Προετοιμάζονται για τις κάλπες που δεν θέλουν

Η αντίδραση στελεχών και των τριών κομμάτων της φιλευρωπαϊκής αντιπολίτευσης είναι σχεδόν ακαριαία – και ταυτόσημη – όταν ερωτώνται για το ενδεχόμενο εκλογών. Συνοψίζεται στο τρίπτυχο: «Θα ήταν καταστροφικές. Πρέπει να σταθεροποιηθεί η χώρα πρώτα. Δεν μας ενδιαφέρουν τα εσωκομματικά προβλήματα του Τσίπρα, ας τα λύσει». Με δυο λόγια, ξορκίζουν τις κάλπες. Κι όμως ΝΔ, Ποτάμι και ΠΑΣΟΚ βρίσκονται ήδη σε προεκλογικούς ρυθμούς. Οι μηχανισμοί και των τριών κομμάτων έχουν τεθεί σε ετοιμότητα, παρά τη ρητορική που αυτά υιοθετούν. Αιτία; Τα περισσότερα στελέχη τους συμφωνούν ότι ο Τσίπρας επιθυμεί ακόμη μία εκλογική αναμέτρηση και μάλιστα σύντομα. Ετσι, μελετούν δημοσκοπήσεις. Προσπαθούν να αναλύσουν τα ατού αλλά και τα αδύνατα σημεία του αντιπάλου τους. Παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ και εξετάζουν όλα τα δυνατά σενάρια. Αναζητούν το προνομιακό γι’ αυτούς κοινό, από όπου θα μπορούσαν να αντλήσουν ψηφοφόρους. Ασχολούνται με οργανωτικά ζητήματα και σκοπεύουν να συζητήσουν ενδελεχώς στα όργανά τους πώς θα κινηθούν στην ψηφοφορία που πλησιάζει. Κοινώς, η αυγουστιάτικη ραστώνη είναι απλώς ένα κλισέ, χωρίς πραγματική βάση, για τα επιτελεία τους.

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Ποντάρουν στους δραχμιστές
Αν και στον στενό πυρήνα των συνεργατών του Βαγγέλη Μεϊμαράκη αστειεύονται διερωτώμενοι αν «έχουν βρει οι σύντροφοι ποια ημερομηνία θα στήσουμε κάλπες» κι «αν είναι σίγουροι ότι θα πέφτει Κυριακή», όλα τα κομματικά όργανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχουν λάβει εντολή να είναι σε εγρήγορση από τις 17 Αυγούστου. 
Ο νέος πρόεδρος δέχεται κάποιες εισηγήσεις να ενισχύσει με καινούργια πρόσωπα τα όργανα που είναι επιφορτισμένα με την προετοιμασία των εκλογών. Και όλο το βάρος πέφτει στην «οργανωτική και οικονομική ενίσχυση» του κόμματος. Το μότο πάντως των οικείων του Μεϊμαράκη είναι «ξεκινάμε με τον πήχη από εκεί που παραλάβαμε». Παρ’ όλα αυτά δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι στην εκλογική αναμέτρηση που έρχεται «δεν θα έχουν σημασία τα οργανωτικά». Φρονούν ότι το μεγάλο μειονέκτημα του Τσίπρα θα είναι πως δεν θα έχει πειστικό αφήγημα και πάνω σε αυτήν ακριβώς την αδυναμία οφείλουν να χτίσουν εκείνοι τη δική τους στρατηγική. Οπως το θέτει μια πηγή από τη ΝΔ, «τι θα λέει δηλαδή; Οτι θα εφαρμόσει καλό Μνημόνιο;». Και συμπληρώνει «εμείς έχουμε αφήγημα για την εκλογική μάχη, θα ακυρώσουμε τις λάθος πολιτικές αυτού του Μνημονίου όπως ακυρώσαμε τις λανθασμένες πολιτικές του πρώτου Μνημονίου, θα κάνουμε μεταρρυθμίσεις και κυρίως θα απαλύνουμε τη φορολογία». Υπάρχουν βέβαια και κάποια πιο πρακτικά μυαλά. Στη δική τους ανάγνωση τα πλεονεκτήματα του αντιπάλου είναι δύο, τα ποσοστά δημοτικότητας του Τσίπρα και η παράσταση νίκης, η οποία επηρεάζει το κλίμα και βρίσκεται αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν στα χέρια τους, στο 85% περίπου για τον ΣΥΡΙΖΑ και στο 15% για τη ΝΔ. Φαίνεται πάντως να θεωρούν σχεδόν δεδομένο πως ο Τσίπρας δεν θα έχει αυτοδυναμία «γιατί θα υπάρχει ένα ακόμη κόμμα στη Βουλή, αυτό των δραχμιστών» και «το ταβάνι του είναι το 36%». Μάλιστα, σύμφωνα με έμπειρο περί τα εκλογικά νεοδημοκράτη, «το 2% που δημοσκοπήσεις του Αυγούστου δίνουν στο κόμμα της δραχμής είναι παραπλανητικό». Η αίσθησή του είναι ότι το κόμμα αυτό θα μετρηθεί μόνο στην κάλπη κι όχι στις δημοσκοπήσεις γιατί «ο κόσμος θα ντρέπεται να πει ότι ψηφίζει Λαφαζάνη». Διατείνεται ότι θα υπάρξουν αριστεροί που δεν θα συγχωρήσουν τον Τσίπρα για την ιδεολογική του στροφή. Εξού λοιπόν κι έχουν αποφασίσει στη Συγγρού να καθορίσουν τη στρατηγική τους αφού γίνει η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ.
