Ισκρα σημαίνει σπίθα στα ρωσικά. Κι αν υπάρχουν φορές που μια σπίθα αρκεί για να πάρει φωτιά ένας κάμπος, η αντίστοιχη σήμερα ιστοσελίδα (Iskra.gr) βλέπει με επαναστατική επαγρύπνηση τον μνημονιακό κάμπο της χώρας μας.
Ιντερνετικό όργανο της Αριστερής Πλατφόρμας του ΣΥΡΙΖΑ –για την ακρίβεια του παλιού Αριστερού Ρεύματος -, έχει απευθείας αναφορά στην ιστορική εφημερίδα που εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 1900 από τον Λένιν. Η τελευταία κυκλοφορούσε παράνομα στη Ρωσία μέχρι και την πρώτη (αποτυχημένη) επανάσταση των μπολσεβίκων το 1905. «Ονομάσαμε Ισκρα το σάιτ μας γιατί προσδοκούσαμε από την πρώτη στιγμή, και βέβαια σήμερα, να αποτελέσει μια ριζοσπαστική φωνή στην ενημέρωση και να ανάψει τη σπίθα για ευρύτερες ανατροπές. Σήμερα ας πούμε παλεύουμε για την ανατροπή των Μνημονίων» λέει με νόημα insider και στέλεχος της συντακτικής επιτροπής της Iskra.
Βρίσκομαι στον δεύτερο όροφο των κεντρικών γραφείων του ΣΥΡΙΖΑ στην Πλατεία Κουμουνδούρου. Εδώ, δεν υπάρχουν μπολσεβίκοι των αρχών του αιώνα πάνω από σελίδες και χάρακες. Ενας server, δύο υπολογιστές αρκούν. Το «ταξίδι» του σάιτ Iskra.gr έκλεισε φέτος τα πέντε χρόνια και η πρόσφατη μαζική εκδήλωση (27 Ιουλίου) στο γήπεδο του Πανελληνίου αποτέλεσε τομή για την πορεία του. Αλλά και τις κινήσεις της Αριστερής Πλατφόρμας του ΣΥΡΙΖΑ. «Η εκδήλωση της Iskra της27ης Ιουλίουαποτέλεσεορόσημογια τη συνέχιση του αγώνα με σκοπό τη δικαίωση του σχεδόν παλλαϊκού και πάνδημουΟΧΙπου εκφράστηκε στεντόρεια στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου. Στην εκδήλωση εκφράστηκε μεδυναμικό τρόποκαιενεργητικάη λαϊκή δυσαρέσκεια απέναντι στηνταχεία μετατροπήτου περήφανου ΟΧΙ στα μνημόνια σε ένα ταπεινωτικό ΝΑΙ και σε μια βαθιά αντιλαϊκήσυμφωνία –3ο Μνημόνιο» έγραψε στο άρθρο του ο Χρήστος Κασίμης.
Στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, Μηχανικός Παραγωγής και Διοίκησης στο Πολυτεχνείο Κρήτης και δημοτικός σύμβουλος στο Χαλάνδρι, είναι εκ των ανθρώπων που τρέχουν τη σελίδα. Και αυτές τις ημέρες, το στρατηγείο των αριστερών του ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει να χαρτογραφεί τις δυνάμεις του ενόψει της τελικής συμφωνίας της κυβέρνησης με τους δανειστές στις 20 Αυγούστου και την πιθανή ανταρσία τους. Το κλίμα του επικείμενου σχίσματος στον ΣΥΡΙΖΑ περνάει και από εδώ.
Η πρώτη μαγιά
Ας δούμε όμως πώς ξεκίνησαν όλα με την Iskra του Λαφαζάνη. Κι ας κρατήσουμε εδώ μια βασική φράση του Λένιν από τα συναρπαστικά προεπαναστατικά χρόνια στη Ρωσία: «Πρώτα φτιάχνουμε εφημερίδα, μετά κόμμα». Ο ρώσος επαναστάτης πίστευε πως η «Ισκρα» θα ήταν η καλύτερη πρώτη μαγιά για τη δημιουργία ενός επαναστατικού κόμματος όπως αυτός το ονειρευόταν και είχε αρχίσει να επεξεργάζεται (Κόμμα Νέου Τύπου με δημοκρατικό συγκεντρωτισμό και σκληρή δομή και ιεραρχία).
Ας λάβουμε επίσης υπόψη πως εκείνα τα πρώτα χρόνια το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας (προάγγελος του κόμματος των μπολσεβίκων) δεν ήταν ακριβώς ένα ενιαίο σχήμα αλλά μια συνένωση ομίλων. Η «Ισκρα», λοιπόν, θα έπαιζε τον ενοποιητικό ρόλο. Και κάτι βαθύτερο: η νέα εφημερίδα θα ήταν και το εργαλείο για να αντιπαρατεθεί ο Λένιν στον αστικό φιλελευθερισμό και στους μενσεβίκους του κόμματός του που δεν είχαν τις ίδιες θέσεις για τον ρόλο του Κόμματος ως οργανωτή της εργατικής τάξης.
Το πρώτο φύλλο της «Ισκρα» του Λένιν διακινήθηκε στο Μόναχο. Για την ακρίβεια άρχισε ναεκδίδεται στο Μόναχο. Στο Λονδίνο από το 1902 και στη Γενεύη από το 1903. Και ησυντακτική επιτροπήαποτελούνταν από τουςΛένιν, Πλεχάνοφ, Μάρτοφ, Αξελρόντ, Ζασούλιτς και Ποτρέσοφ,με γραμματέα την Κρούπσκαγια (σύντροφος του Λένιν).
