση εθνικής κυριαρχίας προκειμένου να οικοδομηθεί η πλήρης ΟΝΕ;

Τρίτον, θέλουν τα κόμματα και ποιες θέσεις έχουν για την ανάπτυξη της κοινής εξωτερικής πολιτικής (ΚΕΠΠΑ-ΚΕΠΑΑ) ώστε η Ένωση να μπορέσει να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά στη διαδικασία επίλυσης κρίσεων και σταθεροποίησης της περιφέρειας (Ουκρανία, Βαλκάνια, Μ. Ανατολή…); Λογικά όλα αυτά θα πρέπει να τα θέλουν αλλά ας το πουν με συγκεκριμένες θέσεις.

Θεωρώ επίσης αυτονόητο ότι σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις επιθυμούν την προώθηση από πλευράς Ένωσης πολιτικών για την ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και σύγκλιση και, βεβαίως, τη μετανάστευση και το άσυλο. Αλλά με ποιες επίσης ειδικότερες θέσεις; Θα πρέπει να είναι σαφές ότι το «ελληνικό» λεγόμενο «ζήτημα» μπορεί να επιλυθεί μόνο σε μια ισχυρή Ευρωπαϊκή Ένωση με βαθύτερη τελικά ενοποίηση. Αλλά αυτό επιτυγχάνεται με συγκεκριμένες θέσεις και όχι με γενικόλογες αναφορές.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.