Ως το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης ποντάρουν στην πόλωση. Οσο για τις δεξαμενές δυνητικών ψηφοφόρων; Δεν θα απευθυνθούν μόνο στο 38% του Ναι στο δημοψήφισμα. Στοχεύουν και σε όσους είχαν ψηφίσει ΝΔ το 2007 και το 2009 αλλά και στους εκσυγχρονιστές του ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι κρίνουν ότι δεν εκφράζονται από τη Φώφη Γεννηματά.

ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ
«Πρόσκοποι» της μεταρρύθμισης
Η Σεβαστουπόλεως έχει αρχίσει να προετοιμάζεται για εκλογές εδώ και δύο με τρεις εβδομάδες. Το αποδεικνύουν και οι συνεχείς κινήσεις του αρχηγού, δύο μίνι περιοδείες σε διάστημα λιγότερο των επτά ημερών – μια σχετική με το αγροτικό ζήτημα σε Κοζάνη, Ημαθία, Θεσσαλονίκη και μια με το Μεταναστευτικό σε Μυτιλήνη. «Πρέπει να είσαι σαν τους προσκόπους, πάντα έτοιμος» λέει χαριτολογώντας ένα από τα παλαιότερα στελέχη του Ποταμιού. Αλλωστε, όλοι έχουν λάβει εντολή από τον Σταύρο Θεοδωράκη να είναι σε επιφυλακή, μαζί με ένα e-mail με τις πιθανές ημερομηνίες που θα πρέπει να βρίσκονται οπωσδήποτε στην Αθήνα. Και αρκετοί είναι αυτοί που επεξεργάζονται και έχουν στείλει κάποιες προτάσεις για την όχι και τόσο μακρινή προεκλογική καμπάνια.
Προς το παρόν δεν έχουν καταλήξει σε στρατηγική. Υπάρχει εξάλλου εδώ και μήνες και ένας μίνι διχασμός ανάμεσά τους. Από τη μια είναι αυτοί που ζητούν πιο έντονους αντιπολιτευτικούς τόνους απέναντι στον Τσίπρα κι από την άλλη εκείνοι που μιλούν με όρους πατριωτισμού προτάσσοντας την ανάγκη να υπογραφεί πρώτα η συμφωνία, πράγμα που θεωρούν ότι δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη στήριξή τους. 
Πάντως, μοιάζουν σχεδόν οι περισσότεροι να συμφωνούν σε ένα πράγμα: δεν υπάρχει κανένα δίπολο – δεν δίνουν δηλαδή μεγάλες πιθανότητες σε μια πόλωση τύπου Αριστερά εναντίον Δεξιάς. Για ένα από τα γνωστά στελέχη, «βασικά δεν υπάρχει ο αντι-Τσίπρας και οι εκλογείς φαίνεται να τον πιστεύουν ακόμη ως πρόσωπο, αν και λιγότερο από πριν». Αναγνωρίζουν, ωστόσο, ότι η ΝΔ θα πλασάρει αυτό που ονομάζουν «το αφήγημα της λογικής» και άρα οι ίδιοι, λένε, πρέπει να εμφανιστούν κάπου στη μέση, στρέφοντας τα πυρά τους και προς ΣΥΡΙΖΑ και προς ΝΔ. 
Βέβαια, στους ποταμικούς υπάρχει ένας διάχυτος φόβος. Μήπως ο Τσίπρας αποφασίσει, για να διαφοροποιηθεί από τον Παναγιώτη Λαφαζάνη και τους συν αυτώ, να φορέσει το κοστούμι του μεταρρυθμιστή, έστω και χωρίς γραβάτα. Αν και υποθέτουν ότι θα λανσάρει ένα «πιο λάιτ» μεταρρυθμιστικό προφίλ από το δικό τους.