5 χρόνια λειτουργίας
Η πρώτη ημέρα που ανέβηκε στο Ιντερνετ η ιστοσελίδα Iskra του Λαφαζάνη ήταν τον Μάιο του 2010. Μάλιστα, η δεύτερη δημιουργήθηκε στο πλαίσιο συζητήσεων για την ενότητα της Αριστεράς και για θέσεις ή κείμενα που θα εκτείνονταν από τις παρυφές της ριζοσπαστικής αλλά και ρεφορμιστικής Αριστεράς έως τον Κομμουνισμό.
Καθόλου τυχαία, η αρχή της συριζαίικης Iskra συνέπιπτε με την αυγή της μνημονιακής εποχής, άρα προέκυψε και ως ανάγκη. «Πολλές φορές εξάλλου τα θέματα στην Αριστερά προκύπτουν από ανάγκη» τονίζει ο συνομιλητής μου στον δεύτερο όροφο των κομματικών γραφείων και μπροστά από τον πίνακα από φελλό στον οποίο έχει καρφιτσωμένες φωτογραφίες του Λαφαζάνη από στιγμές ομιλιών και κινηματικών δράσεων.
Αρχικά το αναγνωστικό κοινό της Iskra.gr ήταν το παραδοσιακό. Αυτό δηλαδή της Αριστεράς της ανησυχίας, των εμμονών και των αγκυλώσεων. Στην πορεία όμως άνοιξε. Ενδεικτικά, πριν από τρία χρόνια ήταν στην 650ή θέση στη λίστα των σάιτ της χώρας. Μια λίστα που αναρτά το Alexa.com και έχει όλα τα σάιτ όλων των ειδών της χώρας και η θέση βγαίνει με βάση την επισκεψιμότητά τους. Σήμερα η Ιskra.gr βρίσκεται στην 158η θέση ενώ το κυβερνητικό –συριζαιίκο left.gr στην 143η.
Αν κάποτε οι μπολσεβίκοι του Λένιν διακινούσαν χέρι χέρι τη δική τους «Ισκρα» (με τιράζ 8.000-10.000) και μάλιστα σε καθεστώς παρανομίας στην τσαρική Ρωσία, τα πράγματα σήμερα για την Ιskra της Αριστερής Πλατφόρμας είναι πιο απλά. Τα κείμενα διαβάζονται ελεύθερα, δεν απαιτείται συνδρομή, ενώ ένα share (κοινοποίηση) στο facebook συχνά είναι αρκετό για να τα μοιράσει σε ευρύ κοινό. Και έχει ενδιαφέρον πώς το αρχικά χαρακτηρισμένο ως «τασικό» σάιτ σήμερα έχει έναν ευρύτερο παρεμβατικό χαρακτήρα. Και μάλιστα στο φόντο της διάσπασης στον ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει να συγκεντρώνει τη μαγιά των διαφωνούντων με το τρίτο Μνημόνιο και τη νέα στρατηγική της κυβέρνησης.
Ενα ταξικό Οχι
«Το σάιτ θέλει να εκφράσει και το Οχι του πρόσφατου δημοψηφίσματος. Ενα Οχι βαθιά ταξικό αλλά και πολύ ευρύτερο των δυνάμεών μας. Η πρόσφατη εκδήλωση στον Πανελλήνιο ήταν ορόσημο για εμάς αφού ήταν η πρώτη φορά που βγήκαμε μπροστά και κινούμαστε χωρίς φόβο. Και αλήθεια, τι φόβο να έχεις όταν υπερασπίζεσαι απλά και με συνέπεια τις προεκλογικές δεσμεύσεις του κόμματος. Ας θυμίσω πως το “Καμία θυσία για το ευρώ” ήταν απόφαση του ιδρυτικού Συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ (13/2 εδάφιο)» μου λέει με νόημα στέλεχος της Πλατφόρμας και μοιάζει να μου προλογίζει τον καταστατικό χάρτη του δικού τους εγχειρήματος.
Με 128.000 χτυπήματα την ημέρα η ιστοσελίδα Ιskra έφθασε ψηλά τις ημέρες πριν και μετά το δημοψήφισμα. Μια ολιγομελής συντακτική επιτροπή τσεκάρει τα κείμενα, γράφει το άρθρο – παρέμβαση της ημέρας ενώ βασική δύναμη είναι το παλιό Αριστερό Ρεύμα που αποτελεί για την ακρίβεια και την πιο μαζική συνιστώσα της Αριστερής Πλατφόρμας. Συχνά αναδημοσιεύονται και κείμενα από άλλα μέσα. Γιώργος Ρούσης, Νίκος Μπογιόπουλος, Πέτρος Παπακωνσταντίνου, Γιώργος Δελαστίκ συχνά φιλοξενούνται εδώ. Αλλά και επιλεγμένα άρθρα του αστικού Τύπου που βέβαια σχολιάζονται. Aκόμη και κυβερνητικά άρθρα από την «Αυγή», όπως του Θανάση Καρτερού. Η σελίδα της Ιskra στο facebook έχει φθάσει τους 11.300 φίλους ενώ η προσέλκυση του νεανικού κοινού που ψήφισε Οχι στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου είναι το target group της.
Για την ιστορία να θυμίσω πως η ρωσική «Ισκρα» υπήρξε το πεδίο της σφοδρής αντιπαράθεσης των μπολσεβίκων και των μενσεβίκων που πήρε τα χαρακτηριστικά διάσπασης στο 2ο Συνέδριο του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (1903). Λίγο μετά μάλιστα, η εφημερίδα έπεσε στα χέρια των μενσεβίκων που ήθελαν μια πιο χαλαρή δομή στο Κόμμα. Ο Λένιν δεν άργησε να φτιάξει νέα εφημερίδα, την «Βπεριόντ» («Εμπρός»). Η τελική έφοδος στα Χειμερινά Ανάκτορα ήταν προ των πυλών.