Στην τελική ευθεία για τη συμφωνία

Αρχισε η αντίστροφη μέτρηση για μια συμφωνία που αναμένεται να αποφέρει στην Ελλάδα ένα συνολικό δάνειο 82-86 δισ. ευρώ – αν όχι μεγαλύτερο – ώστε να αποπληρώσει τα χρέη της, να στηρίξει τις τράπεζές της και να ενισχύσει τη ρευστότητα της οικονομίας της. Παραφωνία αποτελούσε πάντως χθες η στάση της Γερμανίας, η οποία επέμενε σε μια προσωρινή λύση, με δάνειο-γέφυρα, αντί της συμφωνίας και μιας μεγάλης πρώτης δόσης, 25 δισ. ευρώ, όπως θέλει η κυβέρνηση. Οι διαπραγματεύσεις των δυο πλευρών κορυφώθηκαν χθες στο Χίλτον ενώ σε ενδοκυβερνητικό επίπεδο, στο Μέγαρο Μαξίμου, ελήφθησαν οι δύσκολες αποφάσεις προκειμένου να σφραγιστεί μια συμφωνία που η χώρα έχει ανάγκη για να επουλώσει τις πληγές της οικονομίας της. Πληγές οι οποίες επιδεινώθηκαν μετά την επιβολή των ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων. Τώρα πλέον εκτιμάται με βεβαιότητα ότι η χώρα επιστρέφει στην ύφεση, τουλάχιστον για το 2015 και το 2016. Αγκάθια, βεβαίως, εξακολουθούσαν να υπάρχουν μέχρι χθες το βράδυ, καθώς τα μέτρα του νέου Μνημονίου έχουν κόστος για πολλές κοινωνικές ομάδες. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα δυσκολευτεί διπλά να τα δικαιολογήσει, ύστερα από την αντιμνημονιακή της ρητορεία του παρελθόντος. Ωστόσο, πλέον είναι χωρίς αμφιβολία αποφασισμένη να κλείσει τη συμφωνία. Χαρακτηριστικά, ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος είπε χθες ότι η κυβέρνηση έχει «στοχοπροσήλωση» στη συμφωνία και εξέφρασε αισιοδοξία ότι αυτή θα κλείσει σύντομα.

Το σενάριο στο οποίο βασίζεται η επιδιωκόμενη συμφωνία βάζει τον πήχη πολύ πιο χαμηλά από τα μέχρι τώρα σχέδια: μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα αντί του αρχικού για 3% του ΑΕΠ, που προσγειώθηκε στη συνέχεια στο 1%-1,5% του ΑΕΠ. Από μια άποψη, αυτό είναι μια επιτυχία της ελληνικής πλευράς, αν σκεφθεί κανείς ότι σε αντίθετη περίπτωση τα μέτρα θα ήταν περισσότερα. Ομως η ύφεση εκτιμάται ότι θα είναι 2,1%-2,3% ενώ αρχικώς προβλεπόταν ανάπτυξη 2,9%. Υπάρχουν και πιο απαισιόδοξες προβλέψεις για ύφεση ώς 4%, π.χ. από την Κομισιόν. Για το 2016 το σενάριο προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 0,5% του ΑΕΠ και ύφεση 0,5%, αν και από το δεύτερο εξάμηνο η χώρα θα μπει σε αναπτυξιακή τροχιά. Για το 2017 προβλέπεται πρωτογενές πλεόνασμα 1% του ΑΕΠ και ανάπτυξη 2,3%.

Κόκκινα δάνεια, αποκρατικοποιήσεις και απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας ήταν, σύμφωνα με κυβερνητική πηγή, τα αγκάθια που είχαν απομείνει χθες το βράδυ. Διαφορές υπήρχαν και σε άλλα θέματα. Ειδικότερα:

Κόκκινα δάνεια. Η κυβέρνηση συνέχιζε να αντιδρά στην επιμονή των δανειστών να επιτραπεί η πώλησή τους από τις τράπεζες στα ειδικά funds για την είσπραξή τους. Επίσης, η κυβέρνηση τάσσεται υπέρ της δημιουργίας ενδιάμεσου φορέα για τη διαχείρισή τους, όπως είχε υποσχεθεί και προεκλογικά, κάτι που δεν δέχονται οι δανειστές.

Ιδιωτικοποιήσεις. Το νέο Ταμείο ιδιωτικοποιήσεων η κυβέρνηση το θέλει να έχει επενδυτικό χαρακτήρα και να μη λειτουργεί για το «ξεπούλημα» περιουσιακών στοιχείων αλλά για την αξιοποίησή τους.

