Ζητούνται μέτρα – φωτιά για νέο δάνειο – μαμούθ

To πακέτο θα είναι βαρύ και οι όροι παρακολούθησης της εφαρμογής του επίσης. Αυξήσεις ΦΠΑ, Ασφαλιστικό, ιδιωτικοποιήσεις, ομαδικές απολύσεις, άνοιγμα επαγγελμάτων και αγορών περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων στη συμφωνία, ενώ ανοίγει η προοπτική για κούρεμα καταθέσεων, αν και μετά το 2016.

Αυτό είναι το κόστος της ραγδαίας επιδείνωσης της οικονομίας τους τελευταίους μήνες, αλλά και το αντάλλαγμα για να «οικοδομηθεί ξανά  η εμπιστοσύνη», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η εισήγηση του Eurogroup στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης.

Οπως μάλιστα υποστήριζε χθες πηγή με γνώση του κλίματος των διαπραγματεύσεων, οι δανειστές ζητούν αφενός ένα βαρύ πακέτο μέτρων και αφετέρου εξασφαλίσεις μιας αξιόπιστης διακυβέρνησης της χώρας, παραπέμποντας σαφώς σε πολιτικές εξελίξεις.

Από την άλλη, είναι πολλά τα λεφτά: 82-86 δισ. ευρώ συνολικά. Οι άμεσες ανάγκες είναι 7 δισ. ευρώ ώς τις 20 Ιουλίου και 5 δισ. ευρώ έως τα μέσα Αυγούστου (σ.σ. για να πληρωθούν ΔΝΤ και ΕΚΤ). Για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν 10 – 25 δισ. ευρώ (η τελευταία εκτίμηση προέρχεται από το ΔΝΤ).

Οι συνθήκες παρακολούθησης προβλέπονται αυστηρές. Το έγγραφο μιλά για επιστροφή των θεσμών στην Αθήνα και για υποχρεωτική διαβούλευση μαζί τους πριν κατατεθεί οποιαδήποτε νομοθεσία. «Σε σύγκριση με αυτά, η τρόικα θα φαντάζει με παιδική χαρά», σχολιάζει χαρακτηριστικά τραπεζική πηγή.  

Μάλιστα, οι υπουργοί Οικονομικών ζήτησαν να ανακληθούν οι νόμοι που ψηφίσθηκαν το 2015 και δεν είχαν συμφωνηθεί με τους θεσμούς, αλλά προφανώς ο έλληνας υπουργός Ευκλείδης Τσακαλώτος διαφώνησε.

Αμεση νομοθεσία μέχρι 15 Ιουλίου

Σε ό,τι αφορά τα μέτρα, για αρχή και συγκεκριμένα μέχρι μεθαύριο 15 Ιουλίου, υπάρχει συμφωνία και από την ελληνική κυβέρνηση να νομοθετηθούν τα εξής:

– Αναμόρφωση του συστήματος ΦΠΑ και διεύρυνση της φορολογικής βάσης. Αυτό μεταφράζεται σε μεταφορά των περισσότερων τροφίμων (πλην των βασικών) και πολλών άλλων προϊόντων και υπηρεσιών, περιλαμβανομένης της εστίασης, στο 23%. Επίσης, στην κατάργηση του μειωμένου συντελεστή στα νησιά (με εξαίρεση τα απομακρυσμένα νησιά ώς το 2016). Ακόμη, μονιμοποιείται η έκτακτη εισφορά, αυξάνεται η φορολογία των κερδών των επιχειρήσεων και των πλοιοκτητών και καταργείται το ευνοϊκό καθεστώς της φορολόγησης των αγροτών.

– Βελτίωση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος. Το πρώτο βήμα που έχει αποφασιστεί είναι η κατάργηση των πρόωρων συντάξεων, ενώ προβλέπεται επίσης σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ, η αύξηση των εισφορών υγείας στην κύρια και στις επικουρικές συντάξεις, αλλά και η μείωση κύριων και επικουρικών συντάξεων με αλλαγή του τρόπου υπολογισμού τους.

– Διασφάλιση της πλήρους ανεξαρτησίας της ΕΛΣΤΑΤ.

