Μειωμένα αντανακλαστικά και πολλές παραλείψεις

Μπροστά στην κρίση του Μεταναστευτικού, η οικονομική κρίση μπορεί και να φαντάζει μηδαμινή. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα νησιά του Αιγαίου αυτό το καλοκαίρι ήρθε τη χειρότερη από οικονομικής άποψης στιγμή – την ώρα, δηλαδή, που ευελπιστούσαν το τουριστικό ρεύμα να τους δώσει μια ανάσα. Μόνο που μαζί με τους τουρίστες «έσκαγαν» στις παραλίες και χιλιάδες πρόσφυγες. Το πλήγμα, όμως, του τουρισμού μπαίνει σε δεύτερη μοίρα, όταν εκατοντάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στη διαδρομή από τα τουρκικά προς τα ελληνικά παράλια και χιλιάδες άλλοι στοιβάζονται στη συνέχεια σε λιμάνια και υποτυπώδεις δομές υποδοχής. Πολλοί είπαν πως η πολιτική της πρώτης αριστερής κυβέρνησης άνοιξε τον δρόμο για την είσοδο μεταναστών στη χώρα.

Τα στατιστικά στοιχεία όμως έρχονται να καταδείξουν πως η ραγδαία αύξηση των προσφύγων δεν οφείλεται στις επιλογές κάποιας κυβέρνησης και μόνον. Το μεταναστευτικό πρόβλημα τις ξεπερνάει και χτυπάει ήδη επίμονα τις πόρτες όλης της Ευρώπης, αναζητώντας νέες, ενιαίες λύσεις και πολιτικές.

Βάσει της τελευταίας απογραφής, ο συνολικός πληθυσμός των νησιών του Βόρειου Αιγαίου φτάνει τους 199.231 κατοίκους. Σχεδόν τόσος ήταν και ο αριθμός των προσφύγων και των μεταναστών που έφτασαν σε ελληνικά νησιά από τις αρχές του έτους έως τα μέσα Αυγούστου. Τα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες μιλούν για άφιξη 158.400 προσφύγων μέχρι τις 14 Αυγούστου, με τις εκτιμήσεις να αναφέρουν πως σύντομα θα ξεπεράσουν τους 230.000. Είναι ενδεικτικό πως συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο του 2014, η είσοδος προσφύγων κατά το πρώτο επτάμηνο του έτους ήταν αυξημένη κατά 750%!

Το μεγαλύτερο κύμα προσφύγων και μεταναστών – περίπου οι μισοί από όσους έφτασαν στην Ελλάδα – είχε προορισμό τη Λέσβο, ενώ σημαντικό πρόβλημα αντιμετώπισαν νησιά όπως η Κως, η Χίος, η Σάμος και η Λέρος.

«Τόσος ανθρώπινος πόνος πρέπει και μπορεί να αποφευχθεί» τόνισε ο Βενσάν Κοστέλ, διευθυντής του Γραφείου Ευρώπης της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, που επισκέφθηκε τον Αύγουστο τη χώρα και ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση από τις ελληνικές Αρχές για την υποδοχή και τη φιλοξενία των προσφύγων. «Καθώς η Ελλάδα αντιμετωπίζει οικονομικές προκλήσεις, χρειάζεται βοήθεια και οι χώρες της Ευρώπης θα πρέπει να τη στηρίξουν στις προσπάθειές της» σημείωσε.

Σύμφωνα εξάλλου με τα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας, το 66% των αφιχθέντων στην Ελλάδα είναι από τη Συρία, το 20% από το Αφγανιστάν, το 4% από το Ιράκ και το υπόλοιπο ποσοστό από άλλες χώρες. Η σύνθεση αυτή επιβεβαιώνει πως στη συντριπτική τους πλειονότητα όσοι φτάνουν στη χώρα είναι πρόσφυγες.

Πέραν των μειωμένων αντανακλαστικών από την ΕΕ σχετικά με το πρόβλημα, παραλείψεις στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών υπήρξαν και εντός των τειχών, με κορυφαίο το γεγονός της μη σύστασης αρμόδιας Αρχής, ώστε να μπορούν να εκταμιεύονται κοινοτικά κονδύλια.

Παράλληλα, χώροι πρώτης υποδοχής ουσιαστικά δεν υφίστανται, με αποτέλεσμα η διασφάλιση στοιχειωδών κανόνων διαβίωσης – από στέγαση μέχρι σίτιση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη – να στηρίζεται στις δυνατότητες προσφοράς από τοπικές Αρχές, εθελοντικές οργανώσεις αλλά και τους ίδιους τους κατοίκους των νησιών.

Ανάλογη εικόνα έλλειψης δομών καταγράφεται και στην ηπειρωτική χώρα, εκεί δηλαδή όπου μετακινούνται οι πρόσφυγες μόλις λάβουν τα πρώτα έγγραφα. Οι εικόνες με τις σκηνές στο Πεδίον του Αρεως ή τους μετανάστες να λιάζονται στην Ομόνοια αποδεικνύουν την ανετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού να αντιμετωπίσει το πρόβλημα.

Η λύση των εγκαταστάσεων στον Ελαιώνα σίγουρα δεν επαρκεί και αυτό αποτυπώθηκε και στην πρόσφατη συνάντηση που είχε ο υπηρεσιακός αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας με τον δήμαρχο Αθηναίων Γιώργο Καμίνη. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν μπορεί να αποτελούν ένα πρώτο βήμα μπροστά στο θερμό μεταναστευτικό φθινόπωρο που, όπως όλοι εκτιμούν, θα ακολουθήσει τις καλοκαιρινές καραβιές προσφύγων.