Φορολογία αγροτών. Το φορολογικό πακέτο των προαπαιτούμενων μέτρων δεν αγγίζει στην παρούσα φάση τη φορολογία εισοδήματος των αγροτών, ζήτημα όμως το οποίο θα ξαναβρεί μπροστά της η κυβέρνηση το φθινόπωρο, όταν θα ανοίξει συνολικά το Φορολογικό με αλλαγές στους συντελεστές για όλους τους φορολογουμένους.

Εκτακτη εισφορά. Οι δανειστές έχουν διαμηνύσει ότι η έκτακτη εισφορά θα πρέπει να ενσωματωθεί στη φορολογική κλίμακα, αυξάνοντας μόνιμα τα βάρη για όλους τους φορολογουμένους με εισόδημα άνω των 12.000 ευρώ.

Προς το παρόν η κυβέρνηση παζάρευε μέχρι την τελευταία στιγμή να μη μειωθεί ο ανώτατος συντελεστής έκτακτης εισφοράς 8% για όσους έχουν εισόδημα άνω των 500.000 ευρώ, όπως ζητούσαν οι δανειστές, με το επιχείρημα ότι τόσο υψηλός φόρος θα θρέψει τη φοροδιαφυγή. «Για την κυβέρνηση, είναι θέμα ταξικού προσανατολισμού» έλεγε χαρακτηριστικά πηγή κοντά στις διαπραγματεύσεις, εξηγώντας με αυτόν τον τρόπο γιατί θα πρέπει να διατηρηθεί ο ανώτατος συντελεστής 8%.

ΦΠΑ. Με ανάλογα επιχειρήματα κοινωνικής δικαιοσύνης παρουσιάζουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών και την απόφαση της κυβέρνησης να δώσει στους δανειστές τον ΦΠΑ 23% στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, προκειμένου να ακυρώσει τη μετάταξη του μοσχαρίσιου κρέατος από το 13% στο 23% η οποία ψηφίστηκε και ισχύει από τις 16 Ιουλίου.

Αγρότες. Η συμφωνία προβλέπει κατάργηση των επιστροφών φόρου στο ντίζελ κίνησης των αγροτικών μηχανημάτων σε δύο δόσεις. Πρακτικά, οι αγρότες θα αγοράζουν πετρέλαιο με φόρο 330 ευρώ το χιλιόλιτρο από τα 66 ευρώ σήμερα, με τις επιβαρύνσεις να εφαρμόζονται κατά το ήμισυ από την 1η Οκτωβρίου 2015 και κατά το υπόλοιπο μισό από την 1η Οκτωβρίου 2016.

Ρύθμιση 100 δόσεων. Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου θα εκδοθεί σχετική εγκύκλιος και θα γίνουν οι απαραίτητες ηλεκτρονικές προσαρμογές ώστε οφειλές άνω των 5.000 ευρώ, οι οποίες έχουν ρυθμιστεί σε έως και 100 δόσεις, να αρχίσουν να επιβαρύνονται με επιτόκιο 5% από 3% σήμερα.

Για όσους φορολογουμένους έχουν ρυθμισμένα χρέη κάτω των 5.000 ευρώ, το επιτόκιο επίσης θα εκτιναχθεί στο 5% (από μηδέν σήμερα), εκτός εάν συντρέχουν τρεις προϋποθέσεις: ο οφειλέτης να μην έχει επιχειρηματική δραστηριότητα, η ακίνητη περιουσία του να μην υπερβαίνει τα 150.000 ευρώ σε όρους αντικειμενικής αξίας και το ληξιπρόθεσμο χρέος του κατά την υπαγωγή στη ρύθμιση να είναι χαμηλότερο από το μισό του ετήσιου εισοδήματός του.  

Με υπουργική απόφαση άλλωστε αναμένεται να ξεκαθαρίσει ακριβώς πόσο θα μειώνεται ο αριθμός των δόσεων σε συνάρτηση με το εισόδημα.

Πρόωρες συντάξεις. Οι δανειστές επανήλθαν ζητώντας να ενταχθεί στα προαπαιτούμενα, ενώ η κυβέρνηση φιλοδοξούσε να μεταθέσει τη ρύθμιση για αργότερα.

Μετενέργεια. Οι δανειστές ζητούν να περιοριστεί από τους έξι στους τρεις μήνες.