– Πλήρης εφαρμογή των διατάξεων του Συμφώνου Σταθερότητας που αφορά την ενεργοποίηση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου και την καθιέρωση ημιαυτόματων περικοπών σε περίπτωση υστέρησης έναντι  του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα.

– Υιοθέτηση μέσα σε μία εβδομάδα της Οδηγίας BRRD για  το bail in των τραπεζών (προβλέπει ότι πληρώνουν κατά σειρά οι μέτοχοι, οι ομολογιούχοι και μετά οι καταθέτες άνω των 100.000 ευρώ). Μάλιστα, επιβάλλεται να υιοθετηθεί η Οδηγία πριν δοθούν τα προβλεπόμενα κεφάλαια για τη νέα ανακεφαλαιoποίηση των τραπεζών. Ωστόσο, η Οδηγία θα τεθεί σε εφαρμογή από 1/1/2016, οπότε μόνο σε περίπτωση που δεν έχουν δοθεί ώς τότε τα κεφάλαια για ανακεφαλαιοποίηση θα κινδυνεύσουν οι καταθέσεις, ενώ θα ισχύει βεβαίως στο μέλλον αν προκύψει ξανά πρόβλημα.

Η διαπραγμάτευση του Μνημονίου

Εφόσον αυτά νομοθετηθούν, θα μπορεί να αρχίσει η διαπραγμάτευση του Μνημονίου. Αυτό θα περιλαμβάνει:

n Μέτρα για το Ασφαλιστικό, που θα αντισταθμίζουν την επίπτωση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, θα εφαρμόζουν τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος ή εναλλακτικά μέτρα που θα συμφωνηθούν ώς τον Οκτώβριο του 2015.

– Διαρθρωτικές αλλαγές, στο πλαίσιο της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ, μεταξύ άλλων για τη λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές, τις εκπτώσεις, την ιδιοκτησία των φαρμακείων, το γάλα, τους φούρνους και το άνοιγμα των επαγγελμάτων. Σε «αγκύλες», δηλαδή χωρίς συμφωνία, βρίσκεται η πρόταση για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, καθώς και για το άνοιγμα της μεταφοράς με φέρι μπόουτ.

– Συνέχιση της ιδιωτικοποίησης της εταιρείας δικτύων ηλεκτρισμού ΑΔΜΗΕ (σε «αγκύλη» αναφέρεται η εξεύρεση εναλλακτικής λύσης με αντίστοιχη επίπτωση στις συνθήκες λειτουργίας του ανταγωνισμού).

– Στην αγορά εργασίας, αναθεώρηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και των ομαδικών απολύσεων (σε «αγκύλη» αναφέρεται ότι θα εκσυγχρονιστεί το θεσμικό πλαίσιο ανάλογα με τις καλύτερες πρακτικές). Τονίζεται εξάλλου ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στις παλαιές πολιτικές που δεν είναι συμβατές με την ανάπτυξη.

– Αποφασιστικές δράσεις για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και μέτρα για την ενίσχυση του ΤΧΣ και των τραπεζών, ώστε να αποκλείεται το ενδεχόμενο πολιτικής παρέμβασης.

– Ενίσχυση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων.

– Παρουσίαση ώς τις 20 Ιουλίου προγράμματος για τον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση της Δημόσιας Διοίκησης και για την εφαρμογή προγράμματος, υπό την αιγίδα της Κομισιόν για την αποπολιτικοποίησή της. Ταυτόχρονα αναλαμβάνεται δέσμευση για τη μείωση του κόστους της Δημόσιας Διοίκησης.

Τι θα γίνει με το χρέος
Για το χρέος έχει προταθεί, αλλά χωρίς να έχει συμφωνηθεί (η πρόταση είναι σε αγκύλες), να εξετάσει το Eurogroup πιθανά πρόσθετα μέτρα για τη διευκόλυνση της εξυπηρέτησης του χρέους, τα οποία περιλαμβάνουν επιμήκυνση της περιόδου χάριτος και της εξόφλησης. Τα μέτρα αυτά, πάντως, θα εξεταστούν μετά την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης του επόμενου Μνημονίου.