Ηπατίτιδα C: Μια σιωπηλή αλλά επικίνδυνη νόσος

Η ηπατίτιδα C είναι μια λοίμωξη που προσβάλλει το ήπαρ. Ο ιός της ηπατίτιδας C, στον οποίο οφείλεται, συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα αλλά παραμένει στον οργανισμό για χρόνια και καταστρέφει σταδιακά το ήπαρ με αργό αλλά σταθερό ρυθμό.

Στη χώρα μας, υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 170.000 φορείς της νόσου, από τους οποίους μόνο το 20% – περίπου 32.000 άτομα – έχει διαγνωστεί, ακριβώς επειδή η ηπατίτιδα C δεν προκαλεί συμπτώματα.

Ακόμα και σε περίπτωση που ο ασθενής εμφανίσει συμπτώματα κατά τη φάση της οξείας προσβολής από τον ιό, αυτά μοιάζουν σε μεγάλο βαθμό με εκείνα ενός κοινού κρυολογήματος, δηλαδή καταβολή, ανορεξία, μυαλγίες και πυρετός.
 
Yπολογίζεται ότι στο 85% περίπου των ανθρώπων που έρχονται σε επαφή με τον ιό, αυτός δεν θα εκριζωθεί και θα μεταπέσουν σε χρόνια λοίμωξη με σοβαρές μελλοντικές επιπτώσεις στην υγεία τους, όπως είναι η κίρρωση του ήπατος και ο ηπατοκυτταρικός καρκίνος.

Στις μέρες μας, ο κύριος τρόπος μετάδοσης του ιού της ηπατίτιδας C είναι η ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών ενώ ο ιός μπορεί επίσης να μεταδοθεί με μολυσμένα εργαλεία κατά τη διάρκεια ιατρικών ή αισθητικών επεμβάσεων. Πολύ σπανιότερα μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφή ή από τη μητέρα στο παιδί κατά τη διάρκεια του τοκετού (όχι με το θηλασμό).

Στο παρελθόν, οι συχνές μεταγγίσεις αίματος ή παραγώγων του (π.χ. ασθενείς με μεσογειακή αναιμία, αιμορροφιλικοί), η μεταμόσχευση μολυσμένων οργάνων και η χρόνια αιμοκάθαρση αποτελούσαν συνήθη τρόπο μετάδοσης, ωστόσο πλέον αυτές οι ιατρικές πράξεις θεωρούνται ασφαλείς, καθώς γίνεται ο απαραίτητος έλεγχος.

Οι φορείς της ηπατίτιδας C, οι οποίοι δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν, και όπως είδαμε αποτελούν τη μεγαλύτερη πλειοψηφία, πέραν των σημαντικών επιπτώσεων για την υγεία τους αντιμετωπίζουν καιτον κίνδυνο να επιμολύνουν και άλλα άτομα. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό όσοι είναι πιθανόν να έχουν εκτεθεί στον ιό, να υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο για τη νόσο.

Ιδιαίτερη προσοχή συνίσταται σε άτομα που ανήκουν σε ομάδες, όπως όσοι έχουν αυξημένες τιμές ενζύμων του ήπατος (τρανσαμινάσες), πρώην και ενεργοί χρήστες ενδοφλεβίων ναρκωτικών, όσοι έλαβαν μετάγγιση αίματος ή παραγώγων του ή υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση οργάνου πριν το 1992, ασθενείς που κάνουν για μακρύ χρονικό διάστημα αιμοκάθαρση, όσοι εκτέθηκαν παρεντερικά σε δυνητικά μολυσμένα ιατρικά εργαλεία, που έχουν κάνει τατουάζ ή τρύπημα σημείων του σώματος με μη αποστειρωμένα εργαλεία, ερωτικοί σύντροφοι φορέων ή παιδιά μητέρων φορέων του ιού της ηπατίτιδα C αλλά και άτομα με πολλούς ερωτικούς συντρόφους.

Η απλούστερη εξέταση που πρέπει να γίνεται αρχικά είναι ο έλεγχος αντισωμάτων έναντι του ιού της ηπατίτιδας C (anti–HCV), μια απλή εξέταση αίματος που διενεργείται στα περισσότερα εργαστήρια. Εφόσον το τεστ αυτό είναι θετικό, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να απευθυνθεί σε ειδικό ηπατολόγο για περαιτέρω διερεύνηση και ενδεχόμενη θεραπεία.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο ιός της ηπατίτιδας C θεραπεύεται. Η ιατρική κοινότητα, σε αντίθεση με τον ιό της ηπατίτιδας B, έχει πλέον στη διάθεσή της θεραπείες που επιτυγχάνουν την εκρίζωση του ιού ανεξάρτητα με το αν ο ασθενής λαμβάνει θεραπεία για πρώτη φορά ή είχε λάβει θεραπεία στο παρελθόν που δεν πέτυχε.

Ιδιαίτερα για τους ασθενείς με προχωρημένη νόσο, που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, οι ηπατολόγοι των μεγάλων νοσοκομείων της χώρας μας, μπορούν να συστήσουν διαδικασίες που θα εξασφαλίσουν την πρόσβασή τους σε νέες θεραπείες.

Με τα καινοτόμα αυτά σκευάσματα, που επιδεικνύουν υψηλή αποτελεσματικότητα, έχουν βραχύ χρονικό διάστημα θεραπείας και εξαιρετικό προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών, υπάρχουν πλέον βάσιμες ελπίδες για την πλήρη εξάλειψη της ηπατίτιδας C, μιας νόσου που έχει φθάσει να προκαλεί περισσότερους θανάτους παγκοσμίως από τον ιό HIV.

Ο Ιωάννης Βλαχογιαννάκος είναι επίκουρος καθηγητής στην Α’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική του Νοσοκομείου «Λαϊκό»