Μία, λοιπόν, από τις εισηγήσεις που έχει ήδη στα χέρια του ο Θεοδωράκης είναι η επιστροφή στις ρίζες. Με τον όρο αυτό τα στελέχη που συνυπογράφουν την εν λόγω εισήγηση εννοούν πως οι ίδιοι σε αντίθεση με τον Τσίπρα δεν έχουν πρόβλημα με αυτό που θα λέγαμε «ιδιοκτησία» ενός προγράμματος μεταρρυθμίσεων. «Εμείς πιστεύουμε ότι πρέπει να ανοίξουμε τα κλειστά επαγγέλματα π.χ., υπάρχουν μεταρρυθμίσεις που τις πρεσβεύουμε, δεν θα χρειαζόμασταν κάποιον να μας τις υποδείξει» σημειώνουν χαρακτηριστικά. Ως άλλοι πρόσκοποι της μεταρρύθμισης.

ΠΑΣΟΚ
Ανασυγκρότηση εδώ και τώρα
Η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ήδη έχει συγκαλέσει για τις 19 Αυγούστου μια διευρυμένη σύσκεψη, στην οποία θα συμμετέχουν τόσο η ΚΟ όσο και το Πολιτικό Συμβούλιο. Η ατζέντα είναι προκαθορισμένη, οι στρατηγικές επιλογές τους στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα και η οργάνωση της εντατικοποίησης, όπως λένε, των κινήσεων για την ανασυγκρότηση του ΠΑΣΟΚ.
Ηδη έχουν αρχίσει επαφές «με ανθρώπους του Κινήματος» σε αυτοδιοίκηση, συνδικάτα, επαγγελματικές και επιστημονικές οργανώσεις. Οπου το Κίνημα εννοείται με την ευρύτερη έννοια. Και το Κίνημα του ΓΑΠ, δηλαδή, αλλά και το πάλαι ποτέ κραταιό Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα. Βέβαια, στην εύλογη ερώτηση αν θα προσεγγίσουν και τον Γιώργο Παπανδρέου η απάντηση είναι κατηγορηματικά «όχι». Δεν αποκλείουν ωστόσο γνωστά στελέχη που τον στήριξαν ενώ έχουν ξεκινήσει επαφές και με στελέχη της ΔΗΜΑΡ. 
Η εκτίμηση που επικρατεί στο επιτελείο της Γεννηματά είναι ότι οι δεξαμενές από τις οποίες θα μπορούσαν να αλιεύσουν ψήφους είναι κυρίως δύο. «Το 28%-30% των παλιών μας ψηφοφόρων που μετακινήθηκαν στον ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές» και οι αποκαλούμενοι στην εσωκομματική αργκό «αδρανείς», άνθρωποι δηλαδή που στήριζαν πάντα το κόμμα αλλά τα τελευταία χρόνια έχουν απλώς αποστασιοποιηθεί. Οπως μάλιστα σημειώνει προβεβλημένο στέλεχος: «Ο πρώτος μας στόχος, αυτοί που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο. Ειδικά δε ένα 10%-12% αυτών που ψήφισαν Ναι στο δημοψήφισμα». Φρονεί δε ότι η επίθεση που εξαπέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας προς το ΠΑΣΟΚ απαντώντας στην επίκαιρη ερώτηση της Φώφης Γεννηματά σχετικά με τον Γιάνη Βαρουφάκη επιβεβαιώνει την εκτίμηση τους, «η μανία του ήταν αποτέλεσμα ανασφάλειας». 
Για την Χαριλάου Τρικούπη οι εκλογές αυτές θα έχουν στοιχεία πόλωσης «αλλά όχι στη λογική ΣΥΡΙΖΑ ή Δεξιά». Οπως λένε «η ΝΔ δεν μπορεί να παίξει στην πρώτη θέση, οπότε το θέμα είναι τι κυβέρνηση θα έχεις μετά, μια και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα έχει αυτοδυναμία». Εκεί βλέπουν και μια αποστολή για το κόμμα τους. Θεωρούν ότι την επομένη των εκλογών θα μπορούσε «να παίξει ρόλο γιατί είναι μια συγκροτημένη και οργανωμένη δύναμη, όχι σαν Το Ποτάμι». Κοινώς, το σενάριο πάνω στο οποίο θα χτίσουν τη στρατηγική τους είναι αυτό του δυνητικού κυβερνητικού εταίρου. 
Ειρήσθω εν παρόδω, και το ΠΑΣΟΚ, όπως Το Ποτάμι, απορρίπτει την ιδέα συγκρότησης ενός κοινού φιλευρωπαϊκού μετώπου. Γιατί; «Οπως μας έδειξε και το παράδειγμα του δημοψηφίσματος θα διχάσει και θα ηττηθεί». Συν του ότι δεν εξυπηρετεί τον πρωταρχικό τους στόχο, «να απεγκλωβιστούν» δηλαδή «ψηφοφόροι από τον ΣΥΡΙΖΑ». Αυτός ίσως είναι και ο πραγματικός λόγος.