Ο Παυλόπουλος πήρε την «μπαγκέτα»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος έχει το κεντρικό πρόσταγμα στα φετινά εγκαίνια της ΔΕΘ, αλλά η σεπτεμβριανή προεδρική ανάβαση στη Θεσσαλονίκη έχει προηγούμενο: το 1980 ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής εκείνος που πρωταγωνίστησε στη Διεθνή Εκθεση, σε μια συγκυρία μάλιστα που διαφέρει από τη σημερινή – ούτε προεκλογική περίοδος υπήρχε τότε ούτε η κυβέρνηση Ράλλη ήταν υπηρεσιακή. Το στίγμα ωστόσο των δύο προεδρικών παρεμβάσεων είναι κοινό: ο Παυλόπουλος – όπως και ο πολιτικός μέντοράς του 25 χρόνια πριν – εκμεταλλεύεται το βήμα της ΔΕΘ για να υποδείξει προς κάθε κατεύθυνση ότι η χώρα μπορεί να έχει μέλλον μόνο εντός της  ευρωπαϊκής οικογένειας. Ασφαλώς πρόκειται για μια έμμεση παρέμβαση μπροστά στις κάλπες, δεδομένου ότι οι δραχμιστές που αναζητούν λαϊκή νομιμοποίηση στις επικείμενες εκλογές προκαλούν και τα προεδρικά ανακλαστικά.

Ο ρόλος του μαέστρου που ανέλαβε ο Παυλόπουλος στη φετινή ΔΕΘ, δεν είναι το μοναδικό  στοιχείο που φανερώνει ότι το κέντρο του πολιτικού σύμπαντος έχει μεταφερθεί εσχάτως στο Προεδρικό Μέγαρο. Την περίοδο που τρέχει από το δημοψήφισμα και εν μέσω ραγδαίων πολιτικών εξελίξεων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σχεδόν αναγκαστικά πρωθυπουργεύει – αναλαμβάνοντας το δίκτυο επαφών με ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ευρωπαίους ηγέτες, παρακολουθώντας στενά δράσεις της κρατικής μηχανής όπως στο Μεταναστευτικό, διαμορφώνοντας χρονοδιαγράμματα και διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους με τις πολιτικές ηγεσίες, με απώτερο στόχο να αποφευχθούν έκρυθμες καταστάσεις την επόμενη, μετεκλογική ημέρα. Το μήνυμα είναι ότι ο Παυλόπουλος προετοιμάζεται, κατ’ αρχάς θεσμικά, για έναν πρωταγωνιστικό ρόλο και στο μετεκλογικό τοπίο, ιδίως από τη στιγμή που φαίνεται αρκετά πιθανό η επόμενη κυβέρνηση να προκύψει σε ένα Συμβούλιο Αρχηγών στο Προεδρικό Μέγαρο.

            

ΔΙΧΤΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Η κομβική θέση του, πάντως, δεν συνεπάγεται ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ελέγχει όλες τις εξελίξεις ή πατρονάρει πολιτικές και κυβερνητικές επιλογές. Πηγές της Προεδρίας επιμένουν ότι ο Παυλόπουλος ενημερώθηκε για το δημοψήφισμα μόλις δύο ώρες πριν εξαγγελθεί από τον Αλέξη Τσίπρα, όταν τον επισκέφθηκε εκτάκτως ο πρώην υπουργός Επικρατείας Νίκος Παππάς, ενώ είχε προκρίνει άλλο χρονοδιάγραμμα για τις εκλογές. Η προσφυγή στις κάλπες, αντιλαμβανόταν και ο ίδιος ότι ήταν μια πολιτική αναγκαιότητα καθώς χρειαζόταν νέα χαρτογράφηση της πολιτικής σκηνής έπειτα από την έγκριση του τρίτου Μνημονίου, αλλά προέκρινε τη μετάθεση των εκλογών για τα τέλη Οκτωβρίου. Το επιχείρημα που προφανώς είχε αναδειχθεί και στις συζητήσεις του με τον Αλέξη Τσίπρα, ήταν ότι έπρεπε να ενισχυθούν το δίχτυ ασφαλείας και οι νέες σχέσεις εμπιστοσύνης με τους ευρωπαίους εταίρους και κατόπιν να ανοίξει ο προεκλογικός κύκλος. Στη βάση αυτή, ο Παυλόπουλος είχε προετοιμαστεί να υπογράψει το διάταγμα για τα θερινά τμήματα της Βουλής, ώστε να προωθηθούν και βασικοί εφαρμοστικοί νόμοι που συνδέονται με την κρίσιμη αξιολόγηση της νέας συμφωνίας, και στις αρχές Οκτωβρίου να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τις εκλογές. Η απόφαση Τσίπρα για την επίσπευση της κάλπης, ωστόσο, δεν αιφνιδίασε το Προεδρικό Μέγαρο και δεν προκάλεσε δυσαρέσκεια, από τη στιγμή που είχε διασφαλιστεί ότι η κίνηση αυτή είχε την αποδοχή και δεν δοκίμαζε εκ νέου τις σχέσεις με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ. Για την επόμενη ημέρα, είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι ο Παυλόπουλος θα ευνοούσε έναν μεγάλο συνασπισμό μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, παρότι επισημαίνεται αρμοδίως ότι οι όποιες εξελίξεις θα δρομολογηθούν κατ’ αρχάς από το εκλογικό αποτέλεσμα. Η προσωπική σχέση εμπιστοσύνης με τον Τσίπρα και η προϊστορία του στη ΝΔ επιτρέπουν μια προεδρική μεσολάβηση για σύμπραξη που προφανώς θα έβαζε τέλος και στον πενταετή αντιμνημονιακό κύκλο. Ωστόσο, στο Προεδρικό Μέγαρο δεν αποκλείουν τη συγκρότηση κυβέρνησης με επιμέρους συνεργασίες (κατά βάση με το ΠΑΣΟΚ και Το Ποτάμι) – και σε αυτή την περίπτωση προεξοφλούνται προεδρικές συστάσεις προς την αξιωματική αντιπολίτευση «να κινηθεί σε έναν συναινετικό δρόμο». «Δεν μπορεί να μη στηρίζει στα μεγάλα και σημαντικά, ιδίως σε εκείνα από τα οποία εξαρτάται η ίδια η εφαρμογή της συμφωνίας, ύστερα από όσα περάσαμε» είναι ένα σχόλιο που απηχεί και την προεδρική θέση.

ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Στην παρούσα φάση, το Προεδρικό Μέγαρο αποτελεί το κέντρο αναφοράς για τους εταίρους. Σε συνεννόηση με τον πρόεδρο της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, ο Προκόπης Παυλόπουλος πιέζει για έκτακτη Σύνοδο Κορυφής για το Μεταναστευτικό, στην οποία θα εκπροσωπήσει τη χώρα, ενώ αποτελεί σταθερά στην ελληνική πρωτεύουσα τόσο για τον επικεφαλής της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ όσο και για τον Μάριο Ντράγκι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι μεταξύ τους συζητήσεις, είναι προφανές ότι επεκτείνονται πέραν της 20ής Σεπτεμβρίου.