[Κραυγές και ψίθυροι] Το σύνδρομο Ρασομόν

Στην ταινία «Ρασομόν» του Κουροσάβα, τέσσερις μάρτυρες δίνουν τη δική τους εκδοχή για έναν φόνο. Ολοι λένε την αλήθεια, μόνο που η αλήθεια του καθενός είναι διαφορετική. Ο ιάπωνας σκηνοθέτης ήθελε προφανώς να καταδείξει την υποκειμενικότητα της αντικειμενικότητας. Εξού και το σύνδρομο Ρασομόν, το οποίο αναφέρεται στις διαφορετικές οπτικές της πραγματικότητας που διαμορφώνονται ανάλογα με τον προσωπικό πολιτισμό κάθε ατόμου. Το ανέσυρα από τα βάθη των μετεφηβικών κινηματογραφικών  μου αναζητήσεων καθώς, παρακολουθώντας τις τελευταίες μέρες τους πολιτικούς που συζητούν μονολογώντας, υπερασπίζοντας ο καθένας τη δική του αλήθεια, θυμήθηκα την κυρία από κάποιο χωριό της Κω με την οποία συνταξίδευα στο πλοίο πριν από περίπου έναν μήνα. Γιατί χωρικός ήταν και στην ταινία ο μάρτυρας-καταλύτης που με την «απλοϊκή» εκδοχή του ισοπέδωσε τις πραγματικότητες των άλλων.

Η κυρία λοιπόν, γύρω στα 60, επέστρεφε στο νησί με την αδελφή της η οποία είχε κάνει μαστεκτομή. Με την επικοινωνιακή φρενίτιδα που καταλαμβάνει πολλούς ταξιδιώτες μιλήσαμε για πολλά και αδιάφορα. Πόσο στενάχωρα είναι τα διαμερίσματα, τις ποικιλίες της ντομάτας, τα τρόφιμα που προκαλούν κολίτιδα και άλλα τέτοια. Απέφευγα να πω τι δουλειά κάνω γιατί, από εμπειρία, ήξερα τι θα επακολουθούσε. Οχι όμως αυτό που έγινε όταν, με χειρουργικό τρόπο, κατάφερε να της αποκαλύψω την επαγγελματική μου ιδιότητα. «Τώρα με όλα αυτά η Μενεγάκη θα παίρνει λιγότερα λεφτά;» με ρώτησε περιμένοντας με αγωνία την απάντηση… Το σύνδρομο Ρασομόν στην Ελλάδα ερμηνεύεται και ως «Δεν με φτάνουν τα βάσανα των άλλων, έχω και τα δικά μου».