Τι απαρνήθηκαν οι Ελληνες στην κρίση

Η Ελλάδα έχει αποτελέσει ένα τέλειο παράδειγμα του νόμου του Ενγκελ: εάν το εισόδημα μειωθεί, τότε οι  δαπάνες που αντιστοιχούν στις αγορές βασικών ειδών διατροφής αυξάνονται ποσοστιαία ανάλογα. Αυτό ανακάλυψε ο γερμανός στατιστικολόγος Ερνστ Ενγκελ στα μέσα του 19ου αιώνα όταν μελέτησε στο Βέλγιο 153 νοικοκυριά που ανήκαν στην εργατική τάξη.

Τα έξι χρόνια οικονομικής καταστροφής, μειώσεων στις αποδοχές και εκτόξευσης της ανεργίας σε ιστορικά υψηλά επίπεδα έπληξαν καίρια τις ελληνικές οικογένειες. Ο πλούτος τους μειώθηκε, όπως και η ικανότητά τους να αγοράζουν πολλά προϊόντα που εισάγονται από το εξωτερικό. Τα λιγότερα ευρώ που έχει ένα νοικοκυριό στην τσέπη διοχετεύτηκαν στα απολύτως απαραίτητα. Για τον λόγο αυτόν πολλοί Ελληνες είπαν αντίο σε εισαγόμενα αυτοκίνητα και πολλά τεχνολογικά είδη. Ο σχετικός πίνακας απεικονίζει τις εισαγωγές σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων ως ποσοστό επί των συνολικών εισαγωγών της χώρας πριν και μετά την κρίση.

Καθώς η Ελλάδα βυθιζόταν όλο και πιο βαθιά στην άβυσσο, τα τρόφιμα και τα καύσιμα ήταν οι μόνες κατηγορίες προϊόντων που αύξησαν το ποσοστό τους επί των συνολικών εισαγωγών της χώρας. Εάν αναλογιστούμε ότι η Ελλάδα δεν παράγει το δικό της πετρέλαιο και το ότι η ναυτιλία είναι ένας από τους ισχυρότερους κλάδους της χώρας, καταλαβαίνουμε γιατί τα καύσιμα είναι ένα από τα βασικά αγαθά που χρειάζονται οι Ελληνες.

Εάν συγκρίνουμε μάλιστα τις εισαγωγές της Ελλάδας με αυτές της Γερμανίας, η οποία είναι η οικονομική και πολιτική νέμεσις της Αθήνας, θα δούμε ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές. Ανάμεσα στο 2007 και στο 2014 οι Ελληνες μείωσαν κατά πολύ τις αγορές ειδών πολυτελείας τα οποία εισάγονται, ενώ οι Γερμανοί συνέχισαν να έχουν ακόρεστη δίψα για αγορά εισαγόμενων αυτοκινήτων και ειδών πολυτελείας, όπως είναι τα κοσμήματα.

Ο λόγος για τον οποίο οι εισαγωγές που πραγματοποιεί η Ελλάδα είναι τόσο σημαντικές είναι απλός. Σχετίζεται με τον κίνδυνο του λεγόμενου Grexit. Εάν η χώρα αποχωρήσει από το ευρώ – ένα ενδεχόμενο που έχει απομακρυνθεί λόγω της συμφωνίας για την υπογραφή τρίτου Μνημονίου – το νόμισμα που θα χρειαστεί να εκδώσει θα υποτιμηθεί δραστικά. Μια τέτοια υποτίμηση ενός νέου εθνικού νομίσματος θα έκανε πολύ ανταγωνιστικές τις εξαγωγές προϊόντων από την Ελλάδα προς άλλες χώρες. Θα έκανε όμως απαγορευτικές και τις εισαγωγές. Το τι θα σήμαινε αυτό για τα τρόφιμα και άλλα απαραίτητα εισαγόμενα προϊόντα όπως είναι τα φάρμακα είναι εύκολο να γίνει κατανοητό.

© Bloomberg News